Fluconazol

Stofnaam
Fluconazol
Merknaam
Diflucan
ATC code
J02AC01
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Oplaaddoses alle indicaties: > 6 mg/kg/dag: Off-label

Mucosale candidiasis: onderhoudsdosering > 3 mg/kg/dag: Off-label
Preventie crytokokken meningitis recidieven: onderhoudsdosering < 6 mg/kg: Off-label
Preventie systemische candidiasis: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Kinderen ≥ 4 weken:
Bij mucosale candidiasis: 3 mg/kg/dag met een oplaaddosis van 6 mg/kg.
Bij systemische Candida-infecties en cryptokokkeninfecties: 6-12 mg/kg/dag, afhankelijk van de ernst van de ziekte.
Voor de preventie van recidief van cryptokokkeninfecties: 6 mg/kg/dag
Voor de preventie van schimmelinfecties bij immuungecompromitteerde patiënten: 3-12 mg/kg/dag.
Kinderen < 4 weken:
Dezelfde dosis als bij oudere kinderen, maar dan elke 72 uur toegediend in de eerste 2 levensweken en elke 48 uur in de 3e en 4e levensweek. Max dagdosis van 12 mg/kg/72 uur mag niet worden overschreden bij kinderen gedurende de eerste 2 levensweken. Tussen de 3e en 4e week is dat max 12 mg/kg/48 uur.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Capsule 50 mg, 150 mg, 200 mg
Infusievlst. 2 mg/ml
Susp. oraal "poeder voor" 10 mg/ml; 40 mg/ml

Eigenschappen

Triazoolderivaat met antimycotische werking. Remt de 14α-lanosterol-demethylering, een essentiële stap in de fungale ergosterolbiosynthese. In vitro zijn gevoelig: Candida albicans, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii, Blastomyces dermatitidis, Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum en Paracoccidioides brasiliensis. Verminderd gevoelig kan zijn: Candida glabrata. Ongevoelig is: Candida krusei.

Kinetische gegevens

Leeftijd prematuurCmax (µg/ml)Tmax (uur)T½ (uur)Cl (ml/min/kg)VD (l/kg)
1 dag 5,5 2,2 88,6 0,18 1,18
7 dagen 12,8 1,6 67,5 0,33 1,84
13 dagen 10,0 1,6 55,2 0,52 2,25

T½ = 15-20 uur bij kinderen (> 3 maanden) en het VD is gem. 0,95 l/kg (3 mnd – 12 jaar) en 0,70 l/kg (12 – 16 jaar) [Brammer 1994, Saxén 1993]. Kinderen aan ECMO: VD = 1.5 l/kg, Cl = 0.28 ml/min/kg, t½ = 60 uur [Watt 2012]

Doseringen

Ga snel naar:

Indicatie: Mucosale candidiasis
  • Oraal
    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis    
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 1 maand tot 12 jaar
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 800mg/dag
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 400mg/dag
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      • Startdosering: 400 mg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 200 - 400 mg/dag in 1 dosis Onderhoudsdosering afhankelijk van de klinische respons verhogen tot 400 mg/dag.  
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

      • Uitsluitend in uitzonderlijke gevallen en bij zeer ernstige infecties: tot 20 mg/kg/dag in 1 dosis, maximaal 1600 mg/dag.

         

  • Intraveneus
    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 1 maand tot 12 jaar
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 6 - 12 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 800mg/dag
      • Onderhoudsdosering: (=halve startdosering) 3 - 6 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 400mg/dag
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      • Startdosering: 400 mg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 200 - 400 mg/dag in 1 dosis Onderhoudsdosering afhankelijk van de klinische respons verhogen tot 400 mg per dag.
      • Behandelduur:

        De behandelduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

      • Uitsluitend in uitzonderlijke gevallen en bij zeer ernstige infecties: tot 20 mg/kg/dag in 1 dosis, maximaal 1600 mg/dag.

Indicatie: Systemisch diepe candidiasis, cryptococcen infecties
  • Oraal
    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 1 maand tot 12 jaar
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 800mg/dag
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 400mg/dag
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      • Startdosering: 800 mg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 400 mg/dag in 1 dosis Onderhoudsdosering afhankelijk van de klinische respons verlagen tot 200 mg/dag.
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

      • Uitsluitend in uitzonderlijke gevallen en bij zeer ernstige infecties: tot 20 mg/kg/dag in 1 dosis, maximaal 1600 mg/dag.

  • Intraveneus
    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 1 maand tot 12 jaar
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 25 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 800mg/dag
      • Onderhoudsdosering: 12 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 400mg/dag
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      • Startdosering: 800 mg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 400 mg/dag in 1 dosis Onderhoudsdosering afhankelijk van de klinische respons verlagen tot 200 mg/dag.
      • Behandelduur:

        De behandelingsduur is gebaseerd op de klinische en de mycologische respons.

      • Uitsluitend in uitzonderlijke gevallen en bij zeer ernstige infecties: tot 20 mg/kg/dag in 1 dosis, maximaal 1600 mg/dag.

Indicatie: Profylaxe candidiasis, profylaxe cryptococcen infecties
  • Oraal
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 27 weken en < 1000 gr
      [10] [13] [15] [16] [17] [18] [27]
      • 3 mg/kg/dosis 2 x per week
      • Behandelduur:

        Profylaxe is geindieerd zolang een intraveneuze toedieningsweg aanwezig is.

    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • 3 - 6 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • 3 - 6 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
    • 1 maand tot 12 jaar
      • 3 - 6 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 200mg/dag
    • 12 jaar tot 18 jaar
      • 200 mg/dag in 1 dosis dosis afhankelijk van de klinische respons verhogen tot 400 mg/dag.
  • Intraveneus
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 27 weken en < 1000 gr
      [10] [13] [15] [16] [17] [18] [27]
      • 3 mg/kg/dosis 2 x per week
      • Behandelduur:

        Profylaxe is geindiceerd zolang een intraveneuze toedieningsweg aanwezig is.

    • Neonaten 0 dagen tot 14 dagen
      • 3 - 6 mg/kg per 72 uren in 1 dosis
    • Neonaten 14 dagen tot 28 dagen
      • 3 - 6 mg/kg per 48 uren in 1 dosis
    • 1 maand tot 12 jaar
      • 3 - 6 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 200mg/dag
    • 12 jaar tot 18 jaar
      • 200 mg/dag in 1 dosis Dosis afhankelijk van de klinische respons verhogen tot 400 mg/dag.
Indicatie: Profylaxe candidiasis bij kinderen aan ECMO
  • Intraveneus
    • 0 jaar tot 18 jaar
      [25] [26]
      • Startdosering: Eénmalig op dag 1: 12 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 6 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Dit dosisadvies met voorzichtigheid toepassen bij kinderen >2 jaar; hier is nog zeer weinig onderzoek naar gedaan.

Indicatie: Vaginale candidiasis
  • Oraal
    • 12 jaar tot 18 jaar
      [12]
      • 150 mg/dosis éénmalig
      • Bij recidieven (> 4 episodes per jaar): 150 mg/week in 1 dosis gedurende 6 maanden

         

Indicatie: Tinea capitis
  • Oraal
    • 0 jaar tot 18 jaar
      [28]
      • 6 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Behandelduur:

        4-8 weken

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
50 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
50 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
50 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur
Bij Dialyse

Na elke hemodialyse 100% van de aanbevolen dosis geven. Op dagen dat niet gedialyseerd wordt dient een lagere dosis gegeven te worden op basis van de GFR (zie bovenstaand)

ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

ANTIBIOTICA
J02AA01
J02AA01
J02AA01
OVERIGE ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

Caspofungine

Cancidas
J02AX04

Flucytosine

Ancotil
J02AX01

Micafungine

Mycamine
J02AX05
TRIAZOOLDERIVATEN

Itraconazol

Trisporal
J02AC02

Posaconazol

Noxafil
J02AC04

Voriconazol

Vfend
J02AC03

Bijwerkingen bij kinderen

Leverfunctiestoornissen komen frequenter voor bij kinderen. Overgevoeligheid en anemie zijn specifieke bijwerkingen die bij kinderen voorkomen.

Bijwerkingen bij volwassenen

Vaak (1-10%): hoofdpijn. Buikpijn, diarree, misselijkheid, braken. Huiduitslag. Verhoogde alkalische fosfatase (AF), ASAT, ALAT.

Soms (0,1-1%): verminderde eetlust, droge mond, dyspepsie, flatulentie, obstipatie. Cholestase, geelzucht, verhoogd bilirubine. (Draai)duizeligheid, convulsies, paresthesie, smaakverandering. Anemie. Slaperigheid, slapeloosheid, vermoeidheid, asthenie, malaise, koorts. Myalgie. Jeuk, urticaria, toegenomen transpiratie.

Zelden (0,01-0,1%): anafylactische reacties. Exfoliatieve huidafwijkingen zoals Stevens-Johnsonsyndroom en toxische epidermale necrolyse, exfoliatieve dermatitis, acute exanthemateuze pustulose, angio-oedeem, alopecia. QT-verlenging, 'torsade de pointes'. Agranulocytose, leukopenie, trombocytopenie, neutropenie. Hepatitis, hepatocellulaire necrose, leverfalen. . Hypercholesterolemie, hypertriglyceridemie, hypokaliëmie.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid voor azoolverbindingen.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Wees voorzichtig bij verminderde nier- en/of leverfunctie. Zelden is ernstige levertoxiciteit opgetreden, meestal bij patiënten met een ernstige onderliggende ziekte. Er is geen duidelijk verband met de totale dagelijkse dosering, de behandelduur, het geslacht of de leeftijd. De levertoxiciteit is meestal reversibel bij stopzetting van de behandeling. Bij symptomen die duiden op ernstig hepatisch effect (asthenie, anorexie, aanhoudende misselijkheid, braken, geelzucht) en/of significante stijging van leverenzymwaarden de toediening staken. Een klein aantal patiënten heeft tijdens behandeling met fluconazol een exfoliatieve huidreactie ontwikkeld. Aids-patiënten hebben een sterkere neiging tot het ontwikkelen van dergelijke ernstige huidreacties. Bij de behandeling van oppervlakkige schimmelinfecties de behandeling staken bij het optreden van huidreacties (die waarschijnlijk toe te schrijven zijn aan fluconazol). Bij de behandeling van systemische of invasieve schimmelinfecties de behandeling staken indien blaarvorming optreedt of erythema multiforme. Wees voorzichtig bij risicofactoren voor QT-verlenging zoals hypocalciëmie, hypokaliëmie, hypomagnesiëmie, relevante hartziekte, bradycardie, comedicatie met geneesmiddelen die QT-interval verlengen en congenitaal of verworven QT-verlenging, hogere leeftijd en vrouwelijk geslacht; bij aanwezigheid van niet te behandelen risicofactoren regelmatig elektrolyten en ECG bepalen.

Interacties

Fluconazol remt CYP2C9, CYP2C19 en CYP3A4.

Relevant:

Afname fluconazol: de plasmaconcentratie daalt door rifampicine.


Toename fluconazol: tipranavir remt het metabolisme.

Fluconazol remt het metabolisme van: alprazolam, carbamazepine, darifenacine, dihydropyridines, etravirine, fenytoïne, immunosuppressiva, ivacaftor, midazolam, nevirapine, rifabutine, rivaroxaban, tofacitinib, vincristine en zidovudine.

Het risico op myopathie is verhoogd bij combinatie met simvastatine en atorvastatine.

Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt.

Overig effect: fluconazol kan het QTc-interval verlengen, het risico op ernstige hartritmestoornissen is verhoogd bij combinatie met andere middelen waarbij ernstige hartritmestoornissen zoals torsade de pointes zijn gemeld. 

Niet relevant: het metabolisme van celecoxib, cyclofosfamide, eletriptan, ifosfamide, sulfonylureumderivaten, terbinafine, theofylline, tolterodine (bij CYP2D6 poor metabolizers), vismodegib en vortioxetine wordt geremd.

Tretinoïne remt zijn eigen klaring, fluconazol kan dit remmen. Bij combinatie met tretinoïne is een geval van pseudotumor cerebri gemeld.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met ergotamine of een oraal anticonceptivum.

Niet beoordeeld: de plasmaconcentratie kan met ong. 40% stijgen door hydrochloorthiazide; dosisaanpassing is hierbij veelal niet noodzakelijk.

Het metabolisme van alfentanil, fentanyl, ibuprofen, amitriptyline, nortriptyline, methadon en vinblastine kan geremd worden.

Het metabolisme van losartan naar zijn actieve metaboliet wordt geremd.

 

Referenties

  1. Long SS, et al, Reducing Candida infections during neonatal intensive care: management choices, infection control, and fluconazole prophylaxis, J Pediatr, 2005, 147, 135-41
  2. Clerihew L, et al, Systemic antifungal drugs for invasive fungal infection in preterm infants., Cochrane Database Syst Rev., 2004;, CD003953.
  3. Kaufman D., Strategies for prevention of neonatal invasive candidiasis, Semin Perinatol, 2003, 27, 414-24
  4. Martínez Sesmero JM, et al, Fungal chemoprophylaxis with fluconazole in preterm infants, Pharm World Sci, 2005, 27, 475-7
  5. Manzoni P, et al, A multicenter, randomized trial of prophylactic fluconazole in preterm neonates, N Engl J Med, 2007, 14, 2483-95
  6. Novelli V, et al, Safety and tolerability of fluconazole in children, Antimicrob Agents Chemother, 1999, 43, 1955 –1960
  7. Schwarze R, et al, Administration of fluconazole in children below 1 year of age, Mycoses, 1999, 42, 3-16
  8. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 12 juni 2018
  9. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 26 nov 2015
  10. Aziz M et al, Efficacy of fluconazole prophylaxis for prevention of invasive fungal infection in extremely low birth weight infants., Pediatr Infect Dis J, 2010, 29, 352-6
  11. Brammer KW et al., Pharmacokinetics of fluconazole in pediatric patients., Eur J Clin Microbiol Infect Dis, 1994, Apr;13(4), 325-9
  12. Hacimustafaoglu M et al. , Candida infections in non-neutropenic children after the neonatal period., Expert Rev Anti Infect Ther. , 2011, Oct;9(10), 923-40
  13. Healy CM et al, Fluconazole prophylaxis in the neonatal intensive care unit. , Pediatr Infect Dis J , 2009, 28, 49-52
  14. Hope WW et al. , ESCMID guideline for the diagnosis and management of Candida diseases 2012: prevention and management of invasive infections in neonates and children caused by Candida spp., Clin Microbiol Infect , 2012, 18 (suppl 7), 38-52
  15. Kaufman DA, Fluconazole prophylaxis: can we eliminate invasive Candida infections in the neonatal ICU?, Curr Opin Pediatr , 2008, 20, 332-40
  16. Kaufman DA, Why prevent invasive Candida infections?, J. Perinatol , 2008, 28, 385-8
  17. Kaufman DA, Prevention of invasive Candida infections in preterm infants: the time is now., Expert Rev Anti Infect Ther , 2008, 6, 393-9
  18. Kaufman DA, "Getting to Zero": preventing invasive Candida infections and eliminating infection-related mortality and morbidity in extremely preterm infants. , Early Hum Dev., 2012, May;88 Suppl 2, S45-9
  19. Leibovitz E. , Strategies for the prevention of neonatal candidiasis., Pediatr Neonatol. , 2012, Apr;53(2), 83-9
  20. PfizerBV, SmPC Diflucan 30-10-2012, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  21. Piper L et al. , Fluconazole loading dose pharmacokinetics and safety in infants., Pediatr Infect Dis J., 2011, May;30(5), 375-8
  22. Saxén H, et al., Pharmacokinetics of fluconazole in very low birth weight infants during the first two weeks of life., Clin Pharmacol Ther. , 1993, Sep;54(3), 269-77
  23. Turner K et al, Fluconazole pharmacokinetics and safety in premature infants. , Curr Med Chem., 2012, 19 (27), 4617-20
  24. Wade KC et al. , Fluconazole dosing for the prevention or treatment of invasive candidiasis in young infants. , Pediatr Infect Dis J , 2009, 28, 717-23
  25. Watt KM et al. , . Pharmacokinetics and safety of fluconazole in young infants supported with extracorporeal membrane oxygenation., Pediatr Infect Dis J., 2012, Oct;31(10), 1042-7
  26. Watt KM et al., Fluconazole Population Pharmacokinetics and Dosing for Prevention and Treatment of Invasive Candidiasis in Children Supported with Extracorporeal Membrane Oxygenation. , Antimicrob Agents Chemother. , 2015, Jul;59(7), 3935-43
  27. Weitkamp JH et al. , Fluconazole prophylaxis for prevention of invasive fungal infections in targeted highest risk preterm infants limits drug exposure. , J. Perinatol , 2008, 28, 405-11
  28. Mekkes JR, Tinea capitis (schimmel van het behaarde hoofd, hoofdschimmel). 26-5-2012, www.huidziekten.nl
  29. Pfizer BV. , SmPC Diflucan (Rvg 15758) dd 15-11-2017, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl

Wijzigingen

  • 10 april 2018 09:38: Info over hemodialyse toegevoegd obv SmPC Diflucan RVG 15758
  • 26 november 2015 12:26: De wetenschappelijke literatuur over de toepassing van fluconazol bij kinderen is opnieuw beoordeeld. Dit heeft geleid tot de toevoeging van farmacokinetische informatie en wijzging van de indicaties en doseeradviezen.
  • 17 februari 2015 10:37: In het orale doseeradvies voor kinderen 12-18 jaar stond vermeld mg/kg/dag ipv mg/dag. Dit is gecorrigeerd.