Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Farmacokinetiek bij kinderen

Propofol is voor 98% gebonden aan plasma-eiwitten. Propofol is wijdverspreid en wordt snel uit het lichaam geklaard. De klaring vindt plaats via metabole processen, voornamelijk in de lever, en is daar afhankelijk van de bloedstroom om inactieve conjugaten van propofol en zijn metaboliet quinol te vormen, die worden uitgescheiden in de urine [SmPC Propol Lipuro].

Na een enkelvoudige dosis van 3 mg/kg intraveneus toegediend, was de klaring van propofol per kg lichaamsgewicht als volgt afhankelijk van de leeftijd: De gemiddelde klaring was bij neonaten < 1 maand (n=25) (20 mL/kg/min) significant lager vergeleken met oudere kinderen (n=36, leeftijd tussen 4 maanden - 7 jaar). Bovendien was de interindividuele variabiliteit significant bij pasgeborenen (3,7-78 mL/kg/min). Bij oudere kinderen was de gemiddelde propofol klaring na een enkele bolus injectie van 3 mg/kg 37,5 ml/min/kg (4-24 maanden) (n=8), 38,7 ml/min/kg (11-43 maanden) (n=6), 48 ml/min/kg (1-3 jaar) (n=12), 28,2 ml/min/kg (4-7 jaar) (n=10) vergeleken met 23,6 ml/min/kg bij volwassenen (n=6) [SmPC Propol Lipuro].

Bij (premature) neonaten zijn na een IV bolus van 3 mg/kg de volgende mediane (range) farmacokinetische parameters gevonden (Allegaert, de Hoon et al. 2007, Allegaert, Peeters, et al. 2007):

Bij oudere kinderen (4 maanden tot 12 jaar) zijn de volgende gemiddelde farmacokinetische parameters gevonden (Murat et al. 1996, Raoof et al. 1995, Saint-Maurice et al. 1989):

Label dosisadvies Kinderformularium

Diprivan-10
Inductie algemene anesthesie
(Premature) neonaten: Off-label
> 1 mnd: On-label
Procedurele sedatie
> 1 mnd: On-label
Sedatie op de IC
< 16 jaar: Off-label
> 16 jaar: On-label 

Diprivan-20
Inductie algemene anesthesie, procedurele sedatie
< 3 jaar: Off-label
> 3 jaar: On-label
Sedatie op de IC
< 16 jaar: Off-label
> 16 jaar: On-label 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Doseringen

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

Bijwerkingen bij kinderen

De bijwerkingen metabole acidose, hyperlipidemie, rabdomyolyse en hartfalen, soms met fatale afloop, kunnen samen optreden in het kader van het ‘propofolinfusiesyndroom’ [SmPC Diprivan]. In verschillende onderzoeken onder patiënten op pediatrische intensive care-afdelingen wordt de incidentie van PRIS als uiterst laag gerapporteerd (0–0,2%) [Smith 2022]. Hogere incidentiepercentages, zoals de 33% (3 van de 9 kinderen) gerapporteerd door Bray 1998, werden blootgesteld aan langdurige infusies met hoge doses.

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Zeer vaak (> 10%): lokale pijn bij inductie.

Vaak (1-10%): hypotensie, bradycardie (geïsoleerde meldingen van progressie tot asystolie zijn beschreven). Tijdelijke apneu, hoesten en hikken tijdens inductie. Tijdens het ontwaken: hoofdpijn, misselijkheid en braken.

Soms (0,1-1%): trombose, flebitis. Tachycardie tijdens inductie.

Zelden (0,01-0,1%): epileptiforme bewegingen, incl. convulsies en opisthotonus (kan voorkomen tijdens de inductie, anesthesie én tijdens het ontwaken).

Zeer zelden (< 0,01%): anafylaxie (mogelijk met angio-oedeem, bronchospasme, erytheem, hypotensie). Postoperatieve bewusteloosheid. Longoedeem. Pancreatitis. Postoperatieve koorts. Seksuele ontlading. Verkleuring van de urine (meestal groen, na langdurige toediening). Na accidentele extravasculaire toediening: lokale pijn, zwelling, weefselnecrose (na extravasculaire toediening).

Verder zijn gemeld: hartaritmie, hartfalen, Brugada-syndroom-type ECG. Ademhalingsdepressie (dosisafhankelijk). Euforische stemming, seksuele ontremming, priapisme, verslaving, misbruik. Onwillekeurige bewegingen. Hepatomegalie, hepatitis, acuut leverfalen (zowel na langdurige als na kortdurende behandeling en bij patiënten zonder onderliggende risicofactoren). Rabdomyolyse. Nierfalen. Metabole acidose, hyperkaliëmie, hyperlipidemie. Anafylactische shock.

Combinaties van enkele bijwerkingen kunnen gezamenlijk voorkomen in het kader van het 'propofol-infusiesyndroom', vooral bij ernstig zieke patiënten die vaak meerdere risicofactoren hebben voor het ontwikkelen van deze bijwerkingen. Als onderdeel hiervan worden gezien: aritmieën, het Brugada-type ECG, hartfalen, rabdomyolyse, nierfalen, hepatomegalie, metabole acidose, hyperkaliëmie en hyperlipidemie. Risicofactoren hierbij zijn: verminderde zuurstoftoevoer naar de weefsels, sepsis, ernstige neurologische schade en het gebruik van een propofoldosering > 4 mg/kg/uur langer dan 48 uur.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

• Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
• Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Cave tensiedaling bij snel inspuiten. Pijnlijk bij toedienen: eventueel lidocaine toevoegen. Propofol lipuro is minder pijnlijk bij inspuiten dan propofol. 

Propofol is een lipide formulering. Dit kan hyperlipidemie veroorzaken. Kinderen hebben een groter risico op 'fat overload'-syndroom (let in het bijzonder op bij een ketogeen dieet). Controleer plasmalipidenspiegels.

Cave Propofol infusie syndroom:
Het gebruik van propofol-emulsie-infusen voor sedatie op de Intensive Care is in verband gebracht met uiteenlopende metabole aandoeningen en orgaanfalen, wat kan leiden tot de dood. Er zijn meldingen gemaakt van het ontstaan van metabole acidose, rhabdomyolyse, hyperkaliëmie, hepatomegalie, nierfalen, hyperlipidemie, hartaritmieën, aritmieën Brugada-type ECG (verhoogd ST-segment en coved T-wave) en snel progressief hartfalen dat meestal niet reageerde op inotropie-ondersteunende behandeling. Combinaties van deze bijwerkingen worden aangeduid als het propofolinfusiesyndroom (PRIS). Dit betrof voornamelijk (maar niet alleen) patiënten met ernstige verwondingen aan het hoofd en een gestegen ICD (intracraniale druk) en kinderen met infecties aan de
luchtwegen die doseringen kregen hoger dan die aanbevolen voor volwassenen voor sedatie op de Intensive Care. Gebruik van hogere cumulatieve doseringen (> 4 mg/kg/uur) en/of langdurig gebruik (> 48 uur) wordt ontraden bij kinderen [SmPC Diprivan][Meyers 2020].

Wanneer symptomen optreden die wijzen op PRIS, moet de toediening van propofol onmiddellijk worden gestaakt [SmPC Diprivan].

Monitoring/screening op PRIS tijdens continue propofol-sedatie omvat continue ECG-registratie en periodieke meting van melkzuur, triglyceriden, creatinekinase, serumcreatinine en de leverfunctie [Smith 2022].

Verschillende propofolconcentraties kunnen leiden tot verschillen in de blootstelling aan lipiden en vloeistoffen. Hiermee moet rekening worden gehouden bij pediatrische patiënten, met name bij langdurige toediening of bij hoge doseringen, gezien de mogelijke bijdrage aan metabole complicaties, waaronder PRIS.

Wees terughoudend bij kinderen met (verdenking op) mitochondriale aandoeningen, ernstige cachexie en hemodynamisch instabiele patiënten [SmPC Diprivan].

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Misbruik en afhankelijkheid van propofol zijn gemeld. Toepassing van propofol zonder de borging van een gezekerde luchtweg kan leiden tot fatale respiratoire complicaties.

Wees voorzichtig bij cardiale, respiratoire, renale of hepatische stoornissen, en bij hypovolemie of verzwakking. Houd bij ernstig overgewicht rekening met ongewenste hemodynamische bijwerkingen.

Target controlled infusion (TCI) wordt afgeraden bij kinderen < 2 jaar wegens onvoldoende gegevens.

Weeg herhaald of langer durend (≥ 3 uur) gebruik bij kinderen < 3 jaar zorgvuldig af; in onderzoek is neurotoxiciteit gemeld.

Bij toediening aan epilepsie-patiënten is er kanstoename op convulsies; met vertraging kunnen epileptiforme bewegingen optreden. De vertraging kan variëren van enkele uren tot dagen. Ook bij niet-epileptische patiënten kunnen epilepsie-aanvallen voorkomen.

Postoperatieve bewusteloosheid komt voor, eventueel in combinatie met een verhoogde spiertonus.

Bij sedatie voor intensive care zorg zijn risicofactoren voor metabole aandoeningen en orgaanfalen:

• verminderde zuurstoftoevoer naar de weefsels;
• ernstige neurologische schade en/of sepsis;
• hoge doseringen van: vasoconstrictoren, steroïden, inotrope middelen en/of propofol (> 4 mg/kg/uur gedurende > 48 uur).

Speciale aandacht is vereist bij patiënten met een hoge intracraniale druk en een lage gemiddelde arteriële druk; de intracerebrale perfusiedruk kan afnemen.

Patiënten met mitochondriale aandoeningen kunnen gevoelig zijn voor verergering van hun aandoening bij het ondergaan van anesthesie, ingrepen en intensivecare-zorg. Vroege vormen van verergering van mitochondriale ziekte en het propofol-infusiesyndroom kunnen op elkaar lijken. Behoud normothermie en zorg voor voldoende koolhydraten en hydratie.

Dagelijkse bezigheden zoals autorijden kunnen enige tijd nadelig beïnvloed worden.

Hulpstoffen

• Bij een verlaagd albuminegehalte (bv. door gestoorde lever- of nierfunctie) kan hemolyse optreden door lysolecithine, een ontledingsproduct van de emulgator ei-lecithine.
• Houd rekening met de lipiden in de propofol-emulsie als de patiënt tegelijkertijd i.v.-lipiden krijgt toegediend (bv. als onderdeel van totaal parenterale voeding).
• Controleer de plasmalipidenspiegels bij patiënten met meer kans op het 'fat overload'-syndroom (bv. bij kinderen).
• Kan soja bevatten; niet toepassen bij overgevoeligheid voor pinda's en soja.

Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum

Niet relevant: het risico op ernstige hartritmestoornissen is verhoogd bij combinatie met andere middelen waarbij ernstige hartritmestoornissen zoals torsade de pointes zijn gemeld. Propofol wordt in de praktijk gebruikt in een bewaakte setting. 

Niet beoordeeld: bij combinatie met lokale anesthetica, inhalatie-anesthetica, opioïden, benzodiazepineagonisten, geneesmiddelen voor premedicatie en spierrelaxantia is verlenging en versterking van de anesthesie, versterking van de ademhalingsdepressie en versterking van de circulatoire depressie mogelijk. Bij combinatie met lokale anesthetica kan een lagere dosering nodig zijn.
De sedatieve werking van alcohol en andere centraal-depressieve stoffen kan worden versterkt.
Fentanyl kan de plasmaconcentratie van propofol tijdelijk verhogen en versterkt de mate van apneu.
Bradycardie en hartstilstand kunnen voorkomen bij combinatie met suxamethonium en neostigmine.
Valproïnezuur kan de behoefte aan propofol voor algehele anesthesie verlagen.

• ZENUWSTELSEL
• ANAESTHETICA

ALGEMENE ANAESTHETICA

Deze pagina geeft een overzicht van geneesmiddelen uit dezelfde ATC groep. Let op: Dit betekent niet per definitie dat deze middelen onderling uitwisselbaar zijn.

Referenties

1. Bray RJ., Propofol infusion syndrome in children., Paediatr Anaesth, 1998, 8(6), 491-9
2. Hatch DJ, Propofol infusion syndrome in children, Lancet, 1999, 353:, 1117-8
3. Wolf A, et al, Impaired fatty acid oxidation in propofol infusion syndrome, The Lancet, 2001, 357, 606-607
4. Wolf A et al, Propofol infusion in children: when does an anesthetic tool become an intensive care liability?, Pediatric anesthesia, 2004, 14, 435-438
5. Vasile B et al, The pathophysiology of propofol infusion syndrome: a simple name for a complex syndrome, Intensive Care Med, 2003, 29, 1417-1425
6. B. Braun Melsungen AG, SPC Propofol Lipuro 10 mg/ml (RVG 24720) 09-01-2019, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
7. AstraZeneca BV, SmPC Diprivan (RVG 11549/18473) 01-08-2025, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
8. Werkgroep Neonatale Farmacologie NVK sectie Neonatologie, Expert opinie, 13 november 2018
9. Allegaert, K., de Hoon, J. et al, Maturational pharmacokinetics of single intravenous bolus of propofol., Paediatr Anaesth, 2007, 17(11), 1028-34
10. Allegaert, K., Peeters M. et al, Inter-individual variability in propofol pharmacokinetics in preterm and term neonates., Br J Anaesth, 2007, 99(6), 864-70
11. Dekker, J. et al., Sedation during Minimal Invasive Surfactant Therapy in Preterm Infants, Neonatology, 2016, 109(4), 308-13
12. Descamps, C. S. et al, Propofol for sedation during less invasive surfactant administration in preterm infants., Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed, 2017, 102(5), F465
13. Ghanta, S., et al , Propofol compared with the morphine, atropine, and suxamethonium regimen as induction agents for neonatal endotracheal intubation: a randomized, controlled trial, Pediatrics, 2007, 119(6), e1248-55
14. Murat, I. et al, Pharmacokinetics of propofol after a single dose in children aged 1-3 years with minor burns. Comparison of three data analysis approaches., Anesthesiology, 1996, A84(3), 526-32
15. Nauta, M. et al, Propofol as an induction agent for endotracheal intubation can cause significant arterial hypotension in preterm infants, Paediatr Anaesth, 2011, 21(6), 711-2
16. Papoff, P. et al, Effectiveness and safety of propofol in newborn infants., Pediatrics, 2008, 121(2), 448; author reply 448-9
17. Penido, M. G. et al, Propofol versus midazolam for intubating preterm neonates: a randomized controlled trial., J Perinatol, 2011, 31(5), 356-60
18. Raoof, A. A.et al, Propofol pharmacokinetics in children with biliary atresia., Br J Anaesth, 1995, 74(1), 46-9
19. Saint-Maurice, C. et al, Pharmacokinetics of propofol in young children after a single dose, Br J Anaesth, 1989, 63(6), 667-70
20. Simons, S. H. et al, Clinical evaluation of propofol as sedative for endotracheal intubation in neonates., Acta Paediatr , 2013, 102(11), e487-92
21. Smits, A. et al, Propofol Dose-Finding to Reach Optimal Effect for (Semi-)Elective Intubation in Neonates., J Pediatr., 2016, 179, 54-60 e9
22. Welzing, L. et al, Propofol as an induction agent for endotracheal intubation can cause significant arterial hypotension in preterm neonates, Paediatr Anaesth, 2010, 20(7), 605-11
23. Dekker, J. et al, Sedation during minimal invasive surfactant therapy: a randomised controlled trial., Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed, 2019, 104(4), F378-F383
24. Sommerfield DL, et al, Propofol use in children with allergies to egg, peanut, soybean or other legumes., Anaesthesia, 2019, 74(10), 1252-1259
25. Murphy A, et al., Allergic reactions to propofol in egg-allergic children., Anesth Analg, 2011, 113(1), 140-4
26. Bagley L, et al, Food allergy history and reaction to propofol administration in a large pediatric population., Paediatr Anaesth, 2021, 31(5), 570-577
27. Wiskin AE, et al., Propofol anaesthesia is safe in children with food allergy undergoing endoscopy. , Br J Anaesth., 2015, 115(1), 145-6.
28. Gelberg J, et al, Safety of propofol use in patients allergic to soy or peanut: A retrospective observational cohort study., Eur J Anaesthesiol., 2019, 36(4), 311-312
29. Meyers RS, et al., Key Potentially Inappropriate Drugs in Pediatrics: The KIDs List, J Pediatr Pharmacol Ther, 2020, 25(3), 175-191
30. Svensson M.L et al., The use of propofol sedation in a paediatric intensive care unit. , Nurs Crit Care. , 2012, 198-203
31. Knibbe C.A et al., Pharmacokinetics and effects of propofol 6% for short-term sedation in paediatric patients following cardiac surgery. , Br J Clin Pharmacol. , 2002, 415-22
32. Cray S.H et al., Early tracheal extubation after paediatric cardiac surgery: the use of propofol to supplement low-dose opioid anaesthesia. , Paediatr Anaesth. , 2001, 465-71
33. Martin P.H et al. , Metabolic, biochemical and haemodynamic effects of infusion of propofol for long-term sedation of children undergoing intensive care. , Br J Anaesth. , 1997, 276-9
34. Koriyama H et al., Sedation Withdrawal and Analgesia Team. Is propofol a friend or a foe of the pediatric intensivist? , Pediatr Crit Care Med. , 2014, 66-71
35. Teng S.N et al., Propofol as a bridge to extubation for high-risk children with congenital cardiac disease., Cardiol Young. , 2011, 46-51
36. Sheridan R.L et al., Short-term propofol infusion as an adjunct to extubation in burned children. , J Burn Care Rehabil. , 2003, 356-60
37. Cornfield D.N et al., Continuous propofol infusion in 142 critically ill children. Pediatrics. , Pediatrics., 2002, 1171-81
38. Moas D et al., Safety of Extended Propofol Infusions in Critically Ill Pediatric Patients. , Cureus., 2024
39. Bartlett J.W et al., Characterization of Propofol Use For Non-Procedural Sedation in a Pediatric Intensive Care Unit. , J Pediatr Pharmacol Ther. , 2023, 714-720
40. Fashina O.A et al., Perioperative Continuous Propofol Infusion in the Pediatric Cardiac Intensive Care Unit: A 25-Year Retrospective Study., Pediatr Cardiol., 2025
41. Fashina O.A et al., The safety of high dose continuous propofol infusion in the pediatric intensive care unit at an academic medical center. , Front Pediatr. , 2026
42. Uppuluri S et al., Propofol in the Pediatric Intensive Care Unit, a Safe and Effective Agent in Reducing Pain and Sedation Infusions: A Single-Center Retrospective Study., Cureus. , 2022
43. Smith H.A.B et al., 2022 Society of Critical Care Medicine Clinical Practice Guidelines on Prevention and Management of Pain, Agitation, Neuromuscular Blockade, and Delirium in Critically Ill Pediatric Patients With Consideration of the ICU Environment and Early Mobility. , Pediatr Crit Care Med. , 2022
44. ZorgInstituut Nederland, (Eigenschappen,Bijwerkingen, Contra-indicaties, Waarschuwingen en voorzorgen, Interacties), Geraadpleegd 15 feb 2024
45. Informatorium Medicamentorum, (Interacties, nierfunctiestoornissen), Geraadpleegd 15 feb 2024

Wijzigingen

• 30 juni 2026 15:03: De beschikbare wetenschappelijke literatuur over het gebruik van propofol voor sedatie op de intensive care bij kinderen van 16 jaar en jonger is beoordeeld in relatie tot het propofolinfusiesyndroom. Naar aanleiding van deze beoordeling is de leeftijdsgrens aangepast naar gebruik vanaf de leeftijd van 1 maand. Als gevolg hiervan zijn de rubrieken bijwerkingen, contra-indicaties en waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen herzien.
• 03 juli 2024 15:00: De dosering voor sedatie op de IC bij kinderen ouder dan 16 jaar bevatte een fout (0,3-0,4 mg/kg ipv 0,3-4 mg/kg) Dit is gecorrigeerd.
• 03 mei 2024 17:45: De wetenschappelijke literatuur ten aanzien van de soja en pinda allergie bij propofol is beoordeeld. Dit heeft geleid tot de verwijdering van de contra-indicatie. Verder is de dosering bij anesthesie bij kinderen > 1 maand aangepast op basis van de SmPC en zijn de indicaties sedatie en procedurele sedatie toegevoegd op basis van de SmPC
• 03 februari 2023 15:33: Ondergrens dosering voor algemene anesthesie aangepat obv SmPC (was 3, nu 9 mg/kg/uur)
• 10 maart 2021 13:09: Informatie over gebruik op de IC verwijderd: langdurig gebruik (van hoge doses) wordt in verband gebracht met het propofol-infusiesyndroom
• 13 oktober 2020 10:49: Doseeraanbeveling voor neonaten toegevoegd op basis van expert opinie van Werkgroep Neonatale farmacologie
• 13 oktober 2020 10:49: De beschikbare wetenschappelijk literatuur over de toepassing van propofol bij neonaten is beoordeeld. Dit heeft geleid tot de toevoeging van doseeradviezen voor (premature) neonaten, de toevoeging van PK data
• 18 mei 2015 13:47: Kinetische gegevens bij kinderen zijn toegevoegd op basis van de SmPC Diprivan

Therapeutic Drug Monitoring

Overdosering