Etomidaat

Stofnaam
Etomidaat
Merknaam
Etomidaat lipuro
ATC code
N01AX07
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Dosering tot 0,4 mg/kg/dosis: On-label
Dosering> 0,4 mg/kg: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Kinderen<15 jaar: 0,3-0,4 mg/kg.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Inj.vlst. 2 mg/ml
Inj.emulsie 2 mg/ml

Eigenschappen

Etomidaat heeft geen analgetische werking. Om een goede analgesie te verkrijgen moet voorafgaand aan de inductie met etomidaat een analgeticum worden toegediend, zoals fentanyl.

Het werkingsmechanisme is nog niet geheel bekend. Het verhoogt de binding van GABA op de GABAA-receptor en stimuleert hierdoor de remmende werking van GABA op de signaaloverdracht.

Het wordt ook wel in een lage dosis toegepast om kortdurend het sedatieniveau te verdiepen.

Werkt 4-5 minuten.

Kinetische gegevens

Kinderen: In een studie die werd uitgevoerd bij 12 kinderen (leeftijd 7-13 jaar, gewicht 22-48 kg) was het gemiddelde totale distributievolume (4,0 L/kg) gelijk aan dat bij volwassenen . De geneesmiddelklaring bij kinderen lag ongeveer 58% hoger dan bij volwassenen.
Deze gegevens wijzen erop dat kinderen hogere doses nodig hebben dan volwassenen.

Doseringen

Indicatie: Anaesthesie: inductie
  • Intraveneus
    • a terme neonaat
      [1] [3]
      • 0,3 - 0,5 mg/kg/dosis bolus in 15-60 sec éénmalig voor intubatie
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1] [3]
      • 0,3 - 0,5 mg/kg/dosis bolus in 15-60 sec

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

ALGEMENE ANAESTHETICA

GEHALOGENEERDE KOOLWATERSTOFFEN

Desfluraan

Suprane
N01AB07

Fentanyl (citraat) Transdermaal

Durogesic (pleister)
N01AB03
N01AB06

Sevofluraan

Sevorane
N01AB08
BARBITURATEN

Thiopental

Pentothal
N01AF03
OPIOIDE ANAESTHETICA

Alfentanil

Rapifen
N01AH02
N01AH01

Remifentanil

Ultiva
N01AH06

Sufentanil

Sufenta
N01AH03
OVERIGE ALGEMENE ANAESTHETICA
N01AX01

Esketamine

Ketanest S
N01AX14

Propofol

Diprivan, Propofol Lipuro
N01AX10
GEHALOGENEERDE KOOLWATERSTOFFEN

Desfluraan

Suprane
N01AB07

Fentanyl (citraat) Transdermaal

Durogesic (pleister)
N01AB03
N01AB06

Sevofluraan

Sevorane
N01AB08
BARBITURATEN

Thiopental

Pentothal
N01AF03
OPIOIDE ANAESTHETICA

Alfentanil

Rapifen
N01AH02
N01AH01

Remifentanil

Ultiva
N01AH06

Sufentanil

Sufenta
N01AH03
OVERIGE ALGEMENE ANAESTHETICA
N01AX01

Esketamine

Ketanest S
N01AX14

Propofol

Diprivan, Propofol Lipuro
N01AX10

Bijwerkingen bij kinderen

Spiertrekkingen door subcorticale ontremming. Hemodynamisch stabiel. Adenocortiale suppressie bij langdurig gebruik.

Bijwerkingen bij volwassenen

Bij meer dan 10% van de patiënten: dyskinesie.
Bij 1-10%: myoclonus, pijn in de ader, lichte en voorbijgaande hypotensie (vooral na eerdere toediening van droperidol), apneu, hyperventilatie, stridor, (postoperatieve) misselijkheid en braken en huiduitslag.
Bij minder dan 1%: hypertonie, onwillekeurige spiercontracties, nystagmus, flebitis, hypertensie, bradycardie, (ventriculaire) extrasystolen, hypoventilatie, hik, hoesten, speekselvloed, spierrigiditeit, pijn op de plaats van injectie, vertraagd herstel uit de anesthesie en erytheem.
Verder zijn gemeld convulsies, hartstilstand, volledig AV-block, shock, tromboflebitis (waaronder oppervlakkige en diepe veneuze trombose), ademhalingsdepressie, bronchospasme (waaronder met fatale afloop), kaakkramp en overgevoeligheidsreacties, zoals anafylactische reacties, anafylactoïde reacties, urticaria en syndroom van Stevens Johnson.

Pijn in de ader en spiercontracties kunnen grotendeels worden voorkomen door combinatie met droperidol en fentanyl (tegen de pijn) en diazepam (tegen de spiercontracties) 1-2 min voor inductie met etomidaat, of door injectie in een grotere ader of door injectie in een lopende infusie.
Vooral bij patiënten met hartfalen en bij ouderen kan met name bij hogere doseringen vermindering van de hartfunctie optreden.

Postoperatieve misselijkheid en braken kunnen met name optreden bij combinatie met lachgas. Dit kan (profylactisch) worden behandeld met droperidol of een anti-emeticum.

Daling van de plasmaconcentratie van cortisol en aldosteron kan optreden, vooral bij herhaalde toediening of bij toediening als continue infusie. Deze daling houdt 6-8 uur aan en herstelt meestal binnen 24 uur. Deze daling wordt waarschijnlijk veroorzaakt door reversibele remming van 11-beta-hydroxylatie in de steroïdsynthese. Stimulering van de bijnier met ACTH is niet effectief. Zo nodig dienen corticosteroïden te worden toegediend.

Kan een aanval van acute porfyrie uitlokken.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid en acute porfyrie.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Altijd in combinatie met corticosteroiden in verband met bijniersuppressie door etomidaat (ook al bij eenmalige toediening.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Voorzichtigheid is geboden bij levercirrose, bij hartfalen, bij bijnierschorsinsufficiëntie (bijvoorbeeld bij patiënten met sepsis) vanwege verlaging van de plasmaconcentratie van cortisol en aldosteron, en bij porphyria cutanea tarda omdat dit kan verergeren

Interacties

Niet beoordeeld: sedativa en opioïden kunnen het hypnotische effect van etomidaat versterken. Bij combinatie met deze middelen dient de dosering van etomidaat te worden verlaagd.

Het kan het effect van bloeddrukverlagende middelen versterken.

Bij combinatie met intraveneuze toediening van fentanyl kan de klaring en het verdelingsvolume met een factor 2-3 dalen zonder dat de halfwaardetijd verandert; de dosering van etomidaat moet bij combinatie met fentanyl mogelijk worden verlaagd.

Referenties

  1. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-Formularium voor Kinderen, 2007
  2. Den Brinker M et al, One single dose of etomidate negatively influences adrenocortical performance for at least 24h in children with meningococcal sepsis., Intensive Care Med, 2008, Jan 34(1), 163-8
  3. Janssen-Cilag BV, SPC Hypnomidate (RVG 07847), www.cbg-meb.nl, Geraadpleegd 27 mei 2010, http://db.cbg-meb.nl/IB-teksten/h07487.pdf
  4. Informatorium Medicamentorum , (Eigenschappen, Bijwerkingen, Contra-indicaties, Interacties, Waarschuwingen en voorzorgen), Geraadpleegd 21 okt 2014

Wijzigingen