Cefuroxim (als Na-zout), cefuroxim (als axetil)

Stofnaam
Cefuroxim (als Na-zout), cefuroxim (als axetil)
Merknaam
Zinnat
ATC code
J01DC02

Cefuroxim (als Na-zout), cefuroxim (als axetil)

Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Oraal: On-label
Intraveneus
< 1 mnd: On-label;
> 1 mnd,  dosering < 100 mg/kg/dag: On-label
>40 kg: dosering ≤ 1,5g/dosis, ≤ 4,5g/dag: On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Dosering IV/IM
CAP, gecompliceerde UWI, pyelonefritis, weke delen infecties, intra-abdominale infecties
Pasgeborenen tot 3 weken: 30-100 mg/kg/dag verdeeld over 2-3 injecties.
Zuigelingen > 3 weken en kinderen < 40 kg: 30-100 mg/kg/dag verdeeld over 3-4 injecties (60 mg/kg/dag zal in de meeste gevallen voldoende zijn).
Volwassenen en kinderen ≥ 40 kg: 3-4 dd 750-1500 mg

Profylaxe
Kinderen ≥ 40 kg: 1,5 g bij inductie anesthesie, evt. gevolgd door 2-3 giften van 750 mg elke 8 uur

PO:
lichte tot matig ernstige infecties, veroorzaakt door voor cefuroxim gevoelige micro-organismen
< 3 mnd: niet geregistreerd
> 3 mnd en < 40 kg: 20-30 mg/kg/dag in 2 doses, max 500 mg/dag
≥ 40 kg: 2 dd 250-500 mg

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Poeder voor inj.vlst. (als Na-zout) 750 mg, 1500 mg.
Injvlst 4 mg/0,4 ml (10 mg/ml); 93,75 mg/ml wwsp (16 ml)
Susp. oraal "granulaat voor" (als axetil) 25 mg/ml
Tablet (als axetil) 250 mg, 500 mg

 

Eigenschappen

Bactericide antibioticum uit de groep van cefalosporinen (2e generatie). Bindt zich aan penicilline bindende eiwitten in de celwand van bacteriën, waardoor de synthese van peptidoglycaan wordt geremd. Dit resulteert in celdood. Doorgaans gevoelig zijn: Staphylococcus aureus (meticilline-gevoelig), Streptococcus pyogenes, Streptococcus agalactiae, Streptococcus mitis (viridans-groep), Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae en Moraxella catarrhalis. Een verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Streptococcus pneumoniae, Citrobacter freundii, Enterobacter cloacae, Enterobacter aerogenes, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus spp. (P. vulgaris is resistent), Providencia spp., Salmonella spp., Peptostreptococcus spp., Propionibacterium spp., Fusobacterium spp. en Bacteroides spp. (Bacteroides fragilis is resistent). Ongevoelig zijn: Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus (meticilline-resistent), Acinetobacter spp., Morganella morganii, Proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens,Clostridium difficile, Bacteroides fragilis, Chlamydia spp., Mycoplasma spp. en Legionella spp. Cefuroxim kan gehydrolyseerd worden door sommige breedspectrum β-lactamasen (ESBL's). Bij gelijktijdig gebruik van aminoglycosiden kan synergie optreden.

Kinetische gegevens

Bij (premature) neonaten tot 2 weken is de plasmahalfwaardetijd verlengd en omgekeerd evenredig met de leeftijd. De volgende kinetische parameters zijn gevonden:

tmax (uur) 0,8
t½ (uur) 5.8
Cl (ml/min/kg) 1.35
Vd (l/kg) 0.67

De halfwaardetijd bij neonaten > 8 dagen bedraagt 1,6 – 3,8 uur. De halfwaardetijd, het verdelingsvolume en de klaring bij zeer ernstig zieke kinderen zijn significant verhoogd, wat een (hogere) oplaaddosis suggereert en eventueel aanpassing van de vervolgdoses.(Olguin 2008)

Algemene opmerkingen

De absorptiesnelheid van het granulaat voor suspensie is lager dan die van de tabletten, waardoor de biologische beschikbaarheid van de suspensie 4-17% lager is. De suspensie en de tabletten zijn daarom niet bio-equivalent en kunnen niet 1 op 1 uitgewisseld worden. Voedsel verhoogt de absorptie. Bij inname kort na het eten is de absorptie maximaal (50-60%

Doseringen

Ga snel naar:

Indicatie: Infecties van huid en weke delen, infecties van botten en gewrichten, luchtweginfecties, keel-,neus- en oorinfecties.
  • Intraveneus
    • < 1 week en geboortegewicht < 2000 gr
      • 50 mg/kg/dag in 2 doses
    • < 1 week en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 75 mg/kg/dag in 3 doses
    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht < 2000 gr
      • 75 mg/kg/dag in 3 doses
    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 100 mg/kg/dag in 3 doses
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 100 mg/kg/dag in 3 - 4 doses , max: 6g/dag
Indicatie: Acute tonsillitis, faryngitis, bacteriële sinusitis
  • Oraal
    • 3 maanden tot 12 jaar
      • 20 mg/kg/dag in 2 doses , max: 500mg/dag
    • 12 jaar tot 18 jaar
      • 500 mg/dag in 2 doses
Indicatie: Otitis media, cystitis
  • Oraal
    • 3 maanden tot 12 jaar en < 40 kg
      • 30 mg/kg/dag in 2 doses , max: 1g/dag
    • ≥ 40 kg
      • 500 - 1.000 mg/dag in 2 doses
Indicatie: Infecties bij Cystic Fibrosis
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      [9]
      • 200 mg/kg/dag in 4 - 6 doses , max: 9g/dag
      • Alternatief: 150 mg/kg/dag continu infuus, max 9 g/dag

Indicatie: Profylaxe cardiovasculaire en oesofageale operaties
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      [12]
      • Startdosering: Bij inductie van de anesthesie: 50 mg/kg/dosis éénmalig Maximale dosering per gift: 1,5g/dosis
      • Onderhoudsdosering: Na de ingreep: 50 mg/kg/dosis elke 8 uur, gedurende 24 uur Maximale dosering per gift: 1,5g/dosis
Indicatie: Pyelonefritis
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 100 mg/kg/dag in 3 - 4 doses , max: 6g/dag
  • Oraal
    • 3 maanden tot 12 jaar en < 40 kg
      • 30 mg/kg/dag in 2 doses , max: 1g/dag
    • ≥ 40 kg
      • 500 - 1.000 mg/dag in 2 doses

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur Bij parenterale toediening wordt het interval tussen twee doseringen 12 uur.
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 48 uur Bij parenterale toediening wordt het interval tussen twee doseringen 24 uur.
Klinische gevolgen

Nefrotoxische verschijnselen komen vooral voor bij hoge doseringen, bij reeds bestaande nierfunctiestoornis en bij gelijktijdige behandeling met andere nefrotoxische stoffen.

Bij Dialyse

Hemodialyse/peritoneaal dialyse (parenterale toediening): 100% van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur. Bij hemodialyse dosis toedienen na dialyse.

OVERIGE BETALACTAM-ANTIBIOTICA

CEFALOSPORINES VAN DE TWEEDE GENERATIE

Cefaclor

Ceclor
J01DC04

Cefamandol

Mandol
J01DC03
CARBAPENEM-ANTIBIOTICA
J01DH51

Meropenem

Meronem
J01DH02
CEFALOSPORINES VAN DE DERDE GENERATIE
J01DD01

Ceftazidim

Fortum
J01DD02

Ceftibuten

Cedax
J01DD14

Ceftriaxon

Rocephin
J01DD04
MONOBACTAM-ANTIBIOTICA
J01DF01
CEFALOSPORINES VAN DE EERSTE GENERATIE

Cefalexine

Keforal
J01DB01

Cefalotine

Keflin
J01DB03

Cefazoline

Kefzol
J01DB04

Bijwerkingen bij kinderen

Tromboflebitis, koorts, misselijkheid, braken, diarree, obstipatie, bloedbeeldafwijkingen, tijdelijke verhoging leverenzymen. Bij enkele kinderen is een licht en matig gehoorverlies opgetreden na behandeling met cefuroximnatrium.

Bijwerkingen bij volwassenen

Intraveneus: Vaak (1–10%): reactie op de injectie/infusieplaats (bv. pijn, tromboflebitis). Tijdelijke stijging van leverenzymwaarden (ASAT, ALAT). neutropenie, eosinofilie, verlaagde hemoglobineconcentratie. Soms (0,1–1%): maag-darmklachten, Tijdelijke stijging van bilirubine. Jeuk, huiduitslag, urticaria. Leukopenie. Verder zijn gemeld: Candida-infectie, pseudomembraneuze colitis. Trombocytopenie, hemolytische anemie. Anafylactische reactie, angio-oedeem,. geneesmiddelenkoorts, cutane vasculitis, interstitiële nefritis, erythema multiforme, Stevens-Johnsonsyndroom, toxische epidermale necrolyse. Stijging waarden van serumcreatinine en bloedureum.

Oraal:Vaak (1-10%): maag-darmstoornissen zoals misselijkheid, diarree, buikpijn. Candida infectie. Hoofdpijn, duizeligheid. Eosinofilie. Voorbijgaande stijging van de leverenzymen (ALAT en ASAT). Soms (0,1-1%): braken. Trombocytopenie, leukopenie. Verder zijn gemeld: urticaria, jeuk, erythema multiforme, Stevens-Johnsonsyndroom, toxische epidermale necrolyse, angio-oedeem, anafylactische reactie, geneesmiddelenkoorts, Jarisch-Herxheimer-reactie (bij behandeling van de ziekte van Lyme; reactie met koorts, rillingen, hoofd- en spierpijn, rigor, vasodilatatie, tachycardie, hypotensie). Hemolytische anemie. Geelzucht (overwegend cholestatisch), hepatitis. Pseudomembraneuze colitis. Bij gebruik van cefuroxim injecties zijn tevens nog gemeld: cutane vasculitis, interstitiële nefritis.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid voor cefalosporinen.Een geschiedenis van ernstige overgevoeligheid voor andere β-lactamantibiotica (bv. penicillinen, carbapenems).

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Cefalosporinen kunnen in het algemeen worden gegeven aan patiënten, die overgevoelig zijn voor penicillinen, hoewel kruisreacties zijn gemeld. Speciale zorg is geïndiceerd bij patiënten, die eerder een anafylactische reactie hadden door penicillinen.
Er is melding gemaakt van positieve H. influenzae in cerebrospinaal vocht na 18-36 uur; de relevantie hiervan is onduidelijk. Pseudomembraneuze colitis kan optreden tijdens het gebruik van antibiotica. Indien zich pseudomembraneuze colitis ontwikkelt, dient de cefuroxim behandeling gestaakt te worden en een geschikte therapie te worden gestart. Cefuroxim suspensie bevat aspartaam, welke o.a. omgezet wordt in fenylalanine en moet daarom met voorzichtigheid worden gebruikt in patiënten met fenylketonurie.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Intraveneus: Wees voorzichtig bij (niet-ernstige) overgevoeligheid voor penicillinen of carbapenems. Kruisovergevoeligheid en kruisresistentie tussen cefalosporinen onderling en penicillinen komt voor. Bij ernstige overgevoeligheidsreacties de toediening onmiddellijk staken. Bij ernstige, aanhoudende diarree de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen. Door gebruik van cefalosporinen kan de Coombs-test fout-positief worden. Bij glucosebepalingen in de urine met koperbevattende reagentia (Benedict-suikerreactie of Fehling-reagens e.d.) treedt een lichte storing op wat echter niet leidt tot fout-positieve reacties; ook de glucose-oxidase methode of de hexokinasemethode kan worden gebruikt. Bij langdurig gebruik dient men bloedbeeld, lever- en nierfuncties te controleren

Oraal: Wees voorzichtig bij lichte tot matige overgevoeligheid voor penicillinen of carbapenems. Kruisovergevoeligheid en kruisresistentie tussen cefalosporinen onderling en penicillinen komt voor. Superinfecties kunnen optreden. Tijdens de behandeling van Lymeborreliose kunnen binnen enkele uren na toediening Herxheimer-achtige reacties optreden (koorts, rillingen, hoofd- en spierpijn, rigor, vasodilatatie, tachycardie, hypotensie). Dit is het gevolg van een inflammatiereactie na het vrijkomen van endotoxinen en lipoproteïnen na de cellysis van deze bacteriën (spirocheten). De reactie gaat gewoonlijk vanzelf over. Door gebruik van cefalosporinen kan de Coombs-test fout-positief worden evenals glucosebepalingen in de urine met koperbevattende reagentia (Benedict-suikerreactie of Fehling-reagens e.d.). De veiligheid en werkzaamheid bij verminderde nier- of leverfunctie zijn niet vastgesteld.

Interacties

Relevant:antacida, lanthaancarbonaat, natriumwaterstofcarbonaat en secretieremmende middelen kunnen de biologische beschikbaarheid van cefuroximaxetil verminderen. Cefuroxim moet ten minste 2 uur vóór of 4 uur na het andere middel worden ingenomen. De combinatie met een secretieremmer moet worden vermeden.

Niet beoordeeld: gelijktijdig gebruik van orale anticoagulantia kan leiden tot een verhoogde INR.

Interacties cefalosporines

Relevant: het risico op nefrotoxiciteit is verhoogd bij combinatie met ciclosporine en cisplatine. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden. Het risico op nefrotoxiciteit kan tot 6 maanden na staken van cisplatine aanwezig zijn.

Niet relevant: het risico op nefrotoxiciteit is verhoogd bij combinatie met amfotericine B.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met carboplatine of lisdiuretica.

Niet beoordeeld: het risico op nefrotoxiciteit kan toenemen bij combinatie met bepaalde cefalosporines, polymyxines, vancomycine en NSAID's. Er is een verminderde renale klaring van gentamicine en amikacine opgetreden bij combinatie met indometacine bij prematuren en bij combinatie met andere NSAID's.

Aminoglycosiden kunnen de neuromusculaire blokkade (vooral de ademhalingsdepressie) veroorzaakt door perifeer werkende spierrelaxantia versterken.

Neomycine kan bij orale toediening de absorptie van sommige andere farmaca (met name digoxine en fenoxymethylpenicilline) verminderen en de werking van cumarinederivaten versterken.

Bij combinatie met verschillende betalactam-antibiotica kan een synergistische werking optreden tegen bepaalde bacteriën, zoals Pseudomonas aeruginosa en Enterococcus faecalis.

Aminoglycosiden kunnen in vitro worden geïnactiveerd door bepaalde penicillines; in vivo is deze inactivering alleen gezien bij ernstige nierfunctiestoornis.

Interacties antibacteriele middelen algemeen

Relevant: de werking van oraal buiktyfusvaccin kan worden verminderd bij gelijktijdige inname van antibacteriële middelen. Gescheiden inname met een interval van 3 dagen wordt aanbevolen. Alternatief: parenteraal buiktyfusvaccin.

Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met orale anticonceptiva (dit geldt niet voor de enzyminducerende antibiotica rifabutine en rifampicine) of met TNF-α-antagonisten.

 

Referenties

  1. de Louvois J, et al, Cefuroxime in the treatment of neonates, Arch Dis Child., 1982, 57, 59-62
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 13 okt 2014
  3. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 08 okt 2015
  4. Gooch WM 3rd, et al, Effectiveness of five days of therapy with cefuroxime axetil suspension for treatment of acute otitis media, Pediatr Infect Dis J., 1996, 15, 157-64
  5. Nelson JD, Cefuroxime: a cephalosporin with unique applicability to pediatric practice, Pediatr Infect Dis, 1983, 2, 394-6
  6. No authors listed, Cefuroxime in pediatric practice. Committee on Infectious Diseases and Immunization, Canadian Paediatric Society, Can Med Assoc J, 1984, 13, 877, 880
  7. Scholz H, Streptococcal-A tonsillopharyngitis: a 5-day course of cefuroxime axetil versus a 10-day course of penicillin V. results depending on the children\'s age, Chemotherapy, 2004, 50, 51-4
  8. Vuori-Holopainen E, et al, Narrow- versus broad-spectrum parenteral anatimicrobials against common infections of childhood: a prospective and randomised comparison between penicillin and cefuroxime, Eur J Pediatr., 2000, 159, 878-84
  9. Hartwig NG, et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiele Therapie, 3e editie, 2005
  10. GlaxoSmithKline BV, SPC Zinnat (RVG 13225) 18-10-2013, www.cbg-meb.nl
  11. Fresenius Kabi Nederland BV, SmPC cefuroxim ( RVG 35183) 05-05-2014, www.cbg-meb.nl
  12. Knoderer CA et al., Efficacy of limited cefuroxime prophylaxis in pediatric patients after cardiovascular surgery., Am J Health Syst Pharm, 2011, May 15;68(10), 909-14
  13. Olguín HJ et al, Effect of severity disease on the pharmacokinetics of cefuroxime in children with multiple organ system failure. , Biol Pharm Bull, 2008, Feb;31(2):, 316-20

Wijzigingen

  • 14 september 2018 11:46: Toevoeging info absorptie met voedsel
  • 10 februari 2017 08:33: Advies bij dialyse aangepast
  • 30 maart 2015 09:46: N.a.v. contact fabrikant nieradvies bij dialyse gewijzigd
  • 02 maart 2015 13:09: De indicatie pyelonefritis is als aparte indicatie toegevoegd. Hierbij is tevens een intraveneus doseeradvies opgenomen.
  • 28 januari 2015 09:44: De literatuur over de toepassing van cefuroxim bij kinderen is opnieuw beoordeeld. Dit heeft geleid tot een wijziging in de doseeradviezen bij nierfunctiestoornissen en een wijziging van de indicaties.