Cefazoline

Stofnaam
Cefazoline
Merknaam
Kefzol
ATC code
J01DB04
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Perioperatieve profylaxe:
< 1 mnd: Off-label
> 1 mnd: doseringen > 100 mg/kg/dag: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Infecties door voor cefazoline gevoelige organismen:
Kinderen:
zeer gevoelige gram+ micro-organismen: 25-50 mg/kg/dag in 2-4 doses.
minder gevoelig gram+ en gram-: 100 mg/kg/dag in 3-4 doses
Zuigelingen: niet geregistreerd

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Poeder voor inj.vlst. (als Na-zout) 1000 mg, 
Injectievloeistof in voorgevulde spuit 1000mg =10 ml; 2000 mg = 20 ml; 2000 mg = 10 ml

Eigenschappen

Cefalosporine met bactericide werking. Bindt zich aan penicilline bindende eiwitten in de celwand van bacteriën, waardoor de synthese van peptidoglycaan wordt geremd. Dit resulteert in celdood. Cefazoline wordt geïnactiveerd door β-lactamasen. Gewoonlijk gevoelig zijn: Staphylococcus aureus (meticilline–gevoelig), Staphylococcus epidermidis (meticilline–gevoelig) en Staphylococcus saprophyticus. Een verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, β–hemolytische streptokokken groep A, B, C en G, Streptococcus pneumoniae. Ongevoelig zijn: Chlamydia spp., Chlamydophila spp., Citrobacter spp., Enterobacter spp., Legionella spp., Morganella morganii, Mycoplasma spp., indol–positieve Proteus–stammen, Providencia stuartii, Pseudomonas aeruginosa, Serratia spp., Staphylococcus (meticilline–resistent), Enterobacteriaceae spp.

Kinetische gegevens

Uit de studie van Nahata et al. blijkt (N=9, leeftijd 10 maanden – 10 jaar) dat de eliminatiehalfwaardetijd van cefazoline bij kinderen gemiddeld 1,68 ± 0,55 uur bedraagt. De totale klaring en het schijnbare verdelingsvolume bedragen respectievelijk 1,43 ± 0,54 ml/min/kg en 0,08 ± 0,03 l/kg.
Uit de studie van Deguchi et al. blijkt dat het percentage van de vrije fractie van cefazoline bij neonaten sterk fluctueert. Verdelingsvolume bij neonaten bedraagt 0,21 – 0, 37 l/kg.
 

Doseringen

Indicatie: Peri-operatieve profylaxe
  • Intraveneus
    • < 1 week en geboortegewicht < 2000 gr
      • 50 mg/kg/dag in 2 doses gedurende 1 dag (dag van ingreep)
    • < 1 week en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 100 mg/kg/dag in 2 doses gedurende 1 dag (dag van ingreep)
    • 1 week tot 4 weken
      • 150 mg/kg/dag in 3 doses gedurende 1 dag (dag van ingreep)
    • 1 maand tot 18 jaar
      [9]
      • 30 mg/kg/dosis éénmalig Bij ingrepen > 4 uur een tweede dosis geven. , max: 2g/dosis
Indicatie: Infecties door zeer gevoelige gram- positieve micro-organismen
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 25 - 50 mg/kg/dag in 2 - 4 doses , max: 100mg/kg/dag
Indicatie: Infecties door minder gevoelige gram- positieve micro-organismen en door de gram- negatieve verwekkers
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 100 mg/kg/dag in 3 - 4 doses , max: 6g/dag

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Dosisaanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
25 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 12 uur Dosisaanpassingen zijn niet nodig bij gebruik als peri-operatieve profylaxe.
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
10 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur Dosisaanpassingen zijn niet nodig bij gebruik als peri-operatieve profylaxe.
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
10 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur Dosisaanpassingen zijn niet nodig bij gebruik als peri-operatieve profylaxe.
Klinische gevolgen

Nefrotoxische verschijnselen (nierfunctiestoornis, tubulusnecrose, interstitiële nefritis) komen vooral voor bij hoge doseringen, bij reeds bestaande nierfunctiestoornis en bij gelijktijdige behandeling met andere nefrotoxische stoffen. Bij zeer hoge doses kunnen convulsies optreden. De tijd boven de MIC is bepalend voor het effect.

Bij Dialyse

Geen gegevens bekend

OVERIGE BETALACTAM-ANTIBIOTICA

CEFALOSPORINES VAN DE TWEEDE GENERATIE

Cefaclor

Ceclor
J01DC04

Cefamandol

Mandol
J01DC03
J01DC02
CARBAPENEM-ANTIBIOTICA
J01DH51

Meropenem

Meronem
J01DH02
CEFALOSPORINES VAN DE DERDE GENERATIE
J01DD01

Ceftazidim

Fortum
J01DD02

Ceftibuten

Cedax
J01DD14

Ceftriaxon

Rocephin
J01DD04
MONOBACTAM-ANTIBIOTICA
J01DF01
CEFALOSPORINES VAN DE EERSTE GENERATIE

Cefalexine

Keforal
J01DB01

Cefalotine

Keflin
J01DB03

Bijwerkingen bij kinderen

Tromboflebitis, koorts, misselijkheid, braken, diarree, obstipatie, bloedbeeldafwijkingen, tijdelijke verhoging leverenzymen.

Bijwerkingen bij volwassenen

Vaak (1-10%): bij i.m. injectie: pijn op de injectieplaats. Soms (0,1-1%): orale spruw (bij langdurig gebruik). Exantheem, erytheem, erythema exsudativum multiforme, urticaria, angio–oedeem, geneesmiddel–geïnduceerde koorts, interstitiële pneumonie of pneumonitis. Convulsies (bij onaangepaste hoge dosering in aanwezigheid van een gestoorde nierfunctie). Bij i.v. toediening: tromboflebitis; bij i.m. injectie: induratie. Zelden (0,01-0,1%): duizeligheid, vermoeidheid, malaise. Misselijkheid, braken, anorexie, diarree (verdwijnen vaak tijdens of na de behandeling). Vaginitis, genitale candidiasis. Pijn op de borst, pleura–effusie, dyspneu, hoesten. Bloedbeeldafwijkingen zoals leukocytose, granulocytose, monocytose, lymfocytopenie, neutropenie, leukopenie, trombocytopenie; bij enkele andere cefalosporinen zijn anemieën en pancytopenie gemeld. Stevens–Johnsonsyndroom, toxische epidermale necrolyse. Tijdelijke stijging van leverenzymwaarden, voorbijgaande hepatitis, cholestatische icterus. Proteïnurie, interstitiële nefritis, ongedefinieerde nefropathieën. Zeer zelden (< 0,01%): stollingsstoornis, bloedingen (vooral bij een tekort aan vitamine K). Anale of genitale pruritus. Anafylaxie, anafylactische shock.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid voor cefalosporinen. Eerdere direct opgetreden en/of ernstige overgevoeligheid voor penicillinen.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Cefalosporinen kunnen in het algemeen worden gegeven aan patiënten, die overgevoelig zijn voor penicillinen, hoewel kruisreacties zijn gemeld. Speciale zorg is geïndiceerd bij patiënten, die eerder een anafylactische reactie hadden door penicillinen. Pseudomembraneuze colitis kan optreden tijdens het gebruik van antibiotica. Indien zich pseudomembraneuze colitis ontwikkelt, dient de cefazoline behandeling gestaakt te worden en een geschikte therapie te worden gestart. Bij langdurig gebruik is controle van bloedbeeld, lever- en nierfunctie gewenst.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Kruisovergevoeligheid en kruisresistentie tussen cefalosporinen onderling en penicillinen komt voor. Wees voorzichtig bij allergische diathese, bronchiaal astma of hooikoorts. Superinfecties kunnen optreden, vooral bij langdurig gebruik. Intrathecale toediening wordt afgeraden omdat hierbij ernstige intoxicatie van het centrale zenuwstelsel (o.a. convulsies) is gemeld. Bij optreden van ernstige, aanhoudende diarree de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen. Risicofactoren voor het optreden van bloedstollingsstoornissen zijn vitamine K-deficiëntie, gestoorde lever– en nierfunctie, trombocytopenie, hemofilie, maag– darmulcus, en parenterale voeding. Bij aanwezigheid van deze risicofactoren de protrombinetijd monitoren en eventueel vitamine K–suppletie (10 mg/week) geven. Bij langdurig gebruik en bij maximale doses is controle van de nierfunctie gewenst. Bij gestoorde nierfunctie de dosering en/of het toedieningsinterval aanpassen. Door gebruik van cefalosporinen kan de Coombs-test fout-positief worden evenals glucosebepalingen in de urine met koperbevattende reagentia (Benedict-suikerreactie of Fehling-reagens e.d.).

Interacties

Interacties cefalosporines

Relevant: het risico op nefrotoxiciteit is verhoogd bij combinatie met ciclosporine en cisplatine. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden. Het risico op nefrotoxiciteit kan tot 6 maanden na staken van cisplatine aanwezig zijn.

Niet relevant: het risico op nefrotoxiciteit is verhoogd bij combinatie met amfotericine B.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met carboplatine of lisdiuretica.

Niet beoordeeld: het risico op nefrotoxiciteit kan toenemen bij combinatie met bepaalde cefalosporines, polymyxines, vancomycine en NSAID's. Er is een verminderde renale klaring van gentamicine en amikacine opgetreden bij combinatie met indometacine bij prematuren en bij combinatie met andere NSAID's.

Aminoglycosiden kunnen de neuromusculaire blokkade (vooral de ademhalingsdepressie) veroorzaakt door perifeer werkende spierrelaxantia versterken.

Neomycine kan bij orale toediening de absorptie van sommige andere farmaca (met name digoxine en fenoxymethylpenicilline) verminderen en de werking van cumarinederivaten versterken.

Bij combinatie met verschillende betalactam-antibiotica kan een synergistische werking optreden tegen bepaalde bacteriën, zoals Pseudomonas aeruginosa en Enterococcus faecalis.

Aminoglycosiden kunnen in vitro worden geïnactiveerd door bepaalde penicillines; in vivo is deze inactivering alleen gezien bij ernstige nierfunctiestoornis.

Interacties antibacteriele middelen algemeen

Relevant: de werking van oraal buiktyfusvaccin kan worden verminderd bij gelijktijdige inname van antibacteriële middelen. Gescheiden inname met een interval van 3 dagen wordt aanbevolen. Alternatief: parenteraal buiktyfusvaccin.

Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met orale anticonceptiva (dit geldt niet voor de enzyminducerende antibiotica rifabutine en rifampicine) of met TNF-α-antagonisten.

 

Referenties

  1. Hartwig NC, et al, Vademecum pediatrische antimicrobiële therapie, 2005
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 12 okt 2014
  3. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 08 okt 2015
  4. Deguchi Y, et al, Interindividual changes in volume of distribution of cefazolin in newborn infants and its prediction based on physiological pharmacokinetic concepts, J Pharm Sci, 1988, 77, 674-8
  5. Haessler D, et al, Antibiotic prophylaxis with cefazolin and gentamicin in cardiac surgery for children less than ten kilograms, J Cardiothorac Vasc Anesth, 2003, 17, 221-5
  6. Maher KO, et al, A retrospective review of three antibiotic prophylaxis regimens for pediatric cardiac surgical patients, Ann Thorac Surg, 2002, 74, 1195-200
  7. Nahata MC, et al, Pharmacokinetics and tissue concentrations of cefazolin in pediatric patients undergoing gastrointestinal surgery, Eur J Drug Metab Pharmacokinet., 1991, 16, 49-52
  8. Eurocept BV, SPC Kefzol (RVG 06836) 29-04-13, www.cbg-meb.nl
  9. Bratzler DW et al. , Clinical practice guidelines for antimicrobial prophylaxis in surgery. , Surg Infect (Larchmt). , 2013 , Feb;14(1), 73-156

Wijzigingen

  • 31 oktober 2017 02:09: De dosering voor peri-operatieve profylaxe voor kinderen > 1 maand in aangepast op basis van de studie van Bratzler.
  • 21 december 2015 13:49: Doorgeleverde bereiding toegevoegd
  • 01 februari 2015 09:11: De literatuur over de toepassing van cefazoline bij kinderen is opnieuw beoordeeld. Dit heeft niet geleid tot een aanpassing van de doseeradviezen.