Posaconazol

Stofnaam
Posaconazol
Merknaam
Noxafil
ATC code
J02AC04
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Niet geregistreerd voor kinderen

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Suspensie 40 mg/ml
Maagsapresistente tablet 100 mg

Eigenschappen

Triazoolderivaat. Remt het enzym lanosterol 14α-demethylase (CYP51), dat bij gisten en schimmels een essentiële stap in de biosynthese van ergosterol katalyseert. Hierdoor beschadigt de plasmamembraan van de gist of schimmel, waardoor de membraanpermeabiliteit verandert en essentiële celbestanddelen verloren gaan. Doorgaans gevoelig zijn: Aspergillus spp. (waaronder A. fumigatus, A. flavus, A. terreus, A. nidulans, A. niger en A. ustus), Candida spp. (waaronder C. albicans, C glabrata, C. krusei, C. parapsilosis, C. tropicalis, C. dubliniensis, C. famata, C. inconspicua, C. lipolytica, C. norvegensis en C. pseudotropicalis), Coccidioides immitis, Fonsecaea pedrosoi en sommige species van Fusarium.

Kinetische gegevens

De volgende kinetische parameters zijn gevonden na orale toediening van 13,8 mg/kg/dag in 3 doses (steady state) bij 14 kinderen (2-13 jaar) (Vanstraelen 2016):

Cmax: 0,96 ± 0,63 mg/l
Cl: 0,8 l/kg/uur

Algemene opmerkingen

Noxafil tabletten zijn het voorkeurspreparaat voor optimalisering van de plasmaconcentraties en bieden over het algemeen een hogere blootstelling aan het geneesmiddel in het plasma dan de Noxafil suspensie voor oraal gebruik. De tabletten en de suspensie voor oraal gebruik zijn niet uitwisselbaar in verband met verschillende biologische beschikbaarheid.

Doseringen

Indicatie: Behandeling invasieve schimmelinfectie
  • Oraal
    • Suspensie voor oraal gebruik
      • 8 jaar tot 18 jaar
        [3] [5]
        • 800 mg/dag in 4 doses Dosering aanpassen op geleide van spiegels.
        • Alternatief: 800 mg/dag in 2 doses.

    • Maagsapresistente tablet
      • 13 jaar tot 18 jaar
        [5]
        • Startdosering: Dag 1: 600 mg/dag in 2 doses
        • Onderhoudsdosering: Aanpassen op geleide van spiegels, start onderhoud: 300 mg/dag in 1 dosis
Indicatie: Profylaxe invasieve schimmelinfectie
  • Oraal
    • Suspensie voor oraal gebruik
      • 10 tot 40 kg
        [5] [7]
        • 15 - 24 mg/kg/dag in 2 doses Op geleide van spiegels
      • ≥ 40 kg
        [5] [6] [7]
        • 600 mg/dag in 2 doses , max: 800mg/dag Op geleide van spiegels
        • Maximale dosering in 2 doses

    • Maagsapresistente tablet
      • 13 jaar tot 18 jaar
        [5] [7]
        • Startdosering: Dag 1: 600 mg/dag in 2 doses
        • Onderhoudsdosering: Aanpassen op geleide van spiegels, start onderhoud: 300 mg/dag in 1 dosis

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

ANTIBIOTICA
J02AA01
J02AA01
J02AA01
TRIAZOOLDERIVATEN

Fluconazol

Diflucan
J02AC01

Itraconazol

Trisporal
J02AC02

Voriconazol

Vfend
J02AC03
OVERIGE ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

Caspofungine

Cancidas
J02AX04

Flucytosine

Ancotil
J02AX01

Micafungine

Mycamine
J02AX05

Bijwerkingen bij kinderen

Misselijkheid, buikpijn en braken. Uitslag. Afwijkende leverfunctietestwaarden.

Bijwerkingen bij volwassenen

Zeer vaak (> 10%): misselijkheid.

Vaak (1-10%): neutropenie. Verstoring elektrolytenbalans (waaronder hypokaliëmie, hypomagnesiëmie), anorexie. Hypertensie. Paresthesie, duizeligheid, slaperigheid, hoofdpijn. Buikpijn, diarree, obstipatie, flatulentie, droge mond, dyspepsie, braken. Stijging van leverfunctietestwaarden. Huiduitslag, jeuk. Koorts, vermoeidheid, asthenie.

Soms (0,1-1%): trombocytopenie, leukopenie, anemie, eosinofilie, lymfadenopathie, miltinfarct. Allergische reactie. Hyperglykemie, hypoglykemie. Nervositeit, verwarring, abnormale dromen, slaapstoornis. Hypo-esthesie, tremor, neuropathie, convulsie, afasie, slapeloosheid. Troebel zicht, fotofobie. Verlenging QT-interval, abnormaal ECG, palpitaties, bradycardie, supraventriculaire extrasystolen, hypotensie, vasculitis. Hoesten, hik, (pijnlijke) pleuritis, tachypneu, bloedneus, verstopte neus. Pancreatitis. Hepatomegalie, hepatitis, cholestatische hepatitis, cholestase, geelzucht. Zweertjes in de mond, mondoedeem, dermatitis, erytheem, petechiae. Gastro-oesofageale refluxziekte, oprispingen, enteritis, abdominale distensie. Haaruitval. Rugpijn, nekpijn, spierpijn. Menstruatiestoornis. (Acuut) nierfalen, verhoogde creatininespiegel. Verlaagde bloedwaarden fosfor. Oedeem, tongoedeem, gezichtsoedeem, koude rillingen, malaise, pijn op de borst, mucosale ontsteking.

Zelden (0,01-0,1%): hemolytisch-uremisch syndroom, trombotische trombocytopenische purpura, pancytopenie, stollingsstoornis. Bijnierschorsinsufficiëntie. Verlaagde gonadotropinespiegel, pijnlijke borsten. Psychose, depressie. Syncope, encefalopathie, diplopie, scotomen, gehoorstoornis. 'Torsade de pointes', tachycardie, cardio-respiratoire stilstand, hartfalen, myocardinfarct, longembolie, diepveneuze trombose, cerebrovasculair accident, pulmonale hypertensie. Interstitiële pneumonie, pneumonitis. Gastro-intestinale hemorragie, ileus. Hepatosplenomegalie, pijnlijke lever, leverfalen, asterixis. Overgevoeligheidsreactie, oedeem van de tong en gelaat, vesiculaire huiduitslag, Stevens-Johnsonsyndroom. Renale tubulaire acidose, interstitiële nefritis.

Verder zijn gemeld: trombo-flebitis (infuus), ernstige leverreacties met fatale afloop.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

De biologische beschikbaarheid van posaconazol wordt sterk beïnvloed door voedselinname en de zuurgraad. Therapeutic drug monitoring (TDM) lijkt hierbij aangewezen. Het SWAB hanteert de volgende spiegels (bij volwassenen):
Therapie: dalspiegel > 1 mg/l;
Salvage therapie dal >1,5 mg/l, na 5-7 dagen spiegel bepalen (steady state);
Profylaxe: dalspiegel > 0,7 mg/l

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Bij de start en tijdens de behandeling leverfunctiestesten uitvoeren. Bij afwijkende leverfunctiewaarden is regelmatige controle noodzakelijk, bij tekenen van leverziekte staken van de behandeling overwegen. Wees voorzichtig bij risicofactoren voor 'torsade de pointes' zoals aangeboren of verworven verlenging van het QTc-interval, cardiomyopathie, sinusbradycardie en bestaande symptomatische aritmieën. Elektrolytenstoornissen (kalium, magnesium, calcium) controleren en indien nodig corrigeren vóór en tijdens de behandeling met posaconazol. Glucoseconcentraties kunnen beïnvloed worden door inname van posaconazol; bij diabetes bloedglucose extra controleren. Wees voorzichtig bij overgevoeligheid voor andere azolen, vanwege mogelijke kruisovergevoeligheid. Wegens variabiliteit in de blootstelling bij ernstige nierfunctiestoornis extra letten op doorbraakschimmelinfecties. Bij gebruik van de tabletten is het mogelijk dat zwaardere patiënten (> 120 kg) een lagere blootstelling aan posaconazol hebben; controleren op doorbraakschimmelinfecties. Bij gebruik van de tabletten hebben patiënten met een laag lichaamsgewicht (< 60 kg) en die posaconazol na een hematopoëtische stamceltransplantatie krijgen, meer kans op hogere plasmaconcentraties en meer bijwerkingen.

Interacties

Posaconazol is substraat voor UGT. Het remt CYP3A4.

Relevant:

Absorptie: secretieremmende middelen verlagen de absorptie door verhoging van de pH in de maag. Combinatie wordt bij voorkeur vermeden. Deze interactie is niet van toepassing voor de maagsapresistente tablet van posaconazol.

Afname posaconazol: de plasmaconcentratie daalt door carbamazepine, efavirenz, fenytoïne, nevirapine, rifabutine en rifampicine, met als mogelijk gevolg therapeutisch falen. Bovendien kan de plasmaconcentratie van carbamazepine, fenytoïne of rifabutine stijgen door posaconazol.

Posaconazol remt het metabolisme van: alprazolam, apixaban, etravirine, HCV-middelen, immunosuppressiva, midazolam, venetoclax en vincristine.

Overig effect: de plasmaconcentratie van atazanavir en fosamprenavir kan stijgen, bovendien kan de posaconazolconcentratie dalen door atazanavir en fosamprenavir.

Niet relevant: posaconazol remt het metabolisme van alectinib.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met calciumantagonisten, ergotamine, kinidine, pimozide en statines.

Niet beoordeeld: de plasmaconcentratie van CYP3A4-substraten kan stijgen.

Referenties

  1. Döring M et al. , Analysis of posaconazole as oral antifungal prophylaxis in pediatric patients under 12 years of age following allogeneic stem cell transplantation. , BMC Infect Dis. , 2012 , Oct 19;12:, 263
  2. Informatorium Medicamentorum, (interacties, nierfunctiestoornissen), Geraadpleegd 12 juni 2018
  3. Krishna G et al. , Posaconazole plasma concentrations in juvenile patients with invasive fungal infection., Antimicrob Agents Chemother., 2007 , Mar;51(3):, 812-8
  4. Merck Sharp & Dohme Ltd. , SPC Noxafil (EU/1/05/320/001) 13-7-2015. , www.ema.europa.eu
  5. Merck Sharp & Dohme Ltd. , Full prescribing information Noxafil. April 2015. , www.merck.com
  6. Segal BH et al. , Posaconazole as salvage therapy in patients with chronic granulomatous disease and invasive filamentous fungal infection., Clin Infect Dis. , 2005 , Jun 1;40(11):, 1684-8
  7. Welzen ME et al. , A twice daily posaconazole dosing algorithm for children with chronic granulomatous disease. , Pediatr Infect Dis J., 2011, Sep;30(9):, 794-7
  8. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 17 mrt 2016
  9. Vanstraelen K et al, Pharmacokinetics of Posaconazole Oral Suspension in Children Dosed According to Body Surface Area, Pediatr Infect Dis J., 2016 Feb, 35(2), 183-8
  10. Gwee A et al, Posaconazole: promising but problematic in practice in pediatric patients, Pediatr Infect Dis J., 2015 Jun, 34(6), 604-6

Wijzigingen

  • 10 november 2016 13:33: Nieuwe literatuur: bijwerkingen toegevoegd
  • 10 november 2016 13:30: Nieuwe literatuur: kinetische parameters toegevoegd
  • 17 maart 2016 10:56: NIEUW TOEGEVOEGD