Dobutamine

Stofnaam
Dobutamine
Merknaam
ATC code
C01CA07
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Patienten waarbij een positief inotroop effect verlangd wordt:
  0-18 jaar: Startdosering 5 microg/kg/min, aangepast naar gelang de klinische respons naar 2-20 microg./kg/min. Soms wordt reeds effect verkregen met een dosis van slechts 0,5-1 microg/kg/min.
 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Conc. voor infusieopl. (als hydrochloride) 12.5 mg/ml;
Infusievlst. (als hydrochloride) 5 mg/ml; 10 mg/ml

Eigenschappen

Synthetisch catecholamine. De primaire werking is verhoging van de contractiekracht van de hartspier door stimulering van de bèta1-receptoren van het hart. Dobutamine verbetert het hartminuutvolume, vnl. door vergroting van het slagvolume. Verder verlaagt het een verhoogde ventriculaire vullingsdruk (voorbelasting) en bevordert het de AV-geleiding. Het is een direct aangrijpend middel, dat geen afgifte van endogeen noradrenaline veroorzaakt. Het heeft slechts een lichte bèta2- en alfa1-receptorstimulerende werking. Op een echocardiogram kan bij ischemiediagnostiek een plaatselijke hypoperfusie, en bij vitaliteitsdiagnostiek een verbetering van de systolische samentrekking worden aangetoond.

Kinetische gegevens

Onderzoeksgegevens suggereren dat de farmacokinetiek van dobutamine bij kinderen niet veel verschilt van die bij volwassenen. Wel treden grote inter-individuele verschillen op met name in de neonatale periode, op basis van immaturiteit van het myocard (contractiliteit) en/of het aantal receptoren dat aanwezig is.

Doseringen

Indicatie: Circulatoire insufficientie
  • Intraveneus
    • Kinderen, inclusief premature en a-terme neonaten 0 maanden tot 18 jaar
      [4] [5]
      • Startdosering: (initiele dosering) 5 microg./kg/minuut continu infuus
      • Onderhoudsdosering: 2 - 20 microg./kg/minuut continu infuus
      • Toediening bij voorkeur via centraal veneuze catheter, mag eventueel perifeer.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

HARTSTIMULANTIA, EXCLUSIEF HARTGLYCOSIDEN

SYMPATHICOMIMETICA EN DOPAMINERGICA

Adrenaline (epinefrine)

Epipen, Jext, Emerade
C01CA24
C01CA04
C01CA26
C01CA06
C01CA02

Midodrine

Gutron
C01CA17
C01CA03
OVERIGE HARTSTIMULANTIA
C01CX08
FOSFODIESTERASEREMMERS

Milrinon

Corotrope
C01CE02

Bijwerkingen bij kinderen

Tachycardie, aritmieën en hyptensie bij gering circulerend volume (vooral bij doses vanaf 10 mcg/kg/min)

Bijwerkingen bij volwassenen

Bij hartfalen en shock: Zeer vaak (> 10%): stijging hartfrequentie (met ≥ 30 slagen/min). Vaak (1–10%): eosinofilie, remming van de trombocytenaggregatie (bij continue infusie gedurende enkele dagen). Hoofdpijn. Verhoogde bloeddruk vnl. bij arteriële hypertensie (stijging ≥ 50 mm Hg), bloeddrukverlaging, ventriculaire ritmestoornis, dosisafhankelijke ventriculaire extrasystolen. Stijging van de ventrikelfrequentie m.n. bij atriumfibrillatie. Vasoconstrictie (m.n. bij combinatie met bètablokkers). Hartkloppingen, pijn op de borst. Soms (0,1–1%): ventriculaire tachycardie en ventrikelfibrilleren. Zeer zelden (< 0,01%): hypokaliëmie, bradycardie, myocardischemie, myocardinfarct, hartstilstand. Verder is gemeld: vermindering van de pulmonale, capillaire druk. Bij kinderen zijn o.a. de volgende bijwerkingen gemeld: verhoging van de systolische bloeddruk, systemische hypertensie of hypotensie, tachycardie, hoofdpijn, verhoging van de pulmonaire capillaire wigdruk (m.n. bij leeftijd < 1 jaar) leidend tot pulmonale congestie, oedeem en symptomatische klachten.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Hypertrofische cardiomyopathie en obstructie van linker ventriculaire vulling of ejectie, zoals bij aortastenose en pericarditis constrictiva. Overgevoeligheid voor sulfiet in de anamnese. Hypovolemie. Onbehandelde ernstige ventriculaire aritmieën.

Bij stress-echocardiografie tevens recent myocardinfarct (< 30 dagen), ernstig hartfalen (NYHA-klasse III–IV), instabiele angina pectoris, stenose van de linkerhoofdslagader, significante verstopping van de uitstroom van het linkerventrikel, significante hartklepafwijkingen, significante geleidingsstoornissen, onbehandelde arteriële hypertensie, acute pericarditis, myocarditis of endocarditis, aortadissectie, aorta–aneurysma, onvoldoende mogelijkheid tot echocardiografie, obstructie van de ventriculaire vulling, hypovolemie en significante hartritmestoornissen in de anamnese.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Extra voorzichtigheid is geboden bij kinderen met name bij leeftijd ≤ 1 jaar vanwege mogelijk verschillen in hemodynamische effecten (kwantitatief en kwalitatief) in vergelijking met volwassenen.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Tijdens de behandeling de kaliumspiegel controleren. Voorzichtigheid is geboden bij ernstige ventriculaire aritmieën in de anamnese, acuut hartfalen en bij cardiogene shock met hypovolemie. Eventuele hypovolemie moet worden gecorrigeerd, voordat met de behandeling wordt begonnen. Bij atriumfibrilleren met snelle ventrikelrespons vóór de behandeling digitaliseren. Het klinisch beeld bij ernstige coronaire hartziekte kan verslechteren met name als een aanzienlijke stijging van de hartslag en/of bloeddruk optreedt. Bij ongewenste toename van de hartfrequentie, verhoging van de systolische bloeddruk of aritmie waarbij meestal ventriculaire extrasystolen voorkomen, moet de dosis worden verminderd of de behandeling tijdelijk worden onderbroken. Sulfiet kan bij daarvoor gevoelige personen (m.n. asthmatici) bronchospasmen en/of anafylactische shock veroorzaken. Bij diabetici kan de insulinebehoefte verhoogd zijn; bij start, staken en verandering van de behandeling de glucosespiegel controleren. Bij stress-echocardiografie de toediening van dobutamine stoppen bij ernstige complicaties, het bereiken van de maximale bij de leeftijd behorende hartslag, bloeddrukverhoging > 220/120 mm Hg, progressieve symptomen als angina pectoris, dyspneu, duizeligheid, ataxie, progressieve aritmie of geleidingsstoornissen, recent ontwikkelde verstoringen in de beweging van de wand in meer dan één wandsegment, toename van het eindsystolisch volume, afwijkingen in de repolarisatie, het bereiken van de maximale dosering. Vóór het uitvoeren van de stresstest bij patiënten met meer kans op op cardiale ruptuur, zorgvuldig onderzoek verrichten, vanwege meldingen van cardiale ruptuur tijdens de stresstest met dobutamine. De patiënt controleren na het beëindigen van de infusie tot de toestand gestabiliseerd is.

Interacties

Niet beoordeeld: β-blokkers en dobutamine kunnen elkaars werking verminderen.

Gehalogeneerde inhalatie-anaesthetica sensibiliseren het hart voor sympathicomimetica; voorzichtigheid is geboden bij intraveneuze toediening van dobutamine tijdens de anesthesie.

Referenties

  1. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-Formularium voor Kinderen, 2007
  2. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 20 okt 2014
  3. ZorgInstituut Nederand, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 20 okt 2014
  4. Centrapharm BV, SPC Dobutamine (RVG 19143) 22-07-14, Geraadpleegd 13 jan 2015
  5. Werkgroep Neonatale Farmacologie NVK sectie Neonatologie, Expert opinie, 28 maart 2018

Wijzigingen

  • 13 augustus 2018 14:33: De doseeraanbevelingen voor premature neonaten toegevoegd op basis van consensus van werkgroep Neonatale farmacologie
  • 13 januari 2015 19:11: Doseeradvies aangepast op basis van herziene produktinformatie (SmPC)
  • 13 januari 2015 18:57: Dosering gewijzigd agv herzien doseeradvies kinderen produktinformatie (SPC) dobutamine.