Acetylsalicylzuur (carbasalaatcalcium)

Stofnaam
Acetylsalicylzuur (carbasalaatcalcium)
Merknaam
Aspegic, Aspirine, Aspro, Ascal, Alka-Seltzer
ATC code
B01AC

Acetylsalicylzuur (carbasalaatcalcium)

Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Ziekte van kawasaki: Off-label
Trombocytenaggregatieremming: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Acetylsalicylzuur:
Koorts en pijn bij griep en verkoudheid en na vaccinatie, hoofdpijn, kiespijn, zenuwpijn, spit, spierpijn, reumatische pijn:
3-6 jaar: 100-200 mg/dosis, max 700-800 mg/dag in 4-6 giften
7-11 jaar: 200-300 mg/dosis, max 1000-1500 mg/dag in 4-6 doses
Reumatische aandoeningen, lumbago, acuut en chronisch gewrichtsreuma, neuralgie, hyperthermie: kinderen: 5-25 mg/kg/dag, uitgedrukt in acetylsalicylzuur
Trombocytenaggregratieremming: Niet geregistreerd voor kinderen

Carbasalaatcalcium:
Hoofdpijn, kiespijn, koorts en pijn bij griep en verkoudheid en na vaccinatie, reumatische pijn, zenuwpijn, spit, spierpijn, menstruatiepijn:
7-11 jaar: 300 mg/dosis max 1200-1800 mg/dag in 4-6 doses,
>12 jaar:
600 mg/dosis, max 1800- 2400 mg/dag in 4-6 doses.
Volwassenen
: 600-1200 mg/dosis, max 4800 mg/dag in 4 of meer doses.
Het toedieningsinterval bij kinderen moet minstens 4 uur bedragen.
Trombocytenaggregatieremming
: Niet geregistreerd voor kinderen,

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Acetylsalicylzuur:
Poeder voor inj.vlst. (als lysine) 500 mg + 5 ml oplosm.
Tablet 30 mg, 80 mg ,100 mg, 320 mg,  500 mg
Tablet dispergeerbaar 30 mg, 80 mg
Bruistablet 324 mg, 500 mg
Tablet maagsapresistent "protect" 100 mg
Granulaat 500 mg
Kauwtablet 500 mg

Carbasalaatcalcium
Poeder 100 mg (cardio), 300 mg, 600 mg
Bruistablet "brisper" 38 mg, 100 mg (cardio)

Eigenschappen

Remt de prostaglandinesynthese via irreversibele remming van het enzym cyclo-oxygenase. Salicylaat met analgetische, antipyretische en antiflogistische werking.
Acetylsalicylzuur remt in lage dosering de trombocytenaggregatie, waardoor de bloedingstijd wordt verlengd. De antitrombotische werking berust op acetylering van het enzym cyclo-oxygenase in de trombocyt, waardoor de vorming van het prostaglandine tromboxaan A2 wordt geremd.
Carbasalaatcalcium is het calciumureumzout van acetylsalicylzuur.

Kinetische gegevens

Geen informatie

Algemene opmerkingen

80 mg acetylsalicylzuur komt overeen met 100 mg carbasalaat calcium.

Doseringen

Indicatie: Ziekte van Kawasaki
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [3]
      • Startdosering: Carbasalaatcalcium: 30 - 50 mg/kg/dag in 4 doses
      • Onderhoudsdosering: Nadat temperatuur genormaliseerd is en CRP gedaald: dosering carbasalaatcalcium verlagen tot 3 - 5 mg/kg/dag in 1 dosis
      • 1 mg carbasalaatcalcium = 0,8 mg acetylsalicylzuur

Indicatie: Trombocytenaggregatie remming
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      • Startdosering: Acetylsalicylzuur: 3 - 5 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 16 - 30 mg/dag in 1 dosis
      • Indien een snel effect gewenst is, is een oplaaddosis noodzakelijk

  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      • Startdosering: Carbasalaatcalcium: 4 - 6 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Onderhoudsdosering: 20 - 38 mg/dag in 1 dosis
      • Oplaaddosering (startdosering) bij noodzaak snel effect.

        1 mg carbasalaatcalcium = 0,8 mg acetylsalicylzuur

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

ANTITHROMBOTICA

ANTITHROMBOTICA
B01AA07
B01AD02

Dalteparine

Fragmin
B01AB04

Danaparoide

Orgaran
B01AB09

Enoxaparine

Clexane
B01AB05

Epoprostenol

Flolan, Veletri
B01AC09

Fenprocoumon

Marcoumar
B01AA04

Heparine

Heparine Leo
B01AB01

Nadroparine

Fraxiparine, Fraxodi
B01AB06

Streptokinase

Streptase
B01AD01

Tinzaparine

Innohep
B01AB10

Urokinase

Medacinase
B01AD04

Bijwerkingen bij kinderen

Lichte, vaak passagere, transaminase stijging, (gewoonlijk reversibel) oorsuizen.

Bijwerkingen bij volwassenen

Bij pijn, koorts

Vaak (1–10%): maag-darmstoornissen zoals maagpijn, misselijkheid, braken en dyspepsie.

Soms (0,1-1%): huidreacties zoals huiduitslag, urticaria, oedeem en jeuk.

Zelden (0,01-0,1%): overgevoeligheidsreacties (mogelijk leidend tot bloeddrukverlaging, ademhalingsproblemen, angio-oedeem en anafylactische shock). Maag-darmbloeding (eventueel leidend tot anemie), maag-darmzweer en/of –perforatie. Ernstige huidreacties (waaronder erythema exsudativum multiforme). Ernstige bloedingen, zoals hersenbloedingen.

Zeer zelden (< 0,01%): stijging van leverenzymwaarden.

Verder zijn gemeld: ulceratieve stomatitis, haematemesis, gastritis, obstipatie, buikpijn, diarree, flatulentie, bloed in de ontlasting, verergering van colitis en M. Crohn; bij elke dosis mogelijk. Bloedingen zoals tandvleesbloedingen, bloeduitstortingen, neusbloedingen, perioperatieve en urogenitale bloedingen. Trombocytopenie, agranulocytose, neutropenie, leukopenie, pancytopenie, aplastische anemie, hemolytische anemie. Agitatie, paresthesie. Papiloedeem. Verstoring van het zuur/base-evenwicht, dehydratie. oedeem, hypertensie, hartfalen. Vasculitis. Astma, hyperventilatie (in het bijzonder bij jonge kinderen), niet-cardiogeen longoedeem (bij chronisch gebruik als overgevoeligheidsreactie). Verminderde nierfunctie, acuut nierfalen, nefropathie met papilnecrose. Leverbeschadiging (voornamelijk hepatocellulair), chronische hepatitis, acute pancreatitis (vanwege overgevoeligheidsreactie), syndroom van Reye. Henoch-Schönlein purpura. Na parenterale toediening kunnen pijn en lokale huidreacties op de toedieningsplek optreden. Bij langdurig gebruik van hoge doses kunnen symptomen van salicylisme optreden: tachycardie, hoofdpijn, tinnitus, gehoorverlies, visusstoornissen, duizeligheid, verwardheid, zweten, misselijkheid en braken.

Bij trombocytenaggregatieremming:

Vaak (1–10%): overgevoeligheidsverschijnselen bij astmapatiënten (urticaria, huiduitslag, angio–oedeem, rinitis, bronchospasmen, anafylactische shock). Verlenging bloedingstijd.

Soms (0,1-1%): maagklachten.

Zelden (0,01–0,1%): (occult) bloedverlies in het maag-darmkanaal; bij langdurig of veelvuldig gebruik kan dit leiden tot bloedarmoede. Overgevoeligheidsreacties bij patiënten zonder astma.

Zeer zelden (< 0,01%): bloedafwijkingen zoals trombocytopenie, aplastische anemie, agranulocytose, pancytopenie. Ziekte van Reye bij volwassenen. Cataract. Hersenbloeding.

Verder zijn gemeld: hemolyse, hemolytische anemie bij een ernstige variant van G6PD-deficiëntie. Oorsuizen, achteruitgang van het gehoor. (Perioperatieve) bloedingen, hematomen, tandvleesbloeding, verminderde nierfunctie, acuut nierfalen. Epistaxis, nasale congestie. Maag-of darmzweren, perforatie. Hyperurikemie.


 

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Bij pijn, koorts
Maagklachten en/of maagpijn bij eerder gebruik. Ulcus pepticum (actief of in de voorgeschiedenis), maag-darmbloedingen (actief of in de anamnese), maag-darmperforatie, gastritis. Optreden van astma-aanval, urticaria, angio-oedeem, neuspoliepen of rinitis na gebruik van salicylaten of andere prostaglandinesynthetaseremmers. Ernstige nier- en leverinsufficiëntie. Ernstig hartfalen. Hemorragische diathese. Hypoprotrombinemie. Mastocytose. In verband met het natriumgehalte zijn de bruistabletten gecontra-indiceerd bij een natriumbeperkt dieet.

Als trombocytenaggregatieremmer:
Overgevoeligheid voor salicylzuurverbindingen of prostaglandinesynthetaseremmers (bv. optreden van astma-aanval of collaps na gebruik van acetylsalicylzuur of andere prostaglandinesynthetaseremmers bij astmapatiënt). Hemorragisch CVA in de anamnese. Bij eerder gebruik maagklachten en maagpijn. Ulcus pepticum. Maag–/darmbloeding. Hemorragische diathese of stollingstoornissen zoals trombocytopenie, hemofilie. Ernstige leverinsufficiëntie, ernstige nierinsufficiëntie. Ernstig hartfalen.

 

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Cave bij voorschrijven: 500 mg acetylsalicylzuur = 900 mg Aspegic (=lysine-acetylsalicylzuur).
80 mg acetysalicylzuur komt overeen met 100 mg carbasalaatcalcium.

Bij kinderen met symptomen van griep of waterpokken die acetylsalicylzuur gebruikten, is melding gemaakt van het syndroom van Reye. In een dergelijke situatie acetylsalicylzuur alleen als uiterste behandelmogelijkheid toepassen; bij langdurig overgeven, bewustzijnsverlaging of gedragsstoornissen de behandeling staken. Geen koolzuurhoudende dranken ivm verhoogde uitscheiding in de urine.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Bij koorts/pijnstilling
Wees voorzichtig bij een toegenomen kans op gastro-intestinale complicaties; begin met de laagst mogelijk dosering en overweeg combinatie met beschermende middelen. Wees voorzichtig bij ouderen, astma, jicht, stollingsstoornissen, inflammatoire darmziekten (in remissie), hypertensie, hartfalen, ischemische hartziekte, perifeer arterieel vaatlijden, cerebrovasculaire ziekte, risicofactoren voor cardiovasculaire ziekte (o.a. diabetes mellitus, hyperlipidemie, roken), lever- en nierfunctiestoornissen en bij G6PD-deficiëntie of deficiëntie van glutathionperoxidase in erytrocyten. Sommige prostaglandinesynthetaseremmers zijn (vooral bij langdurig gebruik en in hoge doses) in verband gebracht met iets meer kans op arteriële trombose. Bij optreden van gastro-intestinale ulceratie of bloedingen de behandeling staken. Bij de eerste tekenen van huiduitslag, mucosale laesies of andere tekenen van overgevoeligheid de behandeling staken, aangezien ernstige en soms fatale huidreacties met prostaglandinesynthetaseremmers zijn gemeld. Bij kinderen met symptomen van griep of waterpokken die acetylsalicylzuur gebruikten, is melding gemaakt van het syndroom van Reye. In een dergelijke situatie acetylsalicylzuur alleen als uiterste behandelmogelijkheid toepassen; bij langdurig overgeven, bewustzijnsverlaging of gedragsstoornissen de behandeling staken. Tijdens en na operatieve ingrepen kan een verhoogde bloedingsneiging optreden. In de meeste gevallen is staken van acetylsalicylzuur bij tandheelkundige ingrepen niet nodig (zie ACTA-richtlijn 2012); bij operaties waarbij een geringe bloeding kan leiden tot ernstige complicaties (o.a. bij neurochirurgie en bij patiënten met een stoornis in de hemostase) acetylsalicylzuur wel staken. 

Bij trombocytenaggregatieremming:
Voorzichtig bij nierfunctiestoornis, leverfunctiestoornis, astma, allergische aandoeningen, hypertensie en bepaalde hartaandoeningen wegens mogelijke vochtretentie en achteruitgang van de nierfunctie. Rekening houden met de mogelijkheid van provocatie van aanvallen van variant angina pectoris. Bij sommige ingrepen waarbij meer kans op bloedingen bestaat , de behandeling tijdelijk (ca. 1 w.) staken. Bij simpele invasieve tandheelkundige ingrepen (extractie van 1–3 tanden of kiezen, operatieve verstandskiesverwijdering, parodontale behandelingen, operatieve wortelkanaalbehandeling, abcesincisie, plaatsen van maximaal 3 implantaten) is staken van acetylsalicylzuur niet nodig (ACTA-richtlijn 2013). Bij optreden van tinnitus, duizeligheid of gehoorstoornissen de behandeling staken. Bij de eerste tekenen van huiduitslag, mucosale laesies of andere tekenen van overgevoeligheid de behandeling staken, vanwege ernstige en soms fatale huidreacties met prostaglandinesynthetaseremmers. Acetylsalicylzuur kan door een verminderde uitscheiding van urinezuur acute jicht veroorzaken. Terughoudendheid is geboden bij G6PD-deficiëntie of deficiëntie van glutathionperoxidase in erytrocyten wegens het risico van iatrogene hemolyse. Indien gelijktijdig gebruik met anticoagulantia niet kan worden vermeden de INR regelmatig controleren. Het gebruik van acetylsalicylzuur kan maagklachten veroorzaken; combinatie met een protonpompremmer overwegen.

Interacties

Relevant

Toename acetylsalicylzuur: tipranavir kan de werking versterken.
Afname acetylsalicylzuur: ibuprofen remt de irreversibele trombocytenaggregatieremmende werking van acetylsalicylzuur, en daarmee de tromboprofylactische werking. Ibuprofen moet worden vermeden.
Acetylsalicylzuur versterkt het effect van: cumarinederivaten. Acetylsalicylzuur verhoogt het bloedingsrisico maar beïnvloedt de INR niet. Daarom kan de trombosedienst niet 'bijsturen' door bijvoorbeeld de cumarinedosering aan te passen. Bovendien heeft acetylsalicylzuur een ulcerogeen effect. De winst van de combinatie is vooral bij atriumfibrilleren bij patiënten met hartklepprothesen vastgesteld.
Acetylsalicylzuur versterkt ook het effect van NOAC's ('nieuwe orale anticoagulantia': apixaban, dabigatran, rivaroxaban), hierdoor neemt het bloedingsrisico toe.
Niet relevant: de uricosurische werking van benzbromaron en probenecide kan afnemen.
Overig effect: glucocorticoïden kunnen de ulcerogene werking van acetylsalicylzuur versterken. Het risico op een peptisch ulcus neemt toe bij hogere leeftijd, hogere doses en chronisch gebruik. Preventieve maatregelen moeten worden overwogen
Bij gebruik van een NSAID (exclusief ibuprofen, inclusief coxibs), een SSRI of trazodon neemt het risico op een maagdarmbloeding toe als tevens acetylsalicylzuur wordt gebruikt.
Acetazolamide en acetylsalicylzuur (vooral vanaf 3 g per dag) kunnen elkaars toxiciteit versterken. De interactie kan zich langzaam en sluipend ontwikkelen.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met clopidogrel en heparines.

Niet beoordeeld: stoffen die de urine zuur of alkalisch maken, kunnen de acetylsalicylzuurconcentratie verhogen respectievelijk verlagen

Referenties

  1. College voor zorgverzekeringen (CVZ), Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 13 nov 2015
  2. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 02 okt 2014
  3. Kneepkens CMF et al, Werkboek Kinderreumatologie, VU Uitgeverij, 2014, 3e druk

Wijzigingen

  • 22 februari 2018 10:34: verhouding carbasalaatcalcium-acetylsalicyl toegevoegd
  • 13 november 2015 12:36: De bronnen voor de toepassing van acetylsalicylzuur bij kinderen zijn opnieuw beoordeeld. De heeft geleid tot het schrappen van de indicatie JIA en aanpassing van de leeftijdsgrenzen