Amoxicilline + clavulaanzuur

Stofnaam
Amoxicilline + clavulaanzuur
Merknaam
Augmentin
ATC code
J01CR02

Amoxicilline + clavulaanzuur

Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Oraal:
(4:1):
< 2 jaar en > 40/10 mg/kg: off-label, rest: on-label
(8:1):
On-label
Intraveneus:

0-4 weken
: Off-label
> 4 weken:
On-label 

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Geregistreerd voor kinderen van 0-18 jaar,
Dosering ORAAL:

(4:1):

0-2 jaar:
20/5 – 40/10 mg/kg/dag in 3 doses
2 jaar-< 40 kg:
20/5 – 60/15 mg/kg/dag in 3 doses
≥ 40 kg:
1500/375 mg/dag in 3 doses
(8:1):

< 40 kg:
40/5 – 80/10 mg/kg/dag in 3 doses
≥ 40 kg:
2000/250 mg/dag in 2 doses, max 3000/375 mg/dag in 3 doses


Dosering IV:
(10:1):

Kinderen < 3 maanden of < 4 kg:
100/10 mg/kg in 2 doses.
Kinderen > 3 maanden tot 40 kg:
150/15 mg/kg in 3 doses.
≥ 40 kg:
2000/200 – 4000/400 mg in 2-3 doses, max 6000/600 mg in 3 doses
(5:1):

Kinderen < 3 maanden of < 4 kg
: 50/10 mg/kg in 2 doses.
Kinderen > 3 maanden tot 40 kg:
75/15 mg/kg in 3 doses.
≥ 40 kg:
3000/600 mg/dag in 3 doses.
 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Poeder voor injectievloeistof ‘ 250mg/25mg’; ‘500mg/50mg’; ‘1000mg/100mg’; ‘2000mg/200mg’ (10:1)
Poeder voor injectievloeistof ‘500mg/100mg’; 1000mg/200mg’ (5:1)
Poeder voor orale suspensie; 25mg/6,25mg per ml; 50mg/12,5mg per ml (4:1)
Poeder voor orale suspensie; 100mg/12,5mg per ml (8:1)
Tablet '500 mg/125mg' (4:1)
Tablet dispergeerbaar '250mg/62,5mg', '500mg/125mg' (4:1)

De drank bevat (verschillende hoeveelheden) aspartaam als zoetstof. Augmentin sachets bevatten geen aspartaam.
 

Eigenschappen

Lactam-antibioticum. Bactericide antibioticum uit de groep aminopenicillinen. Remming van één of meerdere enzymen (penicillinebindende eiwitten (PBE's)) in de biosynthese van bacterioglycanen door amoxicilline leidt tot verzwakking van de celwand van de bacterie, vaak gevolgd door cellysis en celdood. Het werkingsspectrum is breed en omvat Gram-positieve en Gram-negatieve micro-organismen. Amoxicilline is penicillinase-gevoelig. Clavulaanzuur is een β-lactamaseremmer. Door de combinatie met clavulaanzuur wordt amoxicilline beschermd tegen afbraak door de meeste algemeen voorkomende β-lactamasen. Algemeen gevoelig zijn: Bacteroides fragilis, Capnocytophaga spp., Eikenella corrodens, Enterococcus faecalis, Fusobacterium nucleatum, Gardnerella vaginalis, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Pasteurella multocida, Prevotella spp., Staphylococcus aureus (meticilline–gevoelig), Coagulase negatieve–staphylococci (meticilline–gevoelig), Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes en andere β–hemolytische streptococci en Streptococcus viridans spp. Inherent resistent zijn: Acinetobacter spp., Citrobacter freundii, Enterobacter spp., Legionella pneumophila, Morganella morganii, Providencia spp., Pseudomonas spp., Serratia spp., Stenotrophomonas maltophilia, Chlamydophila pneumonia, Chlamydophila psittaci, Coxiella burneti en Mycoplasma pneumoniae. Verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Enterococcus faecium, Escherichia coli, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis en Proteus vulgaris. Farmacokinetisch komt clavulaanzuur vrij goed overeen met amoxicilline.

Kinetische gegevens

De kinetische parameters voor amoxicilline en clavulaanzuur (90 mg/kg/dag (14:1) in 2 doses) bij kinderen van 8 mnd – 11 jaar zijn als volgt:
Cmax: 15,7 ± 7,7 mcg/ml en 1,7 ± 0,9 mcg/ml resp. (gemiddelde (SD))
Cl/F: 0,9 ± 0,4 l/uur/kg en 1,1 ± 1,1 l/uur/kg resp. (gemiddelde (SD))
Tmax: 2,0 (1,0 – 4,0) uur en 1,1 (1,0 – 4,0) uur resp. (mediaan (range))
T½: 1,4 ± 0,3 uur en 1,1 ± 0,3 uur resp. (gemiddelde (SD))


Het vademecum Pediatrische Antimicrobiële therapie van het ErasmusMC/Sophia vermeldt de volgende halfwaardetijden bij neonaten:
< 1 week, < 2 kg: amoxicilline 6 – 8 uur, clavulaanzuur 2 – 4 uur.
< 1 week, > 2 kg: amoxicilline 2 – 4 uur, clavulaanzuur 2 uur.
1 – 4 weken, > 2 kg: amoxicilline 2 uur.
 

Doseringen

Indicatie: Infecties
  • Oraal
    • < 40 kg
      • 50/12,5 mg/kg/dag in 3 doses (range 20/5-60/15 mg/kg/dag)

      • Indien produkt in verhouding 8:1 wordt toegepast:  40/5-80/10 mg/kg/dag in 3 doses. Max 3000/375 mg/dag

    • ≥ 40 kg
      • 1.500/375 mg/dag in 3 doses. Max 3.000/750 mg/dag in 3 doses.

      • Indien produkt in verhouding 8:1 wordt toegepast:  2.000/250 mg/dag in 2 doses, Max 3.000/375 mg/dag in 3 doses

  • Intraveneus
    • < 1 week en geboortegewicht < 2000 gr
      • 50/5 mg/kg/dag in 2 doses

    • < 1 week en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 75/7,5 mg/kg/dag in 3 doses

    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht < 2000 gr
      • 75/7,5 mg/kg/dag in 3 doses

    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 100/10 mg/kg/dag in 4 doses

    • ≥ 4 weken en < 40 kg
      • 100/10 mg/kg/dag in 3-4 doses

      • Indien produkt met verhouding 5:1 wordt toegepast: 75/15mg/kg/dag in 3-4 doses

    • ≥ 40 kg
      • 2000/200-4000/400 mg/dag in 2-3 doses. Max bij ernstige infecties 6000/600 mg/dag

      • Indien produkt in verhouding 5:1 wordt toegepast: 3.000/600 mg/dag in 2-3 doses

Indicatie: Chirurgische profylaxe bij ingrepen < 1 uur
  • Intraveneus
    • ≥ 40 kg
      • 1000/100-2000/200 mg/dosis eenmalig

      • Indien produkt in verhouding 5:1 wordt toegepast: 1.000/200-2.000/400 mg/dosis

Indicatie: Chirurgische profylaxe bij ingrepen > 1 uur
  • Intraveneus
    • ≥ 40 kg
      • Start: 1000/100-2000/200 mg/dosis eenmalig. Dosis maximaal 3 maal herhalen in 24 uur.

      • Indien produkt met verhouding 5:1 wordt gebruikt: 1.000/200-2.000/400 mg/dosis. Dosis maximaal 3 maal herhalen in 24 uur.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 12 uur
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur

BETALACTAM-ANTIBIOTICA, PENICILLINES

COMBINATIEPREPARATEN
J01CR05
BETALACTAMASE-GEVOELIGE PENICILLINES
J01CE08

Benzylpenicilline

Penicilline G
J01CE01

Feneticilline

Broxil
J01CE05
J01CE02
BETALACTAMASE-RESISTENTE PENICILLINES

Flucloxacilline

Floxapen
J01CF05
PENICILLINES MET BREED SPECTRUM
J01CA04

Bijwerkingen bij kinderen

Maagdarmstoornissen zoals misselijkheid, braken, diarree, dyspepsie en buikpijn, allergische reacties, exantheem, afwijkingen van het bloedbeeld zoals agranulocytose en trombocytopenie bij hoge doses. Tevens huiduitslag en allergische reacties.

Bijwerkingen bij volwassenen

Zeer vaak (1–10%): diarree. Vaak (1-10%): misselijkheid, braken. Candidiasis van huid en slijmvliezen. Soms (0,1-1%): dyspepsie. Huiduitslag, jeuk, urticaria. Hoofdpijn, duizeligheid. Lichte stijging van leverenzymwaarden. Zelden (0,01-0,1%): erythema multiforme. Reversibele leukopenie (inclusief neutropenie), trombocytopenie. Verder zijn gemeld: overgroei van niet–gevoelige micro–organismen (bij langdurig gebruik), antibiotica–geassocieerde colitis (inclusief pseudomembraneuze colitis en hemorragische colitis). Hemolytische anemie, verlenging van de bloedingstijd en protrombinetijd, reversibele agranulocytose. Vasculitis, angioneurotisch oedeem, anafylaxie, serumziekte–achtig syndroom. Hepatitis, cholestatische geelzucht (soms fataal verlopend). Acute gegeneraliseerde met exantheem gepaard gaande pustulosis (AGEP), toxische epidermale necrolyse, Stevens-Johnsonsyndroom, dermatitis exfoliativa bullosa. Interstitiële nefritis, kristalurie (vnl. bij parenterale toediening, hoge doses en verminderde urineproductie; kan overgaan in nierfalen). Reversibele hyperreactiviteit, convulsie (bij verminderde nierfunctie of bij hoge doses), aseptische meningitis. Bij orale toediening zwarte haartong, tandverkleuring. (Trombo)flebitis bij gebruik van de i.v. toedieningsvorm.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid voor penicillinen en cefalosporinen. Door deze combinatie geïnduceerde geelzucht of geïnduceerde leverfunctiestoornis in de anamnese.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

De amoxicilline/clavulaanzuur verhoudingen in de verschillende preparaten variëren. Men dient hiermee rekening te houden vooral vanwege het feit dat de ernst van de gastrointestinale bijwerkingen duidelijk gerelateerd is aan de hoeveelheid clavulaanzuur (> 10mg/kg/dag leidt tot meer gastrointestinale bijwerkingen).

Voorzichtigheid is geboden bij toediening aan zuigelingen van wie de moeder allergisch is voor penicillinen en bij patiënten met een natriumbeperkt dieet indien hoge parenterale doses worden gebruikt. Oppervlakkige verkleuring van de tanden (m.n. bij de suspensies); gewoonlijk kan deze worden verwijderd door tandenpoetsen. Bij het optreden van ernstige diarree dient de diagnose pseudomembraneuze colitis overwogen te worden.
De druppels en suspensies bevatten aspartaam en dienen daarom met voorzichtigheid te worden gebruikt bij kinderen met fenylketonurie. De augmentin sachets bevatten geen aspartaam.

Er zijn gevallen van niertoxiciteit gezien na amoxicilline gebruik

Dosisaanpassing bij nierfunctiestoornissen:
Opmerking:
Normaal doseringsinterval: 6 uur.
Glomerulaire filtratiesnelheid: 30-80 ml/min/1,73 m2

Dosis reductie: Gelijke dosering per gift, Interval verlenging: Geen intervalverlenging
Glomerulaire filtratiesnelheid: 10-30 ml/min/1,73 m2

Dosis reductie: Gelijke dosering per gift, Interval verlenging: 12 uur
Glomerulaire filtratiesnelheid: <10 ml/min/1,73 m2

Dosis reductie: Gelijke dosering per gift, Interval verlenging: 24 uur

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Gebruik vermijden indien mononucleosis wordt vermoed in verband met het risico van een morbilliform huiduitslag. Kruisovergevoeligheid kan bestaan met andere penicillinen en cefalosporinen; vóór toediening zorgvuldig nagaan of de patiënt overgevoelig is voor penicillinen of cefalosporinen. Wees voorzichtig bij leverfunctiestoornissen, bij atopische patiënten, bij toediening aan zuigelingen van wie de moeder allergisch is voor penicillinen en bij patiënten met een natriumbeperkt dieet indien hoge parenterale doses worden gebruikt. Bij optreden van ernstige diarree de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen; in dit geval, evenals bij optreden van hemorragische colitis, of overgevoeligheidsreacties, het gebruik staken. Bij optreden van een koortsig gegeneraliseerd erythema met pustula de diagnose acute gegeneraliseerde met exantheem gepaard gaande pustulosus (AGEP) overwegen en de behandeling direct stoppen; AGEP is een contra–indicatie voor toekomstige behandeling met amoxicilline/clavulaanzuur. In geval van langdurige toepassing de nier- en leverfunctie regelmatig controleren en regelmatig hematologische testen uitvoeren. Hepatische bijwerkingen komen vooral voor bij mannen en ouderen bij langdurige behandeling; de symptomen ontstaan meestal gedurende of kort na de behandeling, maar soms pas na enkele weken. Tijdens toediening van hoge doseringen amoxicilline zorgen voor een voldoende vloeistofinname en urineproductie om het risico van kristalurie te verminderen. Bij kamertemperatuur kunnen hoge doses amoxicilline neerslaan in de urine; daarom de openingen van verblijfskatheters regelmatig controleren. Bij homozygote fenylketonurie dient men rekening te houden met de hoeveelheid fenylalanine die door aspartaam (in sommige orale suspensies) wordt geleverd. De oppervlakkige verkleuring van de tanden (m.n. bij de suspensies) kan gewoonlijk worden verwijderd door tandenpoetsen. Voor het bepalen van glucose in de urine alleen enzymatische testmethoden toepassen. Overgroei van niet-gevoelige micro-organismen komt voor; bij langdurige toepassing regelmatig controleren op superinfecties. Hoge doseringen kunnen bij verminderde nierfunctie, een aandoening van de meninges, toevallen in de anamnese of behandelde epilepsie het risico van convulsies vergroten. Clavulaanzuur kan een vals–positieve uitslag van de Coombs–test geven. Ook de 'Platelia® Aspergillus EIA'-test (van Bio–Rad Laboratories) kan vals–positief zijn.

Interacties

Relevant: tetracyclines (bacteriostatisch effect) kunnen in vitro het bactericide effect van penicillines antagoneren. Dit berust op de aanname dat bactericide antibiotica uitsluitend groeiende bacteriën kunnen doden. Het klinische belang daarvan is alleen aannemelijk gemaakt bij meningitis, endocarditis en bij patiënten met ernstige neutropenie. Bij deze levensbedreigende infecties moet de combinatie worden vermeden.

Niet relevant: de kinetiek van methotrexaat kan wijzigen.

Niet beoordeeld: probenecide remt de excretie van amoxicilline.

Combinatie van penicillines met aminoglycosiden kan een synergistische werking hebben.

Interacties antibacteriele middelen algemeen:
Relevant: de werking van oraal buiktyfusvaccin kan worden verminderd bij gelijktijdige inname van antibacteriële middelen. Gescheiden inname met een interval van 3 dagen wordt aanbevolen. Alternatief: parenteraal buiktyfusvaccin.

Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met orale anticonceptiva (dit geldt niet voor de enzyminducerende antibiotica rifabutine en rifampicine) of met TNF-α-antagonisten.

Referenties

  1. Hartwig NC, et al, Vademecum pediatrische antimicrobiële therapie, 2005
  2. Brook I, et al, Eradication of Streptococcus pneumoniae in the nasopharyngeal flora of children with acute otitis media after amoxicillin-clavulanate therapy., Antimicrob Agents Chemother., 2004, 48, 1419-21
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 07 okt 2014
  4. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 07 okt 2014
  5. Claret Teruel G, et al, Oral therapy for urinary tract infections in infants aged 3 to 12 months., Eur J Clin Microbiol Infect Dis., 2008, 27, 887-9
  6. Dowell SF, et al, Acute otitis media - management and surveillance in an era of pneumococcal resistance: a report from the Drug-Resistant Streptococcus pneumoniae Therapeutic Working Group., Pediatr Infect Dis J, 1999, 18, 1-9
  7. Dunne MW, et al, Randomized, double-blind study of the clinical efficacy of 3 days of azithromycin compared with co-amoxiclav for the treatment of acute otitis media., J Antimicrob Chemother, 2003, 52, 469-72
  8. El-Hennawi DM, et al, Management of clinically diagnosed subacute rhinosinusitis in children under the age of two years: a randomized, controlled study., J Laryngol Otol., 2006, 120, 845-8
  9. Garbutt JM, et al, A randomized, placebo-controlled trial of antimicrobial treatment for children with clinically diagnosed acute sinusitis., Pediatrics., 2001, 107, 619-25
  10. Guven M, et al, Bacterial etiology of acute otitis media and clinical efficacy of amoxicillin-clavulanate versus azithromycin., Int J Pediatr Otorhinolaryngol., 2006, 70, 915-23
  11. Hedrick JA, et al, Cefprozil versus high-dose amoxicillin/clavulanate in children with acute otitis media., Clin Ther., 2001, 23, 193-204
  12. Montini G, et al, Antibiotic treatment for pyelonephritis in children: multicentre randomised controlled non-inferiority trial, BMJ, 2007, 335, 386
  13. Sáez-Llorens X, et al, Randomized, investigator-blinded, multicenter study of gatifloxacin versus amoxicillin/clavulanate treatment of recurrent and nonresponsive otitis media in children., Pediatr Infect Dis J, 2005, 24, 293-300
  14. Mrvos R et al, Amoxicillin renal toxicity: how often does it occur?, Pediatr Emerg Care, 2013, May;29(5):, 641-3
  15. GSK. . , Prescribing information Augmentin ES-600, NDA 050755/S-016, S-018
  16. GSK, SPC Augmentin injectie 1-2-2013, www.cbg-meb.nl
  17. GSK. , SPC Augmentin tablet/suspensie 29-3-2011, www.cbg-meb.nl

Wijzigingen

  • 17 mei 2018 12:30: Augmentin 8:1 tijdelijk niet beschikbaar
  • 10 april 2015 15:07: Herziening nierfunctie advies
  • 17 februari 2015 11:06: De herziene schrijfwijze van het amoxicilline-clavulaanzuur doseeradvies (waarbij de beide componenten zijn opgeteld) leidt tot verwarring. De redactie van het Kinderformularium heeft daarom besloten om terug te gaan naar de oude schrijfwijze. Dit heeft tot gevolg dat de rekenmodule tezijnertijd niet toegepast kan worden op de doseeradviezen voor amoxicilline-clavulaanzuur.
  • 13 februari 2015 06:51: Aan de rubriek Algemeen is toegevoegd hoe het doseeradvies geinterpreteerd dient te worden, nu de componenten amoxicilline en clavulaanzuur bij elkaar opgeteld worden weergegeven.