Atracurium

Stofnaam
Atracurium
Merknaam
Tracrium
ATC code
M03AC04
Eigenschappen - PK data - Registratiestatus
Doseringen

Toediening
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Versiebeheer

Label dosisadvies Kinderformularium

Verslapping van de skeletspieren:
< 1 mnd: Off-label
> 1 mnd:
On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Neuromusculaire blokkade:
>1 mnd: Volledig blok: 0,3-0,6 mg/kg. Blok verlengen door aanvullende doses van 0,1-0,2 mg/kg.
Endotracheale intubatie:
> 1 mnd: 0,5-0,6 mg/kg.
Bij IC-patienten:
> 1 mnd: na een facultatieve initiele bolusdosis van 0,3-0,6 mg/kg, 0,66-0,78 mg/kg/uur. Er bestaat echter een grote variatie in doseringsvereisten (0,27-1,77 mg/kg/uur).
 

Eigenschappen

Atracurium is een selectieve, niet-depolariserende spierverslapper. Het bindt competitief aan de cholinerge nicotinereceptoren op de motorische eindplaat en blokkeert de werking van acetylcholine, hetgeen resulteert in blokkade van de neuromusculaire prikkeloverdracht. Goede intubatiecondities zijn bij de meeste patiënten binnen 1,5–2 minuten aanwezig. De neuromusculaire blokkade is maximaal binnen 3–5 minuten en houdt bij de aanbevolen dosering (0,3–0,6 mg/kg) 15–35 minuten aan. Relatief weinig gegevens laten een variabiliteit zien in de snelheid en duur van werking bij neonaten vergeleken met kinderen.

Hersteltijd en het eventueel opheffen van de neuromusculaire blokkade: Spontaan herstel is onafhankelijk van de infusieduur (ook bij intensivecare-patiënten). Spontaan herstel van een volledige blokkade duurt ca. 35 minuten, gemeten naar het herstel van de tetanierespons tot 95% van de normale neuromusculaire functie. Spontaan herstel tot een TOF ('train of four') verhouding > 0,75 kan binnen 60 minuten worden verwacht, met een spreiding van ca. 32–108 minuten. De neuromusculaire blokkade is snel en permanent te antagoneren met cholinesteraseremmers zoals neostigmine, voorafgegaan door of met gelijktijdige toediening van atropine.

Atracurium heeft in het aanbevolen doseringsbereik geen significante vagus-of ganglionblokkerende eigenschappen. Hierdoor heeft het geen klinisch significante effect op de hartfrequentie en zal het bradycardie, bv. ten gevolge van vagale stimulatie tijdens de operatieve ingreep of van toegepaste anesthetica, niet maskeren. Atracurium heeft geen effect op de intra-oculaire druk.

Farmacokinetiek

Het verdelingsvolume is bij neonaten groter dan bij oudere kinderen. Bij eenzelfde dosis bij neonaten en oudere kinderen zal de concentratie bij de myoneurale overgang bij neonaten geringer zijn.
eliminatie onafhankelijk van lever-en nierfunctie.

Doseringen

Verslapping van skeletspieren
  • Intraveneus
    • a terme neonaat
      • Startdosering: Intubatie: 0,3 mg/kg/dosis, éénmalig.
      • Onderhoudsdosering: 0,3 - 0,6 mg/kg/uur, continu infuus.
    • 1 maand tot 18 jaar
      [3]
      • Startdosering: Intubatie: 0,5 mg/kg/dosis, éénmalig.
      • Onderhoudsdosering: 0,3 - 0,6 mg/kg/uur, continu infuus.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Inj.vlst. (dibesilaat) 10 mg/ml 2.5 ml, 5 ml, 25 ml

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

PERIFEER WERKENDE SPIERRELAXANTIA

CHOLINEDERIVATEN

Suxamethonium

Curalest
M03AB01
OVERIGE KWATERNAIRE AMMONIUMVERBINDINGEN

Cisatracurium

Nimbex
M03AC11

Mivacurium

Mivacron
M03AC10

Pancuronium

Pavulon
M03AC01

Rocuronium

Esmeron
M03AC09
OVERIGE PERIFEER WERKENDE SPIERRELAXANTIA

Botulinetoxine A

Botox, Dysport
M03AX01

Bijwerkingen bij kinderen

Histamine release.

Bijwerkingen algemeen

Vaak (1-10%): door histaminevrijgifte: hypotensie (mild, voorbijgaand), overmatig blozen.

Zelden (0,01-0,1%): bronchospasmen (door histaminevrijgifte). Urticaria.

Zeer zelden (< 0,01%): ernstige anafylactische of anafylactoïde reactie. Circulatoir falen, hartstilstand.

Verder zijn gemeld: spierzwakte, myopathie, convulsie (bij intensivecare-patiënten).

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contra-indicatie algemeen

  • overgevoeligheid voor cisatracurium.

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen

Kruisovergevoeligheid: Wees voorzichtig bij een bekende overgevoeligheid voor andere neuromusculaire blokkers, aangezien een hoog percentage van kruisovergevoeligheid (> 50%) tussen de verschillende neuromusculaire blokkers is gemeld. Bij bekende overgevoeligheid voor cisatracurium, zie de rubriek Contra-indicaties.

Histaminerelease: Wees voorzichtig bij (vermoeden van) een verhoogde gevoeligheid voor de vrijgifte van histamine op basis van de voorgeschiedenis, bv. bij een bekende allergie of astma.

Wees verder voorzichtig bij een patiënt met:

  • myasthenia gravis en andere neuromusculaire aandoeningen;
  • cachexie;
  • ernstige verstoringen van het zuur-base-evenwicht of de elektrolytenbalans.
    Intra-oculaire ingrepen: omdat het de intraoculaire druk niet verhoogt kan atracurium gebruikt worden bij ingrepen aan het oog.

Bij noodzaak tot langdurige kunstmatige beademing een afweging maken van de voor- en nadelen van neuromusculaire blokkade.

Convulsies en spierzwakte en/of myopathie zijn gemeld bij intensivecare-patiënten die atracurium ontvingen, echter er is geen relatie met atracurium of de metaboliet laudanosine gevonden. Deze patiënten hadden gewoonlijk één of meer predisponerende factoren voor convulsies (zoals schedeltrauma, cerebraal oedeem, virale encefalitis, hypoxische encefalopathie, uremie). Spierzwakte en/of myopathie zijn gemeld na langdurig gebruik van spierverslappers door ernstig zieke intensivecare-patiënten waarbij het merendeel gelijktijdig corticosteroïden kreeg. Ook de onderliggende ziekte of andere geneesmiddelen kunnen echter een rol spelen in het optreden van spierzwakte.

Atracurium induceert geen maligne hyperthermie bij patiënten met een bekende gevoeligheid daarvoor.

Nier- en/of leverfunctiestoornis: De duur van de neuromusculair blokkerende werking is niet afhankelijk van hepatisch of renaal metabolisme en uitscheiding door lever of nier; de werkingsduur zal daarom waarschijnlijk niet worden beïnvloed door een gestoorde nier- of leverfunctie of gestoorde circulatie.

Bij patiënten met brandwonden (bij > 10% totaal verbrand lichaamsoppervlak) kan zich resistentie voor niet-depolariserende neuromusculair blokkerende middelen ontwikkelen, waardoor hogere doses nodig kunnen zijn, afhankelijk van de uitgebreidheid en de tijd die is verstreken sinds het ontstaan van de brandwonden.

Interacties

Interacties perifeer werkende spierrelaxantie algemeen:

Niet-depolariserende stoffen

Niet beoordeeld:
Afname effect: de neuromusculaire blokkade kan worden geantagoneerd door cholinesteraseremmers, zoals neostigmine. Dit kan ook optreden bij centraal werkende cholinesteraseremmers, zoals donepezil en rivastigmine.

De neuromusculaire blokkade kan worden verminderd door carbamazepine en fenytoïne.

Toename effect: aminoglycosiden, colistine en polymyxine B hebben zelf een neuromusculair blokkerende werking en kunnen de neuromusculaire blokkade versterken.

Inhalatie-anesthetica, zoals isofluraan en sevofluraan, esketamine, kinine, kinidine, chloroquine, corticosteroïden, magnesiumzouten (parenteraal) en voorafgaande toediening van suxamethonium kunnen de neuromusculaire blokkade versterken.


Als suxamethonium na een niet-depolariserende stof wordt toegediend, kan zowel versterking als verzwakking van de neuromusculaire blokkade optreden.

Diuretica, zoals furosemide, kunnen het effect versterken of verzwakken.

Referenties

  1. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-Formularium voor Kinderen, 2007
  2. GlaxoSmithKline BV, SPC Tracrium (RVG 09981), www.cbg-meb.nl, Geraadpleegd 20 okt 2010, http://db.cbg-meb.nl/IB-teksten/h09981.pdf
  3. Zorginstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen)., Geraadpleegd 12-6-2021
  4. Informatorium Medicamentorum, Interacties, Geraadpleegd 12-6-2021

Wijzigingen

Therapeutic Drug Monitoring


Overdosering