Ruxolitinib

Stofnaam
Ruxolitinib
Merknaam
Jakavi
ATC code
L01EJ01
Doseringen
Nierfunctiestoornissen

Produkten, hulpstoffen, toediening en tekorten
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen

Interacties
Eigenschappen (PD/PK)

Registratiestatus
Middelen uit dezelfde ATC groep
Referenties
Versiebeheer

Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Proteïnekinaseremmer. Ruxolitinib remt selectief de Janus-geassocieerde kinasen (JAK's) JAK1 en JAK2; tyrosine-kinasen die cytokine- of groeifactorgemedieerde signalen overdragen via de JAK-STAT-route. Verstoring of ontregeling van de JAK-STAT-route kan resulteren in diverse immunodeficiëntiesyndromen en kankersoorten. Ruxolitinib remt door zijn werking de celproliferatie bij myeloproliferatieve aandoeningen, die geassocieerd zijn met een ontregelde JAK1- en JAK2-signalering.

Farmacokinetiek bij kinderen

Net zoals bij volwassen patiënten met GvHD werd ruxolitinib snel geabsorbeerd na orale toediening bij pediatrische patiënten met GvHD. De dosering voor kinderen tussen de 6 en 11 jaar van tweemaal daags 5 mg bereikte een vergelijkbare blootstelling aan dat van een dosering voor adolescenten en volwassen met acute en chronische GvHD van tweemaal daags 10 mg, wat de exposure matching benadering bevestigt die is geïmplementeerd als onderdeel van de extrapolatie-aanname. Bij kinderen
tussen de 2 en 5 jaar met acute en chronische GvHD suggereerde de exposure matching benadering een dosering van 8 mg/m2 tweemaal daags.

Op basis van een gepoolde populatiefarmacokinetische analyse bij pediatrische patiënten met acute of chronische GvHD nam de klaring van ruxolitinib af met een afnemend BSA. Na correctie van het BSA-effect hadden andere demografische factoren zoals leeftijd, lichaamsgewicht en body mass index geen klinisch significante effecten op de blootstelling aan ruxolitinib.

[SmPC Jakavi]

Label dosisadvies Kinderformularium

On-label
Acute 'graft versus host'-ziekte (GvHD): ≥ 28 dagen
Chronische 'graft versus host'-ziekte (GvHD): ≥ 6 maanden 

Toon SmPC tekst Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Acute ‘graft versus host’-ziekte (GvHD)
Oraal
Startdosering
28 dagen-6 jaar: 8 mg/m², tweemaal daags 
6 jaar-12 jaar:
5 mg, tweemaal daags
≥ 12 jaar: 10 mg, tweemaal daags 
Onderhoudsdosering
De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

Chronische ‘graft versus host’-ziekte (GvHD)
Oraal

Startdosering
6 maanden-6 jaar: 8 mg/m², tweemaal daags 
6 jaar-12 jaar: 5 mg, tweemaal daags
≥ 12 jaar: 10 mg, tweemaal daags 
Onderhoudsdosering
De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Tablet (als fosfaat) 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg 
Drank (als fosfaat) 5 mg/ml, bevat 150 mg/ml propyleenglycol, 1,2 mg methylparahydroxybenzoaat en 0,4 mg
propylparahydroxybenzoaat 

Ongewenste hulpstoffen

Wees voorzichtig met propyleenglycol in de drank bij kinderen < 5 jaar, zeker in combinatie met andere middelen die een substraat van alcoholdehydrogenase, zoals propyleenglycol of ethanol, bevatten.

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Algemene doseer informatie

Dosisaanpassingen ‘graft versus host’-ziekte:

  • Wanneer dosisaanpassing nodig is, dan is het eerste verlaagde dosisniveau 5 mg 2x per dag en het tweede verlaagde dosisniveau 5 mg 1x per dag.
  • Dosisverlaging of onderbreking van de behandeling is nodig bij trombocytopenie (aantal trombocyten kleiner dan 20x109/l), neutropenie (ANC kleiner dan 0.75x109/l) en stijging van de bilirubineconcentratie (meer dan 3x de bovengrens van de normaalwaarde (ULN)). Zie hiervoor de SmPC van Jakavi®.

Dosisaanpassing algemeen:

  • In combinatie met CYP3A4-remmers of fluconazol: de keerdosis halveren en deze 2x per dag geven, het bloedbeeld extra controleren (bijvoorbeeld 2x per week) en doses fluconazol hoger dan 200 mg per dag vermijden.

Doseringen

Acute graft-versus-host ziekte
  • Oraal
    • 28 dagen tot 6 jaar
      [1]
      • Startdosering:  16 mg/m2/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

      • Let op: de dosering voor deze leeftijdsgroep is uitgedrukt in mg/m2.

    • 6 jaar tot 12 jaar
      [1]
      • Startdosering:  10 mg/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      [1]
      • Startdosering:  20 mg/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

Chronische graft-versus-host disease
  • Oraal
    • 6 maanden tot 6 jaar
      [1]
      • Startdosering:  16 mg/m2/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

      • Let op: de dosering voor deze leeftijdsgroep is uitgedrukt in mg/m2.

    • 6 jaar tot 12 jaar
      [1]
      • Startdosering:  10 mg/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      [1]
      • Startdosering:  20 mg/dag in 2 doses.
        Onderhoudsdosering:  De dosering mag worden getitreerd op geleide van de werkzaamheid en de veiligheid.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Creatinineklaring < 30 ml/min: ong. 50% van de aanbevolen startdosering, doseringsinterval handhaven.

Bijwerkingen bij kinderen

Het veiligheidsprofiel dat werd waargenomen bij pediatrische patiënten met acute GvHD en chronische GvHD die met ruxolitinib werden behandeld, was vergelijkbaar met dat van volwassen patiënten.

[SmPC Jakavi]

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Bij MF en PV
Zeer vaak (> 10%): hypertensie. Gastro-intestinale bloeding, bloeduitstortingen, andere bloedingen (o.a. epistaxis, hematurie en bloeding na een ingreep). Anemie (ca. 84%), trombocytopenie (ca. 81%) en neutropenie (alle: dosisgebonden effecten), blauwe plekken. Duizeligheid, hoofdpijn. Pneumonie (vaak bij polycythaemia vera), urineweginfecties, Herpes zoster-infectie. Obstipatie. Gewichtstoename, hypercholesterolemie, hypertriglyceridemie, verhoogd lipase. Verhoogd ALAT en ASAT.

Vaak (1-10%): sepsis (soms bij polycythaemia vera). Intracraniële bloeding. Flatulentie.

Soms (0,1-1%): tuberculose (frequentie onbekend bij polycythaemia vera).

Verder is gemeld: progressieve multifocale leuko-encefalopathie (PML).

Na staken van de behandeling bij myelofibrosepatiënten kunnen de symptomen van myelofibrose terugkeren (tot ca. 1 week erna), waaronder vermoeidheid, botpijn, koorts, jeuk, nachtzweten, symptomatische splenomegalie en gewichtsdaling.

Bij acute GvHD
Zeer vaak (> 10%): CMV-infectie, sepsis (vaak bij kinderen), urineweginfectie (vaak bij kinderen). Trombocytopenie, anemie, neutropenie, pancytopenie. Hypercholesterolemie. Hypertensie. Misselijkheid (vaak bij kinderen). Stijging ALAT, ASAT in het bloed.

Vaak (1-10%): hoofdpijn.

Bij chronische GVHD
Zeer vaak (> 10%): trombocytopenie, anemie, neutropenie. Hypercholesterolemie. Hoofdpijn. Hypertensie. Stijging lipase, amylase, ALAT, ASAT, creatinekinase, creatinine in het bloed (vaak bij kinderen).

Vaak (1-10%): CMV-infectie, urineweginfectie, BK-virusinfectie. Gewichtstoename. Obstipatie.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contra-indicatie algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Zwangerschap

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Voer een complete bloedtelling (incl. differentiële witte-bloedceltelling) uit voorafgaand aan en elke 2–4 weken tijdens de behandeling, tot de dosering van ruxolitinib is gestabiliseerd en daarna indien klinisch geïndiceerd. Bij een trombocytenaantal < 200 × 109/l of een hemoglobinegehalte < 6,2 mmol/l (10 g/dl) bij aanvang van de behandeling, het bloedbeeld frequenter controleren; bij polycythaemia vera de dosis verminderen bij een dergelijk hemoglobinegehalte. Overweeg een dosisvermindering bij een trombocytenaantal < 100 × 109/l en bij polycythaemia vera tevens bij een hemoglobinegehalte < 7,5 mmol/l (12 g/dl) (zie rubriek Dosering). De behandeling onderbreken indien het aantal bloedplaatjes < 50 × 109/l, het absolute aantal neutrofielen < 0,5 × 109/l is en bij polycythaemia vera tevens als het hemoglobinegehalte < 5,0 mmol/l (8 g/dl) is. Ondanks dosisverlaging of onderbreking van de behandeling kan een plaatjestransfusie of bloedtransfusie noodzakelijk zijn. Na herstel van de bloedwaarden kan de toediening worden hervat met 5 mg 2×/dag; daarna geleidelijk verhogen onder zorgvuldige controle van het bloedbeeld.

Ernstige infecties, waaronder schimmelinfecties, bacteriële, mycobacteriële, virale en andere opportunistische infecties zijn gemeld. Beoordeel voorafgaand aan de behandeling de kans op het ontwikkelen van een ernstige infectie. De behandeling niet beginnen voordat ernstige infecties zijn verdwenen. Tuberculose is gemeld bij patiënten die ruxolitinib kregen voor myelofibrose. Controleer de patiënt voorafgaand aan de behandeling op de aanwezigheid van (latente) tuberculose; denk er aan dat bij ernstig zieke of immuungecompromitteerde patiënten meer kans is op fout-negatieve testresultaten voor de tuberculinehuidtest. Observeer tijdens de behandeling zorgvuldig op verschijnselen van infectie (o.a. urineweginfectie, herpes zoster infectie, schimmelinfectie) en start zo nodig meteen een geschikte behandeling. Wees voorzichtig bij een bestaande chronische HBV-infectie; het effect van ruxolitinib op de virale replicatie is niet bekend.

Monitoring van het lipidenspectrum en behandeling van dyslipidemie wordt aanbevolen.

Bij myelofibrose is het ontstaan van progressieve multifocale leuko-encefalopathie (PML) gemeld. Wees alert op tekenen die kunnen wijzen op PML (neurologische, cognitieve of psychiatrische afwijkingen die ontstaan of toenemen). Bij een vermoeden van PML de behandeling onderbreken; bij bevestiging van de diagnose de behandeling staken.

Ernstige cardiale bijwerkingen, zoals myocardinfarct en beroerte zijn gemeld bij ruxolitinib en andere JAK-remmers. Bij patiënten met cardiovasculaire risicofactoren de voor- en nadelen van de behandeling afwegen.

Voorvallen van diep-veneuze trombose en longembolie zijn gemeld bij ruxolitinib en andere JAK-remmers. Bij patiënten met cardiovasculaire risicofactoren de voor- en nadelen van de behandeling afwegen.

Secundaire primaire maligniteiten zoals lymfoom en niet-melanome huidtumoren (o.a. basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en Merkel-celcarcinoom) zijn gemeld tijdens de behandeling met ruxolitinib. De meeste patiënten met huidtumoren hadden een voorgeschiedenis van een uitgebreide behandeling met hydroxycarbamide of van premaligne laesies of een eerdere niet-melanome huidtumor. Het wordt aanbevolen periodiek huidonderzoek te verrichten bij aanwezige risicofactoren voor huidcarcinoom.

Onderbreken of staken van de behandeling kan leiden tot terugkeer van symptomen van myelofibrose gedurende ca. 1 week. Er zijn gevallen bekend van ernstige complicaties na staken van ruxolitinib, met name als sprake is van acute bijkomende ziekte. In hoeverre het plotseling staken van ruxolitnib bijdroeg aan deze complicaties, is niet bekend. Overweeg, tenzij plotseling staken is vereist, een geleidelijke dosisverlaging.

Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum

Ruxolitinib is substraat voor CYP3A4 en CYP2C9.

Relevant:
Afname ruxolitinib: de concentratie daalt door krachtige CYP3A4-inductoren en etravirine.

Toename ruxolitinib: de concentratie stijgt door krachtige CYP3A4-remmers en fluconazol; overweeg dosisverlaging.

Niet beoordeeld:
Ruxolitinib remt mogelijk P-gp en BCRP in de darm. TDM van substraten voor P-gp en BCRP met kleine therapeutische breedte wordt aanbevolen.

Grapefruitsap kan de biologische beschikbaarheid verhogen door remming van CYP3A4. Bij kortdurend gebruik van 1 glas of 2 grapefruits per dag is het risico op bijwerkingen laag.

Tyrosinekinaseremmers algemeen:

Relevant:
VKA's: tyrosinekinaseremmers kunnen het effect van VKA's op vele manieren beïnvloeden. Hierdoor kan/zal de verlenging van de stollingstijd sterker fluctueren. Bruton's tyrosinekinase (BTK)-remmers (zoals ibrutinib) remmen de trombocytenaggregatie en kunnen trombocytopenie veroorzaken. Bovendien kan chemotherapie trombocytopenie veroorzaken. Trombocytopenie bij gebruik van VKA's geeft een extra verhoogde bloedingsneiging. 

Levende vaccins: tijdens het gebruik van tyrosinekinaseremmers met immunosuppressieve werking (acalabrutinib, asciminib, avapritinib, axitinib, binimetinib, bosutinib, cabozantinib, cobimetinib, dasatinib, erdafitinib, fedratinib, gilteritinib, ibrutinib, imatinib, larotrectinib, midostaurine, nilotinib, nintedanib, pazopanib, pemigatinib, pirtobrutinib, ponatinib, quizartinib, regorafenib, ruxolitinib, selumetinib, sorafenib, sunitinib, trametinib, vandetanib en zanubrutinib) kan vaccinatie met levende micro-organismen een gegeneraliseerde infectie veroorzaken. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden.

Niet-levende vaccins: tijdens gebruik van tyrosinekinaseremmers met immunosuppressieve werking kunnen vaccinaties met gedode verwekker of afgeleid antigeen minder effectief zijn door een verminderde immuunrespons. In sommige gevallen kan het vaccin herhaald worden toegediend of kan een titerbepaling worden gedaan.

Geen interactie:
In de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met allergenen.

PROTEINEKINASEREMMERS

Deze pagina geeft een overzicht van geneesmiddelen uit dezelfde ATC groep. Let op: Dit betekent niet per definitie dat deze middelen onderling uitwisselbaar zijn.

BCR-ABL-TYROSINEKINASEREMMERS

Dasatinib

Sprycel
L01EA02

Nilotinib

Tasigna
L01EA03
B-RAF-SERINE-THREONINEKINASEREMMERS

Dabrafenib

Finlee, Tafinlar
L01EC02
ALK-REMMERS

Crizotinib

Xalkori
L01ED01
MEK-REMMERS

Selumetinib

Koselugo
L01EE04

Trametinib

Mekinist, Spexotras
L01EE01
OVERIGE PROTEINEKINASEREMMERS

Entrectinib

Rozlytrek
L01EX14

Larotrectinib

Vitrakvi
L01EX12

Nintedanib

Ofev
L01EX09

Selpercatinib

Retsevmo
L01EX22

Vandetanib

Caprelsa
L01EX04

Referenties

  1. Novartis Europharm Limited, SmPC Jakavi (EU/1/12/773) 10-11-2025, www.ema.europa.eu
  2. Zorginstituut Nedderland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, bijwerkingen, waarschuwingen en voorzorgen, contra-indicaties), Geraadpleegd 8-11-2026
  3. KNMP Informatorium Medicamentorum, Interacties, Geradpleegd 8-11-2026

Wijzigingen

Therapeutic Drug Monitoring


Overdosering