Sulfadiazine

Stofnaam
Sulfadiazine
Merknaam
ATC code
J01EC02
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Unlicensed

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Niet geregistreerd in Nederland.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Susp. oraal 100 mg/ml FNA

Eigenschappen

Sulfadiazine is een kortwerkend sulfonamide met bacteriostatische werking tegen grampositieve en gramnegatieve micro-organismen door blokkering van de inbouw van 4-aminobenzoëzuur in dihydrofoliumzuur. Ook Toxoplasma gondii is gevoelig (sulfadiazine heeft in combinatie met pyrimethamine een synergistisch effect). Enterokokken en meestal ook Pseudomonas zijn resistent.

Kinetische gegevens

Er zijn geen farmacokinetische studies bij kinderen uitgevoerd.

Doseringen

Indicatie: Toxoplasmose, congenitaal
  • Oraal
Indicatie: Toxoplasmose, postnataal
  • Oraal
    • ≥ 2 maanden
      • 100 - 150 mg/kg/dag in 4 doses , max: 8g/dag In combinatie met pyrimethamine en folinezuur
      • Behandelduur:

        21 dagen; bij immunosuppressie tot 1-2 weken na verdwijnen symptomen.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Dosisadvies bij een verminderde nierfunctie bij volwassenen:
GFR 10-30 ml/min: dosis halveren

SULFONAMIDEN EN TRIMETHOPRIM

SULFONAMIDEN MET TRIMETHOPRIM INCLUSIEF AFGELEIDEN
J01EE01
J01EE03
TRIMETHOPRIM EN AFGELEIDE VERBINDINGEN
J01EA01

Bijwerkingen bij kinderen

Misselijkheid, braken, diarree, duizeligheid, oorsuizen, kristalurie, overgevoeligheidsreacties en bloedbeeldafwijkingen.

Bijwerkingen bij volwassenen

Maag-darmstoornissen zoals misselijkheid, braken, anorexie en diarree. Hoofdpijn, duizeligheid, oorsuizen. Overgevoeligheidsreacties zoals allergische huidreacties: urticaria en maculopapuleus exantheem (vaak gecombineerd met jeuk en koorts), zelden exfoliatieve dermatitis, erythema nodosum, Lyell-syndroom, Stevens-Johnson-syndroom (vooral bij kinderen) en systemische lupus erythematodes of lupusachtige reacties; fotosensibiliteit, 'drug fever', verschijnselen als bij serumziekte. Verder: kristalurie (zelden bij de goed oplosbare sulfonamiden en bij combinatie van sulfonamiden), toxische nefrose, hepatitis, leverbeschadiging. Zelden: afwijkingen in het bloedbeeld zoals leukopenie, eosinofilie, agranulocytose, hemolytische anemie (ook zonder G6PD-deficiëntie), aplastische anemie en trombocytopenie; (perifere) neuritis, meningitis, psychische veranderingen (lethargie, onrust, depressie, hallucinaties), pseudomembraneuze enterocolitis, convulsies.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij kinderen

Ernstige afwijkingen in het bloedbeeld, overgevoeligheid voor sulfonamiden.

Contraindicaties bij volwassenen

Tijdens gebruik ten minste 1,5 liter per dag drinken om de kans op nierstenen zoveel mogelijk te verkleinen. Overgevoeligheid voor sulfonamiden en verwante verbindingen. G6PD-deficiëntie. Ernstige afwijkingen in het bloedbeeld. Lever- en nierfunctiestoornissen. Toediening bij acute porfyrie vermijden, omdat gebruik in verband is gebracht met klinische verergering van porfyrie.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Voorzichtigheid is geboden met blootstelling van de huid aan zonlicht of UV-stralen in verband de kans op fotosensibiliteit. Bij ontstaan van huidverschijnselen de toediening onmiddellijk staken. Er wordt aanbevolen ter voorkoming van kristalurie voldoende te drinken, of de urine te alkaliseren.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Voorzichtigheid is geboden bij systemische lupus erythematodes. Resistentie, zowel chromosomaal als extrachromosomaal (overdracht via R. plasmiden), kan snel optreden tijdens de therapie. Met andere sulfonamiden kan kruisresistentie en kruisovergevoeligheid ontstaan. Kruisovergevoeligheid kan ook bestaan met chemisch verwante stoffen zoals thiazidediuretica, sulfonylureumderivaten en acetazolamide. Bij ontstaan van huidverschijnselen de toediening onmiddellijk staken. Voorzichtigheid is geboden met blootstelling van de huid aan zonlicht of UV-stralen in verband de kans op fotosensibiliteit. Bij met name de slecht oplosbare sulfonamiden (bv. sulfadiazine) wordt aanbevolen ter voorkoming van kristalurie voldoende te drinken zodat de diurese ten minste 1¼ l per dag bedraagt, of de urine te alkaliseren. Voor ongecompliceerde urineweginfecties is een behandelingsduur van 3–5 dagen in het algemeen voldoende. Bij behandeling langer dan 14 dagen regelmatig nierfunctie en bloedbeeld controleren. Bij een manifest of dreigend gebrek aan foliumzuur wordt foliumzuursuppletie aanbevolen.

Interacties

Interacties sulfonamiden algemeen
Relevant: de plasmaconcentratie van fenytoïne kan worden verhoogd door sulfadiazine. Een ander antibioticum wordt aanbevolen.

Niet beoordeeld: een aantal combinaties van sulfonylureumderivaten en sulfonamiden leidt tot versterking van het hypoglykemische effect.

Lokale anaesthetica van het estertype zijn derivaten van 4-aminobenzoëzuur en kunnen de antibacteriële werking van sulfonamiden antagoneren.

Methenamine is werkzaam bij pH 5 of lager. Bij deze pH kunnen sulfonamiden uitkristalliseren in de tubuli. Combinatie met methenamine wordt ontraden.


Interacties antibacteriele middelen algemeen:
Relevant:
de werking van oraal buiktyfusvaccin kan worden verminderd bij gelijktijdige inname van antibacteriële middelen. Gescheiden inname met een interval van 3 dagen wordt aanbevolen. Alternatief: parenteraal buiktyfusvaccin. Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.

Referenties

  1. Informatorium Medicamentorum, (Interacties, Verminderde nierfunctie), Geraadpleegd 17 nov 2014
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 17 nov 2014
  3. Schmidt DR, et al., Treatment of infants with congenital toxoplasmosis: tolerability and plasma concentrations of sulfadiazine and pyrimethamine., Eur J Pediatr, 2006, 165, 19-25
  4. 20McLeod R et al. , Outcome of treatment for congenital toxoplasmosis, 1981-2004: the National Collaborative Chicago-Based, Congenital Toxoplasmosis Study., Clin Infect Dis. , 2006, May 15;42(10), 1383-94
  5. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-Formularium voor Kinderen, 2007

Wijzigingen

  • 29 januari 2015 20:42: De literatuur over de toepassing van sulfadiazine bij kinderen is opnieuw beoordeeld. De heeft geleid tot een uitbreiding van de leeftijdscategorie voor congenitale toxoplasmose tot 1 jaar plus een aannpassing van de doseerfrequentie. Verder heeft het geleid tot een verlaging van de doseerrange bij postnatale toxoplasmose.