Piperacilline (als Na-zout) / Tazobactam (als Na-zout)

Stofnaam
Piperacilline (als Na-zout) / Tazobactam (als Na-zout)
Merknaam
Tazocin
ATC code
J01CR05

Piperacilline (als Na-zout) / Tazobactam (als Na-zout)

Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Febriele neutropenie, gecompliceerde intra-abdominale infecties
< 2 jaar: Off-label
≥ 2 jaar: On-label
Infecties bij CF
Off-label

 

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

> 12 jaar:
Ernstige pneumonie, febriele neutropenie:
4 g piperacilline/500 mg tazobactam elke 6 uur
Gecompliceerde UWI of intra-abdominale infecties, infecties huid en zachte weefsels:
4 g piperacilline/500 mg tazobactam elke 8 uur.
2-12 jaar en <40 kg
Gecompliceerde intra-abdominale infecties: 100 mg/kg piperacilline/12.5 mg/kg tazobactam elke 8 uur, max 4 g piperacilline/500 mg tazobactam per dosis.
Febriele neutropenie: 80 mg/kg piperacilline/10 mg/kg tazobactam elke 6 uur, max 4 g piperacilline/500 mg tazobactam per dosis.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Per poeder voor inj.vlst.:
Piperacilline (als Na-zout) 2000 mg, Tazobactam (als Na-zout) 250 mg
Piperacilline (als Na-zout) 4000 mg, Tazobactam (als Na-zout) 500 mg

Eigenschappen

Piperacilline is een bactericide bèta–lactam antibioticum. Remt de crosslinking van peptidoglycanen in de celwand van de bacterie, wat uiteindelijk leidt tot lysis en celdood. Tazobactam is een bèta–lactam en structureel verwant met de penicillinen. Het is werkzaam tegen een breed spectrum van β-lactamasen. Door de combinatie met tazobactam wordt piperacilline beschermd tegen afbraak door de meeste algemeen voorkomende β-lactamasen, die vaak resistentie tegen penicillinen en cefalosporinen veroorzaken. Het werkingsspectrum van piperacilline/tazobactam is breed. Doorgaans gevoelig zijn: Enterococcus faecalis, Listeria monocytogenes, Staphylococcus aureus (meticilline–gevoelig), Staphylococcus spp. (coagulase–negatief, meticilline–gevoelig), Streptococcus pyogenes, Streptokokken groep B, Citrobacter koseri, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Proteus mirabilis, Clostridium spp., Eubacterium spp., Peptostreptococcus spp., Bacteroides fragilis–groep, Fusobacterium spp., Porphyromonas spp. en Prevotella spp. Verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Enterococcus faecium, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus viridans–groep, Acinetobacter baumannii, Burkholderia cepacia, Citrobacter freundii, Enterobacter spp., Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Morganella morganii, Proteus vulgaris, Providencia spp., Pseudomonas aeruginosa en Serratia spp. Ongevoelig zijn: Corynebacterium jeikeium, alle meticilline–resistente stafylokokken, Legionella spp., Stenotrophomonas maltophilia, Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae.

Kinetische gegevens

De volgende farmacokinetische parameters zijn gevonden: [Li 2013, SmPC, Reed 1994]

Leeftijdt½ PIPt½ PIP-TAZOVCl PIPCl PIP-TAZO
< 2 mnd       0,13 l/kg/uur 0,15 l/kg/uur
2-5 mnd 1,4 uur 1,6 uur 0,24 l/kg    
6-23 mnd 0,9 uur 1,0 uur 0,24 l/kg    
2-12 jr 0,7 uur 0,8-0,9 uur 0,24 l/kg   0.27 l/kg/uur

Doseringen

Indicatie: Febriele neutropenie, infecties bij cystische fibrose, intra-abdominale infecties
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 320/40 mg/kg/dag in 4 doses. Max 18/2,25 g/dag.
        Alternatief: toediening als continu infuus: 300/37,5 mg/kg/dag, max 18/2,25 g/dag

      • Behandelduur:

        De behandelingsduur dient geleid te worden door de ernst van de infectie en de klinische en bacteriologische vooruitgang. Een behandeling van minimaal 5 en maximaal 14 dagen wordt aanbevolen, waarbij rekening gehouden moet worden met een voortgaande toediening gedurende 48 uur na het oplossen van klinische signalen en symptomen.

      • CF: bij voorkeur gebruiken in combinatie met een aminoglycoside of een ander antibioticum met een anti-pseudomonas werking.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Dosisaanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 8 uur
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 12 uur
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
50 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 8 uur
Klinische gevolgen

Bij hoge parenterale doses kan onder andere neurotoxiciteit optreden (bijvoorbeeld convulsies).

Bij Dialyse

De fabrikant geeft aan dat dialyse patiënten 50% van de normale keerdosis met een interval van 8 uur tussen 2 doseringen kunnen gebruiken. Na elke dialyse een extra gift van 50% van de normale keerdosis toedienen.

BETALACTAM-ANTIBIOTICA, PENICILLINES

COMBINATIEPREPARATEN
J01CR02
BETALACTAMASE-GEVOELIGE PENICILLINES
J01CE08

Benzylpenicilline

Penicilline G
J01CE01

Feneticilline

Broxil
J01CE05
J01CE02
BETALACTAMASE-RESISTENTE PENICILLINES

Flucloxacilline

Floxapen
J01CF05
PENICILLINES MET BREED SPECTRUM
J01CA04

Bijwerkingen bij kinderen

Tromboflebitis en pijn op de injectieplaats, verstoring van de trombocytenaggregatie, diarree, braken, misselijkheid, rash, erytheem, jeuk, urticaria en allergische reacties van anafylactoïde aard. Piperacilline is geassocieerd met een verhoogde incidentie van koorts en uitslag bij cystische fibrose patiënten.

Bijwerkingen bij volwassenen

Vaak (1-10%): misselijkheid, braken en diarree. Huiduitslag inclusief maculopapulaire uitslag. Soms (0,1-1%): koorts, reacties op de infusieplaats. Candida superinfectie. Leukopenie, neutropenie, trombocytopenie. Overgevoeligheid. Jeuk, urticaria. Obstipatie, dyspepsie, stomatitis. Stijging van leverenzymwaarden (ASAT, ALAT), icterus. Hoofdpijn, slapeloosheid. (Trombo)flebitis, hypotensie. Verhoogd creatinine in bloed. Zelden (0,01–0,1%): anemie, hemolytische anemie, verlengde bloedingstijd, purpura, bloedneus, eosinofilie. Anafylactische of anafylactoïde reactie (inclusief shock). Opvliegers. Pseudomembraneuze colitis, buikpijn. Hepatitis, verhoogde waarden in bloed van bilirubine, AF en gammaglutamyltransferase. Erythema multiforme, bulleuze dermatitis, exantheem. Artralgie, myalgie. Tubulo–interstitiële nefritis, nierfalen. Koude rillingen. Zeer zelden (< 0,01%): agranulocytose, pancytopenie, trombocytemie, verlengde aPTT, verlengde protrombinetijd. Toxische epidermale necrolyse, Stevens–Johnsonsyndroom. Hypokaliëmie, verlaagd bloedglucose, verlaagd bloedalbumine, verlaagd totaal eiwit in bloed, verhoogd bloedureum.

Bij patiënten met cystische fibrose komen koorts en huiduitslag vaker voor.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Overgevoeligheid voor bèta–lactamantibiotica zoals andere penicillinen, cefalosporinen en carbapenems.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

De serum galactomannan bepaling (aspergillus antigeen) kan een fout positieve reactie geven. Kruisovergevoeligheid met andere penicillinen en cefalosporinen kan bestaan. Ernstige en aanhoudende diarree tijdens of na een behandeling kan wijzen op colitis als gevolg van een antibioticum. In dergelijke gevallen moet de behandeling meteen worden stopgezet.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Kruisovergevoeligheid met andere penicillinen en cefalosporinen kan bestaan. Tussen penicillinen onderling en (in mindere mate) de penicillinen en cefalosporinen kan kruisresistentie voorkomen. Bij optreden van huiduitslag de patiënt nauwgezet volgen; bij verergering de behandeling staken. Bij optreden van bloedingsverschijnselen het gebruik staken. Cystische fibrosepatiënten hebben meer kans op overgevoeligheidsreacties. Overgroei van niet-gevoelige micro-organismen kan optreden. Bloedingsverschijnselen kunnen optreden, met name bij patiënten met nierfunctiestoornis. Bij optreden van ernstige diarree de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen; in dat geval de toediening staken. Bij langdurig gebruik regelmatig de hematopoëtische functie en de lever- en nierfunctie controleren, bij een lage kaliumreserve tevens de elektrolytsamenstelling. Als glucosetest in de urine wordt er een gebaseerd op enzymatische glucose oxidatie reacties aangeraden; een test gebaseerd op koper-reductie kan een vals-positieve reactie geven. Een aantal chemische bepalingsmethoden van eiwit in de urine, de directe Coombs-test en de Platelia® Aspergillus EIA–test kunnen fout–positief uitvallen.

Interacties

Relevant: tetracyclines (bacteriostatisch effect) kunnen in vitro het bactericide effect van penicillines antagoneren. Dit berust op de aanname dat bactericide antibiotica uitsluitend groeiende bacteriën kunnen doden. Het klinische belang daarvan is alleen aannemelijk gemaakt bij meningitis, endocarditis en bij patiënten met ernstige neutropenie. Bij deze levensbedreigende infecties moet de combinatie worden vermeden.
Niet relevant: de kinetiek van methotrexaat kan wijzigen.
Niet beoordeeld: kan bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornis tobramycine en gentamicine onwerkzaam maken; de plasmahalfwaardetijd van deze middelen wordt sterk verkort.
Kan de werking van spierverslappers potentiëren, met als gevolg verlenging van neuromusculaire blokkering.
Probenecide kan de halfwaardetijd van piperacilline en tazobactam verlengen, doordat het de renale eliminatie verlaagt.
Combinatie van penicillines met aminoglycosiden kan een synergistische werking hebben.

 

Referenties

  1. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 15 nov 2014
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 15 nov 2014
  3. Sulahian A, et al, False positive test for aspergillus antigenemia related to concomitant administration of piperacillin and tazobactam, N Engl J Med, 2003, Dec 11;349(24), 2366-7
  4. Steinbach WJ, et al, Prospective Aspergillus galactomannan antigen testing in pediatric hematopoietic stem cell transplant recipients, Pediatr Infect Dis J, 2007, Jul;26(7), 558-64
  5. Penack O, et al, False-positive Aspergillus antigen testing due to application of piperacillin/tazobactam--is it still an issue?, Diagn Microbiol Infect Dis., 2008, Jan;60(1), 117-20
  6. Corapcioglu F, et al, Monotherapy with piperacillin/tazobactam versus cefepime as empirical therapy for febrile neutropenia in pediatric cancer patients: a randomized comparison, Pediatr Hematol Oncol, 2006, 23, 177-86
  7. Nadler EP, et al, Monotherapy versus multi-drug therapy for the treatment of perforated appendicitis in children, Surg Infect (Larchmt)., 2003, 4, 327-33
  8. Nürnberger W, et al, Tolerability of piperacillin/tazobactam in children and adolescents after high dose radio-/chemotherapy and autologous stem cell transplantation, Infection, 1998, 26, 65-7
  9. Reed MD, et al, Single-dose pharmacokinetics of piperacillin and tazobactam in infants and children, Antimicrob Agents Chemother, 1994, 38, 2817-26
  10. Simon A, et al, Piperacillin-tazobactam in pediatric cancer patients younger than 25 months: a retrospective multicenter survey, Eur J Clin Microbiol Infect Dis, 2007, 26, 801-6
  11. Tornøe CW, et al, Optimising piperacillin/tazobactam dosing in paediatrics, Int J Antimicrob Agents, 2007, 30, 320-4
  12. Viscoli C, et al, Piperacillin-tazobactam monotherapy in high-risk febrile and neutropenic cancer patients, Clin Microbiol Infect., 2006, 12, 212-6
  13. Aronoff GR et al., Drug prescribing in renal failure. Dosing guidelines for children. , 2007, Fifth edition
  14. Li Z et al, Population pharmacokinetics of piperacillin/tazobactam in neonates and young infants., 2013, Jun;69(6), 1223-33
  15. Pfizer BV, SmPC Tazocin (RVG15326) 22-05-2013, www.cbg-meb.nl

Wijzigingen

  • 29 januari 2015 20:05: De literatuur over de toepassing van piperacilline+tazobactam bij kinderen is opnieuw beoordeeld. Dit heeft geleid in het samenvoegen van de bestaande indicaties. Verder is het doseeradvies bij nierfunctiestoornissen aangepast.