Kinderformularium

Corticosteroïd met glucocorticoïde eigenschappen; de mineralocorticoïde werking is gering. In farmacologische doses heeft prednisolon een snel anti-inflammatoir (anti-exsudatief en antiproliferatief) en een vertraagd immunosuppressief effect. Het remt de chemotaxis en activiteit van immuunsysteemcellen en ook de afgifte en het effect van mediatoren van ontstekings- en immuunreacties, zoals lysosomale enzymen, prostaglandinen en leukotriënen.

Farmacokinetiek bij kinderen

Geen informatie

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Label dosisadvies Kinderformularium

1 mnd-1 jaar: Off-label
> 1 jaar: On-label

Toon SmPC tekst Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Kinderen:
1-6 jaar: een kwart van de volwassen dosis
7-11 jaar: de helft van de volwassen dosis
12-17 jaar: driekwart van de volwassen dosis.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Tablet 5 mg, 20 mg, 30 mg
Capsule 10 mg, 15 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg, 35 mg, 40 mg, 45 mg, 50 mg, 55 mg, 60 mg, 65 mg, 70 mg, 75 mg
Drank (als di-Na-fosfaat) bevat 1 mg prednisolon/ml of 5 mg prednisolon/ml
Poeder voor inj. vlst. prednisolon na-succinaat inj 25 mg/ml bevat 18,7 mg prednisolon/ml

5 mg prednisolon komt overeen met ca 25 mg hydrocortison

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Algemene doseer informatie

Bij 1× daagse toediening dosis 's ochtends innemem.

Doseringen

Allergische reacties
Intraveneus / intramusculair 1 maand tot 18 jaar Prednisolon: 1 mg/kg/dosis, éénmalig. Maximale dosering per gift: 25 mg/dosis. Prednisolon Na-succinaat: 1.34 mg/kg/dosis, éénmalig. Maximale dosering per gift: 33,5 mg/dosis.

Ernstig constitutioneel eczeem
Oraal 6 maanden tot 18 jaar ^{[17] [18] [21]} Prednisolon: 0,5 - 1 mg/kg/dag in 1 dosis Max 40 mg prednisolon per dag indien gebruikt ter overbrugging tot een immunomodulerend middel, zoals azathioprine, mycofenolaatmofetil of ciclosporine, effect laat zien. Max 60 mg prednisolon per dag indien gebruikt als stootkuur. Als een langere behandeling na zorgvuldige afweging toch nodig is, kan een dosis om de dag overwogen worden. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema. Behandeling door of na overleg met een kinderarts of dermatoloog die ervaring heeft met gebruik van prednisolon voor deze indicatie.

Ernstig constitutioneel eczeem

Oraal
- 6 maanden tot 18 jaar
  ^{[17]
  
  [18]
  
  [21]}
  - Prednisolon: 0,5 - 1 mg/kg/dag in 1 dosis
    - Max 40 mg prednisolon per dag indien gebruikt ter overbrugging tot een immunomodulerend middel, zoals azathioprine, mycofenolaatmofetil of ciclosporine, effect laat zien.
    - Max 60 mg prednisolon per dag indien gebruikt als stootkuur.
  - Als een langere behandeling na zorgvuldige afweging toch nodig is, kan een dosis om de dag overwogen worden. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema.
    
    Behandeling door of na overleg met een kinderarts of dermatoloog die ervaring heeft met gebruik van prednisolon voor deze indicatie.

Juveniele Idiopathische Arthritis (J.I.A.); JIA geassocieerde chronische uveitis.
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^{[6] [11] [14]} Prednisolon: 0,25 - 1 mg/kg/dag in 1 dosis Advies inname/toediening: Innemen in de ochtend (om de groeiremmende werking te beperken).

Corticosteroid therapie bij immunologische/hematologische ziekte: Hoge dosis
Oraal 1 maand tot 18 jaar Prednisolon: 2 mg/kg/dag in 3 doses. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema Intraveneus 1 maand tot 18 jaar Prednisolon: 2 mg/kg/dag in 3 doses. Prednisolon Na-succinaat: 2.68 mg/kg/dag in 3 doses. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema.

Corticosteroid therapie bij immunologische/hematologische ziekte: Lage dosis
Oraal 1 maand tot 18 jaar Prednisolon: 0,25 - 1 mg/kg/dag in 3 doses. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema Intraveneus 1 maand tot 18 jaar Prednisolon: 0,25 - 1 mg/kg/dag in 3 doses. Prednisolon Na-succinaat: 0,33 – 1,34 mg/kg/dag in 3 doses. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema

Inflammatoire darmziekten (IBD)
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^[2] Prednisolon: 1 mg/kg/dag in 1 dosis. Max: 40 mg/dag. Advies inname/toediening: Innemen in de ochtend. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema

Status astmaticus
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^{[10] [22]} Prednisolon: 1 - 2 mg/kg/dag in 2 doses. Behandelduur: 3-5 dagen Advies inname/toediening: Bij voorkeur drank Indien 1e gift wordt uitgebraakt, opnieuw toedienen Max < 2 jaar: 20 mg/dag prednisolon Max 2-5 jaar: 30 mg/dag prednisolon Max > 5 jaar: 40 mg/dag prednisolon Afbouwen niet nodig Intraveneus 1 maand tot 18 jaar ^{[10] [22]} Prednisolon: 1 - 2 mg/kg/dag in 2 doses. Max: 40 mg/dag. Prednisolon Na-succinaat: 1,34 – 2,68 mg/kg/dag in 2 doses. Max: 53,5 mg/dag. Afbouwen niet nodig Behandelduur: 3-5 dagen

Status astmaticus

Oraal
- 1 maand tot 18 jaar
  ^{[10]
  
  [22]}
  - Prednisolon: 1 - 2 mg/kg/dag in 2 doses.
  - Behandelduur:
    3-5 dagen
  - Advies inname/toediening:
    Bij voorkeur drank
    Indien 1e gift wordt uitgebraakt, opnieuw toedienen
  - - Max < 2 jaar: 20 mg/dag prednisolon
    - Max 2-5 jaar: 30 mg/dag prednisolon
    - Max > 5 jaar: 40 mg/dag prednisolon
    Afbouwen niet nodig
Intraveneus
- 1 maand tot 18 jaar
  ^{[10]
  
  [22]}
  - Prednisolon: 1 - 2 mg/kg/dag in 2 doses. Max: 40 mg/dag.
  - Prednisolon Na-succinaat: 1,34 – 2,68 mg/kg/dag in 2 doses. Max: 53,5 mg/dag.
    
    Afbouwen niet nodig
    
    Behandelduur: 3-5 dagen

Allergische Bronchopulmonale aspergillose (ABPA) bij CF
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^[4] Prednisolon: 0,5 - 2 mg/kg/dag in 1 dosis. Max: 60 mg/dag. Advies inname/toediening: Innemen in de ochtend. Afbouwen bij gebruik langer dan 14 dagen, zie indicatie: Afbouwschema

Idiopathische perifere aangezichtsverlamming, HB graad IV of hoger
Oraal < 15 jaar ^[8] Prednisolon: 1 mg/kg/dag in 1 dosis Behandelduur: 7 dagen Start behandeling binnen 72 uur na ontstaan.

Juveniele dermatomyositis
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^[5] Prednisolon: 1 - 2 mg/kg/dag in 1 - 3 doses.

Idiopathisch nefrotisch syndroom: 1e ziekte periode
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^[23] Startdosering: Prednisolon 60 mg/m²/dag in 1 - 3 doses. Max: 60 mg/dag. Gedurende 4 of 6 weken. Onderhoudsdosering: Prednisolon 40 mg/m²/dosis 1 x per 2 dagen. Max: 50 mg/dag. Gedurende 4 of 6 weken. Totale behandelduur 2 x 4 weken of 2 x 6 weken

Idiopathisch nefrotisch syndroom: Recidief
Oraal 1 maand tot 18 jaar ^[23] Startdosering: Prednisolon 60 mg/m²/dag in 1 dosis. Max: 60 mg/dag. totdat de urine 3 dagen lang eiwitvrij is. Onderhoudsdosering: Prednisolon 40 mg/m²/dosis 1 x per 2 dagen. Gedurende minimaal 4 weken.

Stressdosering: Matige stress: lichte temperatuurverhoging tussen 38.0-39.0 graden C, milde griep infectie, vaccinatie, verdoving (tandarts).
Oraal 0 jaar tot 18 jaar Prednisolon: 7,5 mg/m²/dag in 3 doses. Intraveneus 0 jaar tot 18 jaar Prednisolon: 7,5 mg/m²/dag in 3 doses. Prednisolon Na-succinaat: 10 mg/m²/dag in 3 doses.

Stressdosering: Ernstige stress: Temperatuur >39 graden C, braken, diarree, ernstig ziek, ongeval, operatie, narcose (zie voor peri-operatief beleid monografie prednisolon)
Oraal 0 jaar tot 18 jaar Prednisolon: 12,5 mg/m²/dag in 3 doses. Intraveneus 0 jaar tot 18 jaar Prednisolon: 12,5 mg/m²/dag in 3 doses. Prednisolon Na-succinaat: 16,7 mg/m²/dag in 3 doses.

Stressdosering: PERIOPERATIEF SUBSTITUTIESCHEMA

Intraveneus

0 jaar tot 18 jaar

Onderstaande doseringsadviezen zijn slechts richtlijnen. De dosis dient altijd afgestemd te worden met de behandelend kinderarts-endocrinoloog.

Bij oudere kinderen kan evt. reeds de avond voor OK een extra gift hydrocortison noodzakelijk zijn
OK bij voorkeur vroeg in de ochtend plannen.Als de OK pas in de loop van de dag plaats vindt, moet de ochtend dosis hydrocortison in een 3-voudige dosis worden gegeven. Bij een late OK is vanwege risico op hypoglykemie vanaf het moment van nuchter zijn een glucose/NaCl infuus aan te bevelen.
De glucocorticoïd dosering na de 1e postoperatieve dag dient te worden bepaald op geleide
van de klinische toestand van de patiënt, en evt. (te verwachten) postoperatieve complicaties.
Intraveneus: Prednisolon Na-succinaat

Ernst van de OK	Tijdstip	0-1 jaar (0.3-0.5 m2)	1-3 jaar (0.5-0.7 m2)	3-12 jaar (0.7-1.2 m2)	>12 jaar (1,2-1.5 m2)	Volwassenen
MILD Bijv. inspectie onder narcose, trommelvliesbuisjes plaatsen	Bij inleiding anaesthesie	2.5 mg prednisolon IV	5 mg prednisolon IV	7,5 mg prednisolon IV	10 mg prednisolon IV	20 mg prednisolon IV
MILD	Rest van de OK dag	2-3 voudige dosis hydrocortison oraal	2-3 voudige dosis hydrocortison oraal	2-3 voudige dosis hydrocortsison oraal	2-3 voudige dosis hydrocortsison oraal	2-3 voudige dosis hydrocortsison oraal
MILD	1e post-op dag	Normale substitutiedosis hydrocortison	Normale substitutiedosis hydrocortison	Normale substitutiedosis hydrocortison	Normale substitutiedosis hydrocortison	Normale substitutiedosis hydrocortison
MATIG Bijv. hernia inguinalis, tonsillectomie, adenotomie.	Bij inleiding anaesthesie	2,5 mg prednisolon IV	5 mg prednisolon IV	7,5 mg prednisolon IV	10 mg prednisolon IV	20 mg prednisolon IV
MATIG	Rest van OK dag (verdeeld over de resterende 24 uur)	2 x 1,5 mg prednisolon IV	2 x 2,5 mg prednisolon IV	2 x 5 mg prednisolon IV	2 x 5 mg prednisolon IV	2 x 10 mg prednisolon IV
MATIG	1e post-op dag (verdeeld over 24 uur)	3 x 1,5 mg IV of 3-voudige dosis hydrocortsion oraal	3 x 2,5 mg IV of 3-voudige dosis hydrocortison oraal	3 x 5 mg IV of 3-voudige dosis hydrocortison oraal	3 x 5 mg IV of 3-voudige dosis hydrocortison oraal	3 x 10 mg IV of 3-voudige dosis hydrocortison oraal
ERNSTIG Bijv. genitoplastiek, laparotomie, craniotomie	Bij inleiding anaesthesie	5 mg prednisolon IV	7,5 mg prednisolon IV	10 mg prednisolon IV	12,5 mg prednisolon IV	25 mg prednisolon IV
ERNSTIG	Rest van OK dag (verdeeld over resterende 24 uur)	2 x 2,5 mg prednisolon IV	2 x 3,5 mg prednisolon IV	2 x 5 mg prednisolon IV	2 x 7,5 mg prednisolon IV	2 x 12,5 mg prednisolon IV
ERNSTIG	1e post-op dag (verdeeld over 24 uur)	3 x 2,5 mg prednisolon IV	3 x 3,5 mg prednisolon IV	3 x 5 mg prednisolon IV	3 x 7,5 mg prednisolon IV	3 x 12,5 mg prednisolon IV

Afbouwschema
Oraal 1 maand tot 18 jaar Prednisolon/Prednison AFBOUWSCHEMA (bij gebruik langer dan 14 dagen) Zolang de onderliggende ziekte dit toelaat de dosering met 5 mg/week verminderen tot een dosering van 2,5 mg/m2/dag in 1 dosis in de ochtend.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Bijwerkingen bij kinderen

Hyperglycemie, ritmestoornissen, hypertensie, depressie.

Bij langdurig gebruik van suprafysiologische doseringen: groeiremming en osteoporose, naast maagdarmulcera, verminderde afweer tegen infecties, gedragsveranderingen zoals dysfoor gedrag, hyperactiviteit en slapeloosheid, gewichtstoename, Cushing-achtige verschijnselen en onderdrukking van de hypothalamus-hypofyse bijnieras (Aljebab 2017).

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Voeding en stofwisseling: natrium- en vochtretentie, kaliumverlies, hypokaliëmische alkalose, hypercholesterolemie en hypertriglyceridemie, toename van eetlust (wat kan leiden tot gewichtstoename), afname van glucosetolerantie (waardoor latente diabetes mellitus manifest kan worden).

Bewegingsapparaat: spierzwakte en spieratrofie (steroïdmyopathie), osteoporose met kans op compressiefracturen van de wervels of pathologische fracturen, aseptische botnecrose (vooral van de femur- en humeruskoppen), tendinopathie, tendinitis, peesruptuur. Intra-articulaire toediening: na herhaalde injecties kan pijnloze destructie van het gewricht, gelijkend op artropathie van Charcot, optreden.

Maag-darmstelsel: ulcus pepticum met meer kans op bloeding en (gemaskeerde) perforatie, pancreatitis, oesofagitis, misselijkheid en opgezette buik.

Huid: vertraagde wondgenezing, dunne kwetsbare huid, petechiën en ecchymose, teleangiëctasie, striae, erytheem (van het gelaat), toegenomen transpiratie, hypertrichose, acne, urticaria, allergische dermatitis, verandering in huidpigmentatie en atrofie op de plaats van injectie.

Bloed- en lymfestelsel: erytro- en granulocytose, lymfo- en eosinopenie.

Hart en bloedvaten: hartfalen bij gepredisponeerde patiënten, bradycardie (bij hoge dosering), hypertensie, trombo-embolie, vasculitis (ook als ontwenningsreactie na langdurige therapie).

Zenuwstelsel: epidurale lipomatose, intracraniële drukverhoging met papiloedeem (pseudotumor cerebri), vooral bij kinderen tijdens of kort na snelle onttrekking, convulsies, vertigo, hoofdpijn.

Endocrien: remming van hypothalamus-hypofyse-bijnieras, met kans op bijnierschorsinsufficiëntie ten tijde van stress (zoals trauma, operatie en ziekte), Cushingsyndroom, menstruatiestoornis, hirsutisme, belemmering van de groei bij kinderen.

Oog: subcapsulaire lenscataract, glaucoom, centrale sereuze chorioretinopathie, wazig zien.

Psyche: depressie, prikkelbaarheid, euforie, psychose, manie, hallucinaties, stemmingsveranderingen, angst, slaapstoornis, suïcidale gedachten.

Overige: verhoogde gevoeligheid voor infecties en maskering van klinische verschijnselen. Overgevoeligheidsreacties (waaronder anafylactische reacties), malaise.

Na langdurige therapie kan staken van de toediening van corticosteroïden een corticosteroïdonthoudingssyndroom tot gevolg hebben, begeleid door koorts, myalgie, artralgie en malaise; dit kan zelfs zonder tekenen van bijnierschorsinsufficiëntie optreden.

Na intrathecale toediening in combinatie met methotrexaat en cytarabine zijn neurotoxische bijwerkingen zoals toevallen, leuko-encefalopathie en langetermijn cognitieve stoornissen, en secundaire tumoren gemeld.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt

Meld hier

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Contra-indicatie algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

ulcus ventriculi en ulcus duodeni;
acute infectieuze processen, m.n. virusinfecties en systemische schimmelinfecties;
parasitaire infecties, tropische worminfecties;
overgevoeligheid voor glucocorticoïden;

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Er is een voorkeur voor het gebruik van prednisolon boven prednison vanwege het (zeldzaam) voorkomen van een conversiedefect (11-beta-hydroxysteroid dehydrogenase reductase ectiviteit).

Monitoring bij constitutioneel eczeem:

Bespreek de grotere kans op huidinfecties en de symptomen van een hyperglykemie.
Controleer eventuele gewichtstoename en cushing-achtige symptomen (Aljebab, 2017).
Controleer elke 3 maanden de lengte om eventuele groeiremming vast te stellen.
Controleer de bloeddruk bij gebruik langer dan 4 weken. Indien deze bij 2 opeenvolgende controles verhoogd is, bouw prednisolon (langzaam) af (zie afbouwschema).
Besteed aandacht aan vaccinatie adviezen tijdens prednisolon gebruik.
Een ACTH test kan overwogen worden als na staken nog steeds invaliderende klachten van bijnierschorssuppressie aanwezig zijn. Mogelijk is te snel afgebouwd en is een lage dosering prednisolon met een meer geleidelijke afbouw nodig. Overleg in dit geval met een kinderendocrinoloog.
Het meten van de botdichtheid kan overwogen worden bij een fractuur tijdens of vlak na de behandeling met prednisolon (Aljebab et al2017).
Bij langdurig gebruik (> 4 weken) calcium en vitamine D suppleren (Sánchez-Armendáriz et al. 2018, Dogru 2018).

Bij overgewicht kunnen doseringen aan de hoge kant van het doseringsbereik nodig zijn voor een goede respons, nauwgezette monitoring wordt aanbevolen (Ross et al. 2015).

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Verricht regelmatig oogheelkundig onderzoek bij langdurig gebruik, vanwege het risico op cataract en glaucoom. Verricht ook routine laboratoriumtesten (zoals bloedglucosespiegel, bloeddruk en lichaamsgewicht). Bij risicofactoren voor maagcomplicaties kan profylactisch gebruik van een maagbeschermer noodzakelijk zijn. Zorg bij relatief hoge doseringen voor voldoende kalium-inname en beperk de natrium-inname; monitor het serumkalium.

Het risico op fracturen neemt toe, vooral bij langdurig gebruik van hogere doseringen. Besteed aandacht aan leefstijladviezen en inname van voldoende calcium en vitamine D3. Medicatie ter preventie van fracturen is geïndiceerd bij gebruik van glucocorticoïden met een verwachte duur > 3 maanden, afhankelijk van de dosis en de leeftijd. Zie de aanbevelingen in de NIV-richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie, module Medicatie voor fractuurpreventie bij glucocorticoïden (2022).

Onderdrukking van de HPA-as (steroïdgeïnduceerde bijnierschorsinsufficiëntie) kan optreden bij langdurige behandeling. Om acute adrenale insufficiëntie te voorkomen, de corticosteroïdbehandeling altijd geleidelijk afbouwen, verspreid over weken of maanden naargelang de dosis en de duur van de behandeling. Bij stress (operatie, trauma, infectie, bevalling, etc.) tijdens of gedurende een halfjaar ná een langdurige behandeling, kan een tijdelijke dosisverhoging ofwel opnieuw behandelen met corticosteroïden noodzakelijk zijn.

Glucocorticoïden kunnen de gevoeligheid voor infecties verhogen, kunnen bepaalde symptomen van een infectie maskeren en bestaande infecties verergeren. Bij een bacteriële infectie zo mogelijk eerst de verwekker bepalen en de infectie behandelen alvorens met de toediening van glucocorticoïden te beginnen. Waterpokken en mazelen kunnen bij niet-immune patiënten een ernstiger en zelfs fataal beloop hebben; blootgestelde patiënten direct onder medische behandeling stellen. Latente infecties veroorzaakt door bijvoorbeeld Mycobacterium, Pneumocystis jiroveci, Strongyloides en Entamoeba histolytica kunnen manifest worden.

Comorbiditeit: vanwege meer kans op complicaties voorzichtig zijn bij:

colitis ulcerosa met een dreigende perforatie of met een pyogene infectie (zoals een abces), diverticulitis of recent aangelegde darmanastomose;
ulcus pepticum;
latente tuberculose,
psychische stoornis in de voorgeschiedenis (incl. suïcidale gedachten),
osteoporose,
ernstig hartfalen,
moeilijk te behandelen hypertensie,
moeilijk te behandelen diabetes mellitus,
leverfalen, nierinsufficiëntie,
epilepsie,
myasthenia gravis,
glaucoom;
oculaire herpes vanwege een mogelijke perforatie van de cornea;
(vermoedelijke) feochromocytoom, omdat feochromocytoomcrisis is gemeld na toediening van systemische corticosteroïden.

Thyrotoxische periodieke paralyse (TPP) kan optreden bij patiënten met hyperthyroïdie en met door prednisolon geïnduceerde hypokaliëmie. Bij verschijnselen van spierzwakte, vooral bij patiënten met hyperthyroïdie, kan sprake zijn van TPP. Als dit wordt vermoed, het kaliumgehalte in bloed onmiddellijk controleren en adequaat behandelen.

Wees voorzichtig bij systemische sclerose omdat bij een dagdosering van ≥ 15 mg prednisolon een verhoogde incidentie van (mogelijk fatale) renale crisis met hypertensie en verminderde urineproductie is waargenomen. Controleer bloeddruk en nierfunctie regelmatig. Bij verdenking op renale crisis de bloeddruk intensief reguleren.

Anafylactische reacties zijn voorgekomen bij behandeling met parenterale glucocorticoïden. Daarom vóór toediening de aangewezen voorzorgsmaatregelen nemen, in het bijzonder wanneer de patiënt eerder allergisch reageerde op een geneesmiddel.

De groei en ontwikkeling van kinderen nauwlettend volgen bij langdurig gebruik; om groeiremming te voorkomen streven naar een alternerende dosering.

Bij ouderen kunnen de gebruikelijke bijwerkingen van systemische corticosteroïden gepaard gaan met ernstiger gevolgen.

Bij visuele veranderingen, zoals wazig zien, een oogarts raadplegen. Cataract, glaucoom en centrale sereuze chorioretinopathie zijn gemeld na gebruik van corticosteroïden.

Niet toepassen bij de behandeling van hoofdtrauma of beroerte, omdat het effect ervan twijfelachtig is of zelfs schadelijk zou kunnen zijn.

I.m.-injectie niet toepassen bij immuungemedieerde trombocytopenie.

Bij het staken of, zo nodig, het onderbreken van langdurige behandeling met glucocorticoïden, de volgende risico’s in acht nemen: exacerbatie of relaps van de onderliggende ziekte, acute bijnierschorsinsufficiëntie (in het bijzonder in stresssituaties) en abstinentiesyndroom.

Hulpstoffen: Wees voorzichtig met propyleenglycol in drank FNA bij zuigelingen < 4 weken, zeker in combinatie met andere middelen die propyleenglycol of alcohol bevatten.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum

Relevant:
Afname prednisolon: de concentratie daalt door efavirenz.

Toename prednisolon: de concentratie stijgt door cobicistat en ritonavir.

Niet relevant:
Prednisolon kan de spiegel van voriconazol verlagen.

Interacties corticosteroiden algemeen

Relevant:
Afname corticosteroïden: de concentratie van bepaalde corticosteroïden (cortison, deflazacort, dexamethason, fludrocortison, hydrocortison, methylprednisolon, prednisolon, prednison) daalt door krachtige CYP3A4-inductoren. De interactie is niet relevant bij kortdurend gebruik van het corticosteroïd, zoals een stootkuur of in een chemokuur.

Overig effect: glucocorticoïden (behalve fludrocortison) kunnen de ulcerogene werking van NSAID's versterken. Het risico op een peptisch ulcus neemt toe bij hogere leeftijd, hogere doses van NSAID's en chronisch gebruik van NSAID's. Preventieve maatregelen moeten worden overwogen, zie verder inleidende tekst NSAID's.

Glucocorticoïden (behalve fludrocortison) kunnen het risico op tendinitis en (achilles)peesruptuur ten gevolge van een fluorchinolon verhogen. Het risico hierop neemt toe bij leeftijd 60 jaar en ouder en verminderde nierfunctie.

Het effect van VKA's kan worden versterkt door hoge doses glucocorticosteroïden (behalve budesonide, fludrocortison en triamcinolon(hex)acetonide).

Levende vaccins: vaccinatie met levende micro-organismen tijdens immunosuppressieve therapie kan een gegeneraliseerde infectie veroorzaken. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden; dit geldt zolang het corticosteroïd immunosuppressie veroorzaakt, met name bij systemisch gebruik langer dan 2 weken, echter niet bij substitutie en niet bij lokale toepassing (behalve bij grote oppervlakken onder occlusie).

Niet-levende vaccins: tijdens gebruik van immunosuppressiva kunnen vaccinaties met gedode verwekker of afgeleid antigeen minder effectief zijn door een verminderde immuunrespons. In sommige gevallen kan het vaccin herhaald worden toegediend of kan een titerbepaling worden gedaan.

De werking van immunocyanine kan worden verminderd.

Geen interactie:
In de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met allergenen.

Niet beoordeeld:
Toename glucocorticoïden: isoniazide kan het levermetabolisme van glucocorticoïden remmen; andersom kunnen corticosteroïden de isoniazideconcentratie verlagen.

Ketoconazol kan het metabolisme van glucocorticoïden remmen.

Oestrogenen kunnen het effect van corticosteroïden versterken.

Glucocorticoïden kunnen de concentratie verminderen van: salicylaten (versnelling eliminatie).

Hoge doses corticosteroïden kunnen de werking van perifeer werkende spierrelaxantia verminderen en het risico op myopathie verhogen.

Glucocorticoïden kunnen de respons op somatropine verminderen.

Door het hyperglykemische effect kan de behoefte aan bloedglucoseverlagende middelen toenemen.

Combinatie met lisdiuretica, thiazidediuretica of amfotericine B kan leiden tot kaliumdepletie.

Bij combinatie met ciclosporine kan de ciclosporinespiegel toenemen en de klaring van corticosteroïden afnemen.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

MINERALOCORTICOIDEN
	Fludrocortison Florinef, Fludrace	H02AA02

GLUCOCORTICOIDEN
	Deflazacort	H02AB13
	Dexamethason	H02AB02
	Hydrocortison Hydrocortison oraal, IV; Solu-Cortef, Acecort, Alkindi, Efmody	H02AB09
	Methylprednisolon Solu-medrol	H02AB04
	Triamcinolon Kenacort A, Lederspan	H02AB08

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Referenties

Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-Formularium voor Kinderen, 2007
Turner D, et al. , Management of pediatric ulcerative colitis: joint ECCO and ESPGHAN Evidence-Based Consensus Guidelines, JPGN , 2012, 55(3), 340-61
Heijden, van der AJ, Werkboek Kindernefrologie, NVK, 2002
CBO, Richtlijn Diagnostiek en behandeling Cystic Fibrosis, www.cbo.nl, 2007
CBO, Richtlijn Dermatomyositis, polymyositis en sporadische \'inclusion body\' myositis, www.cbo.nl, 2004, 99-111
CBO, Richtlijn Diagnostiek en behandeling van Reumatoide Artritis, www.cbo.nl, 2009, 77
Hoog, de M et al, Concept Richtlijn Status Astmaticus, 2005
CBO, Richtlijn Idiopathische Perifere aangezichts verlamming, www.cbo.nl, 2009, 53
Kruijff de, CC et al, 5 acute problemen in de Kindergeneeskunde: Acuut Astma, www.nvk.nl, 11 april 2012
NVK, Richtlijn Astma bij Kinderen, 2021
Nederlands OOgheelkundig gezelschap, Richtlijn Uveitis, 2015
INFECTOPHARM Arzneimittel und Consilium GmbH, SmPC, Infectocortikrupp® 100 mg Zäpfchen (8500.00.00), 06/17
bene-Arzneimittel GmbH, SmPC, Klismacort® 100 mg Rektalkapseln Weichgelatinekapseln (7078.00.00), 10/17
NVK, Juveniele idiopathische artritis, medicamenteuze behandeling van kinderen met, www.nvk.nl, 11-04-2018
Aljebab, F., et al, Systematic Review of the Toxicity of Long-Course Oral Corticosteroids in Children., PLoS One, 2017, 12(1), e0170259
Dogru, M., Is vitamin D level associated with the natural course of atopic dermatitis?, Allergol Immunopathol, 2018, 46 (6), 546-551
Glaser, J. , Treatment with ACTH and cortisone of atopic dermatitis (eczema) in infants and children, J Allergy, 1952, 23(3), 222-8
Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venerelogie, Richtlijn Constitutioneel eczeem, https://nvdv.nl/professionals/richtlijnen-en-onderzoek/richtlijnen/richtlijn-constitutioneel-eczeem, 2019
Ross, E. L., et al , Development of recommendations for dosing of commonly prescribed medications in critically ill obese children, Am J Health Syst Pharm, 2015, 72(7), 542-56
Sánchez-Armendáriz, K., et al, Oral vitamin D3 5000 IU/day as an adjuvant in the treatment of atopic dermatitis: a randomized control trial, Int J Dermatol, 2018, 57(12), 1516-20
Solomons, B., Infantile eczema treated with oral cortisone; a clinical report., Br Med J, 1954, 1 (4872), 1190-1
Global Initiative for Asthma (GINA), 2022 GINA Report, Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2022
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Glomerular Diseases Work Group., Clinical Practice Guideline for the Management of Glomerular Diseases, Kidney Int., 2021, 100(4S), S1-S276
ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 20 aug 2025
Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 20 aug 2025
Pharmapol Arzneimittelvertrieb-GmbH, SmPC Okrido drank (RVG 112479) 07-09-2017, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Wijzigingen

22 oktober 2026 14:45: De doseerinformatie is aangepast, waarbij nu duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de basevorm en de zoutvorm van prednisolon. Dit onderscheid was voorheen niet duidelijk weergegeven. Daarnaast is de productensectie aangepast.
04 april 2023 16:51: Dosering nephoritisch syndroom aangepast obv KDIGO richtlijn
06 februari 2023 13:49: VerduidelijkingL maximale dosering bij orale toepassing bij status asthmaticus zijn de maximale doseringen per dag.
04 juli 2022 16:02: Dosering voor status astmaticus aangepast naar GINA en NVK richtlijn
11 februari 2021 13:41: Dosering voor matige stress is aangepast obv landelijk protocol