Ibuprofen

Stofnaam
Ibuprofen
Merknaam
Nurofen, Pedea, Advil, Brufen, Spidifen, Sarixell, Zafen
ATC code
M01AE01
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Migraine aanval: Off-label
JIA:
< 12 jr: Off-label
>12 jr: On-label
Sluiten ductus arteriosus: On-label
Koorts en pijn: On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Pijn (matig tot gemiddeld) en koorts:
>3 mnd: 20-30 mg/kg/dag RECT/PO in 3-4 doses
>12 jr: PO eerste dosis 400 mg, daarna 200-400 mg/dosis elke 4-6 uur, max 1200 mg/24 uur.
Reumatische pijn:|
>2 jaar: 20 mg/kg/dag in 3-4 doses
>12 jr: eerste dosis 400 mg, daarna 200-400 mg/dosis elke 4-6 uur, max 1200 mg/24 uur.
Gewrichtsaandoeningen:
> 12 jr: 1200-1600 mg/dag, in ernstige gevallen tijdelijk verhogen tot 2400 mg/dag in 3-4 giften
 

 



 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Dragee 200 mg, 400 mg
Tablet 200 mg, 400 mg, 600 mg
Zetpil 125 mg
Bruisgranulaat 400 mg, 600 mg
Smelttablet "lemon" 200 mg
Tablet met gereguleerde afgifte 800 mg
Susp. oraal "voor kinderen" 20 mg/ml
Inj.vlst. 5 mg/ml

Eigenschappen

Prostaglandinesynthetaseremmer. Arylpropionzuurderivaat met analgetische, antiflogistische en antipyretische werking. Ibuprofen remt in doses > 1 g de trombocytenaggregatie. Veroorzaakt sluiting van een open ductus arteriosus waarschijnlijk door remming van de prostaglandinesynthese.

Kinetische gegevens

Geen informatie

Doseringen

Ga snel naar:

Indicatie: Koorts en pijn
  • Oraal
    • 3 maanden tot 12 jaar
      [6]
      • 20 - 30 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
      • Behandelduur:

        Gedurende maximaal 3 dagen

    • 12 jaar tot 18 jaar
      [6]
      • 200 - 400 mg/dosis zo nodig max 6 dd , max: 1.200mg/dag
  • Rectaal
    • 3 maanden tot 12 jaar
      [5]
      • 20 - 30 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
    • 12 jaar tot 18 jaar
      [5]
      • 500 mg/dosis zo nodig max 3 dd , max: 1.500mg/dag
Indicatie: Preventie en behandeling acute pijn/post-operatieve pijn
  • Oraal
    • ≥ 3 maanden
      [8] [9]
      • 15 mg/kg/dag in 3 doses , max: 2.400mg/dag
Indicatie: Pijn, ontstekingsactiviteit en koorts bij Juveniele Idiopatische Arthritis (JIA)
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [10]
      • 30 mg/kg/dag in 3 doses , max: 2.400mg/dag
Indicatie: Migraine aanval
  • Oraal
    • 1 jaar tot 3 jaar
      [1]
      • 50 mg/dosis zo nodig max 3 dd
    • 3 jaar tot 8 jaar
      [1]
      • 100 mg/dosis zo nodig max 3 dd
    • 8 jaar tot 12 jaar
      [1]
      • 200 mg/dosis zo nodig max 3 dd
    • 12 jaar tot 18 jaar
      [1]
      • 400 mg/dosis zo nodig max 3 dd
Indicatie: Sluiten ductus arteriosus
  • Intraveneus
    • Zwangerschapsduur < 34 weken
      [7] [11]
      • 3 injecties met tussenpozen van 24 uur:
        1e injectie: 10 mg/kg geboortegewicht/dosis
        2e injectie: 5 mg/kg geboortegewicht/dosis
        3e injectie: 5 mg/kg geboortegewicht/dosis

      • Wanneer de ductus arteriosus na 48 uur na de laatste injectie niet gesloten is of opnieuw opent kan een tweede kuur op dezelfde wijze worden toegediend.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

NIET-STEROIDE ANTI-INFLAMMATOIRE EN ANTIREUMATISCHE MIDD.

COXIBS

Celecoxib

Celebrex
M01AH01
PROPIONZUURDERIVATEN
M01AE02
AZIJNZUURDERIVATEN EN VERWANTE VERBINDINGEN

Diclofenac

Voltaren, Cataflam
M01AB05
M01AB01

Bijwerkingen bij volwassenen

Zeer vaak (> 10%): diarree, dyspepsie.

Vaak (1–10%): hoofdpijn, duizeligheid. Maag-darmstoornissen zoals buikpijn, misselijkheid, braken, flatulentie, obstipatie, brandend maagzuur, bloed in de feces, haematemesis, gastro-intestinale bloeding (soms fataal, met name bij ouderen). Vermoeidheid.

Soms (0,1–1%): allergische reacties, anafylactische reacties (incl. anafylactische shock), reacties op het ademhalingsstelsel (zoals astma, bronchospasmen en dyspneu), huidreacties (zoals huiduitslag, jeuk, urticaria, purpura en angio-oedeem), gezichtsoedeem, zwelling van tong of strottenhoofd, tachycardie. Mondzweren, gastritis, ulcus pepticum, ulcus duodeni. Hepatitis, geelzucht. Fotosensibilisatie en nefrotoxiciteit (waaronder interstitiële nefritis, nefrotisch syndroom en nierfalen). Rinitis. Gehoorverlies. Visusstoornissen (wazig zien, veranderingen in kleurperceptie, reversibel). Angst, slapeloosheid, agitatie, prikkelbaarheid. Aplastische anemie, trombocytopenie, leukopenie. Oedeem.

Zelden (0,1–0,01%): gastro-intestinale perforatie. Depressie, psychotische reacties, verwardheid. Meningitis, aseptische meningitis (m.n. bij SLE of andere collageenziekten), slaperigheid. Optische neuritis, reversibele toxische amblyopie. Tinnitus, vertigo. Dermatosen met blaarvorming, Stevens-Johnsonsyndroom, toxische epidermale necrolyse en erythema multiforme); meestal optredend in de eerste maand van de behandeling. Verergering van psoriasis. Nierinsufficiëntie, hematurie, proteïnurie, necrose van de nierpapillen met name bij langdurig gebruik en samenhangend met verhoogde waarden serumureum en met oedeem.

Zeer zelden (< 0,01%): hypertensie, vasculitis, hartfalen, palpitaties, cerebrovasculair accident. Acuut pulmonaal oedeem. Ulceratieve stomatitis, oesofagitis, pancreatitis. Leverfunctiestoornis (stijging van de transaminasewaarden, vooral bij langdurig gebruik). Verlaagd hematocriet- en Hb-waarden. Stoornissen in de menstruatiecyclus. Exacerbatie van infectiegerelateerde ontstekingen zoals necrotiserende fasciitis, ernstige huidinfecties en complicaties van weke delen tijdens een varicella. Perifeer oedeem. Nervositeit.

Verder zijn gemeld: arteriële trombose (bv. myocardinfarct, herseninfarct) vooral bij gebruik van hoge doseringen (2400 mg), verlengde bloedingstijd. Angina pectoris. Leverfalen. Paresthesie. (Hemolytische) anemie, granulocytopenie, neutropenie, agranulocytose, pancytopenie. Verlaagde calciumspiegel. Anorexie. Verergering van colitis ulcerosa of M. Crohn. Lupusachtig syndroom. Reversibele alopecia (bij vrouwen van het negroïde ras).

Het granulaat kan een voorbijgaand branderig gevoel in mond of keel veroorzaken.

Na rectale toediening kan irritatie van het rectumslijmvlies optreden, zich uitend in een brandend gevoel, proctitis, hyperemie van de mucosa en diarree.



Na intraveneuze toediening:
Zeer vaak (> 10%): trombocytopenie, neutropenie, verhoogd serumcreatinine, verlaagd natriumgehalte, bronchopulmonaire dysplasie. Vaak (1-10%): intraventriculaire hemorragie, periventriculaire leukomalacie, pulmonale hemorragie, necrotiserende enterocolitis, intestinale perforatie, oligurie, vochtretentie, hematurie. Soms (0,1-1%): hypoxemie, maag-darmhemorragie, acuut nierfalen. Gemeld is longhypertensie

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij kinderen

Intraveneuze toediening: Levensbedreigende infectie. Actieve bloeding, met name intracraniële of gastro-intestinale hemorragie. Trombocytopenie of stollingsstoornis, ernstige nierinsufficiëntie. Congenitale hartziekte waarbij de ductus arteriosus open moet blijven voor een bevredigende long- of systemische bloeddoorstroming (bv. ernstige tetralogie van Fallot, ernstige coarctatie van de aorta). Bekende of vermoede necrotiserende enterocolitis.

 

Contraindicaties bij volwassenen

Ulcus pepticum (actief of in de anamnese), maag-darmbloedingen (actief of in de anamnese), maag-darmperforatie, gastritis. Actieve colitis ulcerosa of M Crohn. Cerebrovasculaire of andere bloedingen. Hemorragische diathese. Optreden van astma-aanval, urticaria, angio-oedeem, neuspoliepen of rinitis na gebruik van acetylsalicylzuur of andere prostaglandinesynthetaseremmers. Ernstige nierfunctiestoornis (< 30 ml/min), ernstige leverfunctiestoornis. Ernstig hartfalen. Zetpillen bij proctitis of recente rectale bloeding in de anamnese.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Toediening van ibuprofen aan jonge neonaten gaat gepaard met een reductie in glomerulaire filtratie, wat zorgt voor een langzamere uitscheiding van geneesmiddelen die afhankelijk zijn van renale klaring.

Er bestaat een risico op een nierfunctiestoornis bij gedehydrateerde kinderen en adolescenten.

Als bij kinderen > 5 maanden die in de thuissituatie ibuprofen langer dan 3 dagen nodig hebben of als de symptomen verergeren, dient een arts te worden geraadpleegd. Voor kinderen 3-5 maanden oud maanden dient medisch advies te worden
ingewonnen als de symptomen verergeren of binnen 24 uur als de symptomen aanhouden.

In uitzonderlijke gevallen kan varicella leiden tot ernstige infectieuze complicaties van de huid en weke delen. Tot nu toe kan niet worden uitgesloten dat NSAIDS bijdragen aan het verergeren van deze infecties. Daarom wordt aangeraden ibuprofen niet te gebruiken in geval van varicella (bron SmPC)

 

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Oraal: Bij risicopatiënten (bv. ulcus in voorgeschiedenis) beginnen met de laagst mogelijke dosering, overweeg combinatie met maagbeschermende middelen. Bij hen is er meer kans op gastro-intestinale complicaties, met name bloedingen en (mogelijk fatale) perforaties.

Wees voorzichtig (en vermijd hoge doses (d.i. 2400 mg/dag)) bij astma, hooikoorts, stollingsstoornissen, inflammatoire darmziekten (in remissie) zoals de ziekte van Crohn, porfyrie, systemische lupus erythematodes of andere collageenziekten, dehydratie, lever- en nierfunctiestoornissen, direct na grote operaties, bij ongecontroleerde hypertensie, hartfalen (NYHA-klasse II-III), ischemische hartziekte, perifeer arterieel vaatlijden, cerebrovasculaire ziekte en bij risicofactoren voor cardiovasculaire ziekte (o.a. diabetes mellitus, hypertensie, hyperlipidemie, roken). Gebruik van ibuprofen in hoge doseringen (2400 mg) is in verband gebracht met iets meer kans op arteriële trombotische complicaties; lage doseringen (≤ 1200 mg/dag) hebben dat verband niet. Bij een voorgeschiedenis van astma, chronische neusslijmvliesontsteking, sinusitis, neuspoliepen of allergische aandoeningen bestaat meer kans op allergische reacties zoals astma-aanvallen, bronchospasmen, Quincke-oedeem of urticaria. Bij lupus erythematodes of gemengde bindweefselziekte bestaat meer kans op aseptische meningitis.

Staak de behandeling bij optreden van bloedbeeldafwijkingen, ernstige leverfunctiestoornissen en bij gastro-intestinale ulceratie of bloedingen. Ook bij de eerste tekenen van huiduitslag, mucosale laesies of andere tekenen van overgevoeligheid de behandeling staken, aangezien ernstige en soms fatale huidreacties met prostaglandinesynthetaseremmers zijn gemeld. Vooral bij systemische lupus erythematodes kunnen ernstige systemische overgevoeligheidsreacties optreden. Bij duidelijke blootstelling aan varicellavirus de behandeling tijdelijk staken, omdat prostaglandinesynthetaseremmers mogelijk de door varicella veroorzaakte infectieuze complicaties van huid en weke delen kunnen verergeren.

Langdurig gebruik kan hoofdpijn verergeren, houd rekening met hoofdpijn als gevolg van overgebruik.

Bij langere therapieduur regelmatig bloedbeeld, lever- en nierfunctie controleren. Met name dagelijks gebruik van (combinaties van) pijnstillers kan blijvende nierschade veroorzaken. Bij een afname van de nierfunctie kan aanpassing van de dosering nodig zijn.

Bij visusklachten is oogheelkundig onderzoek gewenst.

Ibuprofen kan de verschijnselen die optreden bij een infectie maskeren.

Producten die aspartaam bevatten niet gebruiken bij patiënten met fenylketonurie.

Bij behandeling als zelfzorgmiddel wordt aanbevolen een arts te raadplegen bij toepassing > 3 dagen bij koorts, > 4 dagen bij pijn, of als de verschijnselen toenemen.



 Bij intraveneuze toediening:
Alvorens ibuprofen toe te dienen, adequaat echocardiografisch onderzoek uitvoeren ter bevestiging van een hemodynamisch significante open ductus arteriosus en ter uitsluiting van pulmonale hypertensie en ductaal-afhankelijke hartziekte. Bij geen enkele zwangerschapsduur profylactisch gebruiken. Niet gebruiken bij baby's met duidelijk verhoogde bilirubineconcentratie. Ibuprofen kan de tekenen van infectie maskeren. Vanwege mogelijke remming van de bloedplaatjesaggregatie door ibuprofen, de pasgeborene observeren op tekenen van bloeding. Als hypoxemie optreedt, de longdruk nauwlettend volgen. Wanneer oligurie optreedt met een volgende toediening wachten tot de urineproductie is teruggekeerd tot een normaal niveau. Bij gebruik bij vroeggeborenen na een zwangerschap van minder dan 27 weken, bleek de effectiviteit beperkt (sluitingssnelheid van de ductus arteriosus laag (33–50%)) bij de aanbevolen dosering.

Interacties

Relevant: ibuprofen remt de irreversibele trombocytenaggregatieremmende werking van acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium. Ibuprofen moet worden vermeden.

De (nefro)toxiciteit van tenofovirdisoproxil kan toenemen.

Niet relevant: bij combinatie met tacrolimus kan de nefrotoxiciteit worden versterkt.

De Cmax en AUC van pemetrexed kunnen toenemen.


Interacties NSAIDS algemeen

De genoemde interacties zijn van toepassing voor alle NSAID's, inclusief salicylaten (preparaten met meer dan 100 mg acetylsalicylzuur of carbasalaatcalcium per doseereenheid).

Relevant:

NSAID's versterken het effect van: cumarinederivaten; NSAID's verhogen het bloedingsrisico, maar dit komt niet altijd tot uiting in de INR. Bij sommige patiënten wordt ook de INR beïnvloed. Bij NSAID-gebruik tot 1 week is dit weinig relevant. NSAID's hebben bovendien een ulcerogeen effect. Bij gebruik van meer dan 3 g acetylsalicylzuur per dag kan acetylsalicylzuur de INR verhogen. NSAID's moeten zo min mogelijk worden voorgeschreven aan patiënten die cumarines gebruiken. Fenylbutazon en piroxicam (uitzondering bij spondylitis ankylopoetica) en acetylsalicylzuur in een analgetische dosering zijn gecontraïndiceerd.

NSAID's versterken ook het effect van DOAC's (direct werkende orale anticoagulantia), hierdoor neemt het bloedingsrisico toe.

NSAID's verminderen het effect van: diuretica, RAAS-remmers, β-blokkers; NSAID's veroorzaken water- en zoutretentie. Door de verminderde werking kan hartfalen kan manifest worden of verergeren. Dit effect kan al optreden binnen enkele dagen na start van het NSAID en is vooral van belang bij ernstig hartfalen. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden; als dit niet mogelijk is, moet de nierfunctie worden gecontroleerd en te sterke ontwatering worden vermeden.

Bij hypertensie kunnen NSAID's de antihypertensieve werking van de RAAS-remmer, het diureticum of de β-blokker verminderen, vooral bij nierfunctiestoornis. Bij NSAID-gebruik tot 2 weken is dit weinig relevant.

Overig effect: door toevoeging aan methotrexaat kan de methotrexaatconcentratie stijgen. Hierdoor kunnen ernstige bijwerkingen ontstaan, zeker bij hogere doseringen. Bij combinatie moeten de (neven)effecten van methotrexaat (bloedbeeld, ASAT, ALAT), alsmede de nierfunctie worden gemonitord. Bij 'high dose' methotrexaat moet tevens de methotrexaatconcentratie worden gevolgd.

De nefrotoxiciteit van ciclosporine kan worden versterkt. De nierfunctie moet worden gecontroleerd.

Glucocorticoïden (behalve fludrocortison) kunnen de ulcerogene werking van de NSAID's versterken. Het risico op een peptisch ulcus neemt toe bij hogere leeftijd, hogere doses en chronisch gebruik. Preventieve maatregelen moeten worden overwogen.

Bij gebruik van een SSRI, duloxetine, trazodon of venlafaxine neemt het risico op een maagdarmbloeding toe als tevens een NSAID wordt gebruikt.

Bij gebruik van een salicylaat in antitrombotische dosering (preparaten tot en met 100 mg acetylsalicylzuur of carbasalaatcalcium per doseereenheid) neemt het risico op een maagbloeding toe als tevens een NSAID (exclusief ibuprofen, inclusief coxibs) wordt gebruikt.

Door toevoeging aan lithium kan de plasmaconcentratie van lithium stijgen. Waarschijnlijk heeft acetylsalicylzuur geen invloed op de lithiumconcentratie.

Combinatie met desmopressine kan leiden tot waterintoxicatie en hyponatriëmie. Deze interactie geldt niet voor de coxibs.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met heparines.

Niet beoordeeld: de digoxineconcentratie kan stijgen door indometacine en mogelijk ook door andere NSAID's.

Alcohol of combinatie van verschillende NSAID's kan het risico op een maagbloeding verhogen.

Gelijktijdig oculair gebruik van een corticosteroïd bij reeds bestaande hoornvliesontsteking verhoogt het risico op hoornvliescomplicaties.




Referenties

  1. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen-formularium voor Kinderen, 2007
  2. ZorgInstituut Nederand, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 27 okt 2014
  3. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 26 jan 2018
  4. Allegaert K et al, Impact of ibuprofen administration on renal drug clearance in the first weeks of life., B.J. Methods Find EXp Clin Pharmacol, 2006, Oct:28(8), 519-22
  5. Reckitt Benckiser Healthcare B.V, SPC Nurofen zetpil 60-125 mg (RVG 33132/31759), www.cbg-meb.nl, Geraadpleegd 10 juli 2010, http://db.cbg-meb.nl/IB-teksten/h31759.pdf
  6. Reckitt Benckiser Healthcare B.V. 17/11/2008, SPC Nurofen suspensie 100 mg/5 ml (RVG 19838) 01-07-2016, www.cbg-meb.nl
  7. Orphan Europe SARL, SPC Pedea (EU/1/04/284/001) 11-12-2015, www.ema.europa.eu
  8. NVK, Richtlijn pijnmeting en behandeling pijn bij kinderen, www.nvk.nl, 2007, http://www.nvk.nl/Kwaliteit/Richtlijnenenindicatoren/Richtlijnen/Pijnmetingenbehandelingvan/tabid/348/language/nl-NL/Default.aspx
  9. CBO, Richtlijn Postoperatieve Pijnbehandeling, www.cbo.nl, 2003, 127-156, http://www.cbo.nl/Downloads/108/postoppijn2003.pdf
  10. Franssen MJAM et al, Werkboek Kinderreumatologie, VU Uitgeverij, 2008, 2e druk
  11. Farmanco/KNMP, Geneesmiddeltekorten, www.farmanco.knmp.nl, http://www.farmanco.knmp.nl/tekortgeneesmiddelen/diversen/pedea
  12. Bijl, D., Varicella zoster, herpes zoster en NSAIDÂ’s: ernstige dermatologische complicaties, Geneesmiddelbulletin, 2010, 44: 9 (Sept), 103-4

Wijzigingen

  • 14 augustus 2018 15:39: Het doseeradvies voor toepassing van ibuprofen bij open ductus is gewijzigd op basis van de expert opinie van de werkgroep neonatale farmacologie. Het doseeradvies uit het registratiedossier (smPC) is alleen adequaat wanneer binnen 72 uur postnataal gestart wordt met de behandeling. De meeste NICU's starten later met een aangepaste dosering. Daarnaast wordt ibuprofen ook oral toegepast bij deze indicatie
  • 10 april 2018 12:36: Waarschuwing tav varicella aangepast en bron vermelding toegevoegd
  • 22 februari 2018 09:30: Obv SmpC contra-indicatie tav toepassing ibuprofen bij waterpokken verwijderd. Een waarschuwing tav toepassing bij waterpokken is toegevoegd
  • 11 juli 2016 13:03: Het doseeradvies is van toepassing op prematuur geboren neonaten en niet zoals vermeld werd a terme neonaten (bron SmPC Pedea)
  • 29 september 2015 09:38: Correctie indicatie preventie en behandeling acute pijn/postoperatieve pijn: geen startdosering op basis van gebruikte bronnen
  • 23 juni 2015 11:10: Waarschuwing ten aanzien van nierfunctie bij dehydratie toegevoegd. Voorzorg toegevoegd om na 3 dagen gebruik arts te raadplegen
  • 11 mei 2015 09:52: Ten onrechte werd de dosering bij migraine bij kinderen 3-8 jaar vermeld als een dosering per dag ipv dosering per dosis. Dit is gecorrigeerd