Doseringen
Nierfunctiestoornissen

Produkten, hulpstoffen, toediening en tekorten
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen

Interacties

Voor ouders op Apotheek.nl
Eigenschappen (PD/PK)

Registratiestatus
Middelen uit dezelfde ATC groep
Referenties
Versiebeheer

Azitromycine

Stofnaam
Azitromycine
Merknaam
Zithromax
ATC code
J01FA10

Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Bacteriostatisch (bij sommige species bactericide) middel, behorend tot de azaliden, een subklasse van de macroliden. Azitromycine voorkomt de RNA–afhankelijke eiwitsynthese door te binden aan de 50S–ribosomale subunit.

Gewoonlijk gevoelig zijn: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Chlamydophila pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Legionella pneumophila, Mycobacterium avium, Mycoplasma pneumonia en Borrelia burgdorferi.

(Verworven) resistentie kan een probleem zijn bij: Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Ureaplasma urealyticum en Mycoplasma genitalium (resistentie bij M. genitalium: 20–58%).

Ongevoelig zijn: Staphylococcus aureus (meticilline-resistente en erytromycine-resistente stammen), Streptococcus pneumoniae (penicilline resistente stammen), Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella spp. en Raoultella spp.

Farmacokinetiek bij kinderen

Biologische beschikbaarheid bedraagt 30-40%. De halfwaarde bij kinderen van 6 maanden - 16 jaar bedraagt 55-65 uur  [Stevens 1997, Jacobs 2005].

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Label dosisadvies Kinderformularium

Infecties:
≥1 jaar: On-label
<1 jaar: Off-label
Onderhoudstherapie infectie met pseudomonas Aeruginosa bij CF, lymeziekte, chlamydia trachomatis, profylaxe tekenbeet: Off-label

Toon SmPC tekst Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Infecties bovenste en lagere luchtwegen, huid en weke delen en ongecompliceerde C. trachomatis urethritis en cervicitis: ≥1 jaar: 10 mg/kg/dag gedurende 3 dagen, max 500 mg/dosis. Alternatief 10 mg/kg/dag op dag 1 gevolgd door 5 mg/kg/dag op dag 2-5.
Streptococcen faryngitis: ≥1 jaar: 1d10-20mg/kg, 3 dagen, max 500 mg/dosis.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Susp. oraal "poeder voor" 40 mg/ml
Tablet 250 mg, 500 mg

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Doseringen

Bacteriele infecties
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [2]
      • 10 mg/kg/dag in 1 dosis. Max: 500 mg/dag.
      • Behandelduur:

        3 dagen

      • Alternatief behandelschema: 10 mg/kg/dag, max 500 mg/dag op dag 1 gevolgd door 5 mg/kg/dag, max 250 mg/dag op dag 2-5.

Onderhoudstherapie infectie met P. Aeruginosa bij cystic fibrosis
  • Oraal
    • < 25 kg
      [5]
      • 10 mg/kg/dosis 3 maal per week: Ma-Wo-Vrij.
    • 25 tot 40 kg
      [1] [5]
      • 250 mg/dosis 3 maal per week: Ma-Wo-Vrij.
    • ≥ 40 kg
      [1] [5]
      • 500 mg/dosis 3 maal per week: Ma-Wo-Vrij.
Vroege gelokaliseerde lymeziekte (erythema migrans of lymfocytoom)
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [3]
      • 10 mg/kg/dag in 1 dosis. Max: 500 mg/dag.
      • Behandelduur:

        5 dagen

Profylaxe na een tekenbeet
  • Oraal
    • < 8 jaar
      [3] [6]
      • 10 mg/kg/dosis, éénmalig. Maximale dosering per gift: 500 mg/dosis.
      • > 8 jaar:  doxycycline

        Profylaxe kan overwogen worden indien de teek langer dan 24 uur op de huid heeft gezeten en profylaxe gestart wordt binnen 72 uur na verwijderen van de teek. 

Streptokokken faryngitis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [2]
      • 10 - 20 mg/kg/dag in 1 dosis. Max: 500 mg/dag.
      • Behandelduur:

        3 dagen

Chlamydia trachomatis
  • Oraal
    • a terme neonaat
      [4]
      • 20 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Behandelduur:

        3 dagen

    • ≥ 1 maand en < 45 kg
      [4]
      • 10 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Behandelduur:

        5 dagen

    • ≥ 1 maand en ≥ 45 kg
      [4]
      • 1.000 mg/dosis, éénmalig.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Bijwerkingen bij kinderen

Bij orale toediening treden vaak lichte maag-darm stoornissen op.

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Zeer vaak (> 10%): misselijkheid, buikpijn, flatulentie, diarree.

Vaak (1-10%): braken, dyspepsie, anorexie. Huiduitslag, jeuk. Gewrichtspijn. Vermoeidheid. Duizeligheid, hoofdpijn, paresthesie, smaakstoornis. Visusstoornis. Doofheid. Verlaagd aantal lymfocyten, verhoogd aantal eosinofielen. Verlaagd bicarbonaat in bloed.

Soms (0,1-1%): hartkloppingen. Gastritis, obstipatie. Hepatitis. Candidiase, vaginale infectie. Overgevoeligheid, angio-oedeem, urticaria, Stevens-Johnsonsyndroom, lichtgevoeligheidsreactie. Oorsuizen, overige gehoorstoornis. Hypo-esthesie, slaperigheid, slapeloosheid. Pijn op de borst, oedeem, malaise, asthenie. Nervositeit. Leukopenie, neutropenie, Verhoogde waarden in het bloed van ASAT, ALAT, bilirubine, creatinine en ureum. Afwijkende kaliumspiegel.

Zelden (0,01-0,1%): prikkelbaarheid. Vertigo. Leverfunctiestoornis. Acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose (AGEP), DRESS-syndroom (geneesmiddelreactie met eosinofilie en systemische symptomen).

Verder zijn gemeld: hypotensie, QT-verlenging, 'torsade de pointes', ventriculaire tachycardie. Anafylaxie. Toxische epidermale necrolyse (TEN), erythema multiforme. Interstitiële nefritis, acuut nierfalen. Fulminante hepatitis, cholestatische icterus, levernecrose, leverfalen. Pancreatitis. Buikkrampen, pseudomembraneuze colitis. Syncope, convulsies, myasthenia gravis, psychomotorische hyperactiviteit, paresthesie, onvermogen om te kunnen ruiken en/of proeven. Nervositeit, agitatie, agressie, angst, depersonalisatie. Verkleuring van de tong en/of tanden. Trombocytopenie, hemolytische anemie.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Contra-indicatie algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Overgevoeligheid voor macroliden.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Dosis aanpassen bij kinderen met een verminderde leverfunctie.
De suspensie en de tabletten kunnen eventueel met voedsel worden ingenomen. Na inname van de suspensie kan een bittere nasmaak voorkómen worden door direct na inname vruchtensap te drinken.

Macrolidegebruik door kinderen in de eerste 2 weken na de geboorte is geassocieerd met een sterk verhoogd risico op pylorusstenose (relatieve risico (RR): 29,8). Gebruik van macroliden door kinderen tussen 14 en 120 dagen geeft een verdrievoudigd risico (RR: 3,24). Om deze reden dient azitromycine met terughoudendheid te worden voorgeschreven aan kinderen tot 4 maanden.

De werkzaamheid en veiligheid van de profylaxe tegen Mycobacterium avium-intracellulare complex(MAC)-infectie bij kinderen is niet vastgesteld.
De hoeveelheid gegevens beschikbaar over het gebruik bij kinderen < 1 jaar is beperkt.

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Let op! QT-verlenging: wees voorzichtig bij vastgestelde QT-verlenging of meer kans daarop zoals bij klinisch relevante bradycardie (< 50 min), hypokaliëmie, hypocalciëmie, hypomagnesiëmie, cardiale aritmie, ernstig hartfalen, comedicatie met geneesmiddelen die het QT-interval verlengen (zie rubriek Interacties) en bij congenitale of verworven QT-verlenging. Wees extra voorzichtig bij ouderen, omdat bij hen sprake kan zijn van pro-aritmische aandoeningen.

Bij een ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring < 10 ml/min) vindt een verhoogde blootstelling (33%) plaats; bij een dergelijke verminderde nierfunctie voorzichtig toepassen.

Leverziekten: hepatitis, cholestatische icterus, levernecrose en leverfalen zijn gemeld, in sommige gevallen fataal; staak het gebruik onmiddellijk bij het optreden van tekenen van hepatitis. Bij een bestaande leveraandoening kan een zich snel ontwikkelende asthenie geassocieerd met icterus, donkere urine, bloedingsneiging of hepatische encefalopathie voordoen. Wees voorzichtig met toepassing van azitromycine bij een bestaande significante leverziekte en controleer onmiddellijk leverfunctietesten wanneer zich tekenen en symptomen van leverdisfunctie voordoen.

Kruisresistentie: er is sprake van kruisresistentie tussen de macroliden onderling en met lincomycinen.

Azitromycine is niet geïndiceerd voor de behandeling van geïnfecteerde brandwonden.

Wanneer diarree ernstig is en aanhoudt, overweeg de diagnosen antibiotica-gerelateerde of pseudomembraneuze colitis.

Ernstige allergische reacties zijn net als bij andere macroliden, in zeldzame gevallen gemeld; indien deze optreden het gebruik staken.

Hypertrofische pylorusstenose is bij behandeling van pasgeborenen (tot 42 dagen) gemeld; informeer ouders en verzorgers om contact met de arts op te nemen bij aanhoudend braken en irritatie bij het voeden.

Bij psychiatrische en neurologische aandoeningen, voorzichtig zijn; myasthenia gravis kan ontstaan of verergeren.

Sluit bij een SOA, een bijkomende infectie door Treponema pallidum (syfilis) uit.

Onderzoeksgegevens en ervaring: bij snel recidiverende infecties, behandeling met een ander antibioticum overwegen, omdat de veiligheid en ervaring met langdurige toepassing van azitromycine ontbreekt (behoudens de profylactische toepassing tegen een Mycobacterium avium intracellulare-complex-(MAC-)infectie). De werkzaamheid en veiligheid van azitromycine als profylaxe tegen alsmede als behandeling voor een MAC-infectie bij kinderen is niet vastgesteld. Verder is de hoeveelheid gegevens over het gebruik bij kinderen < 1 jaar beperkt. Het langdurig (offlabel) gebruik van azitromycine na een hematologische stamceltransplantatie lijkt een kanstoename op recidief van de maligniteit en een vroegtijdig overlijden te veroorzaken. Het onderzoek was opgezet om te kijken of profylaxe met azitromycine de incidentie van bronchiolitis obliterans verlaagt; dit bleek echter niet het geval, er was zelfs een trend naar een slechtere longfunctie. Het is niet duidelijk hoe azitromycine de kans op de betreffende bijwerkingen doet toenemen.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Interacties Bron: KNMP Kennisbank

Azitromycine remt P-gp.

Relevant:
Azitromycine verhoogt de concentratie van: ciclosporine.

Overig effect: azitromycine kan het QTc-interval verlengen, het risico op ernstige hartritmestoornissen is verhoogd bij combinatie met andere middelen waarbij ernstige hartritmestoornissen zoals torsade de pointes zijn gemeld. 

Niet relevant:
Azitromycine verhoogt de concentratie van: theofylline.

Azitromycine verlaagt de concentratie van: venetoclax.

Geen interactie:
In de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met ergotamine, statines of voriconazol.

Niet beoordeeld:
De concentratie van colchicine kan stijgen.

Bij combinatie met antacida werd de Cmax van azitromycine met ong. 24% verminderd. De totale biologische beschikbaarheid veranderde echter niet.

Interacties Macroliden:

Macroliden, in het bijzonder claritromycine en erytromycine, remmen CYP3A4. 
Macroliden kunnen het QTc-interval verlengen; torsade de pointes is gemeld bij azitromycine, claritromycine en erytromycine. Het risico hierop is verhoogd bij combinatie met andere middelen waarbij torsade de pointes is gemeld. 

Relevant: het effect van VKA's kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.
Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met orale anticonceptiva of met TNF-α-antagonisten.
Niet beoordeeld: CYP3A4-inductoren kunnen de concentratie verlagen, wat kan leiden tot therapiefalen en resistentieontwikkeling.

 

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

MACROLIDEN
J01FA09

Erytromycine

Erythrocine
J01FA01
LINCOSAMIDEN

Clindamycine

Dalacin C
J01FF01

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Referenties

  1. Hartwig NC, et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiële Therapie, 2005
  2. CBO, Richtlijn Diagnostiek en behandeling Cystic Fibrosis, www.cbo.nl, 2007
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 4-3-2021
  4. Informatorium Medicamentorum, Interacties, Geraadpleegd 9-7-2023
  5. Pfizer BV, SmPC Zithromax (RVG 14999) 09-06-2023, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  6. CBO, Richtlijn Lymeziekte, www.cbo.nl, 2013, 71-85
  7. de Vries, HJC et al, Richtlijn SOA voor de tweede lijn, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV, www.huidarts.info, 2012, 61
  8. Lund M. , Use of macrolides in mother and child and risk of infantile hypertrophic pyloric stenosis: nationwide cohort study. , BMJ, 2014, 348, g1908
  9. Saiman L et al., Azitromycin in patients with cystic fibrosis chronically infected with Pseudomonas Aeruginosa, JAMA, 2003 Oct 1, 290(13), 1749-56
  10. Wichers IM et al, NHG Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans, 2017, April
  11. Thalhammer, F, et al., Azithromycin-related toxic effects of digitoxin, Br J Clin Pharmacol, 1998, 45, 91-2
  12. Jacobs, RF, et al., Pharmacokinetics of intravenously administered azithromycin in pediatric patients, Pediatr Infect Dis J, 2005, 24(1), 34-9
  13. Stevens, RC, et al., Pharmacokinetics of azithromycin after single- and multiple-doses in children, Pharmacother, 1997, 17(5), 874-80

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Wijzigingen

  • 15 maart 2021 09:45: Het doseeradvies voor kinderen met CF met een pseudomonas infectie is verder opgesplists naar kinderen < 25 kg en 25-40 kg.
  • 10 juli 2018 16:47: maximale doseringen toegevoegd obv SmPC
  • 09 juli 2018 10:57: ten onrechte werd onder waarschuwing en voorzorgen tav pylorusstenose erytromycine vermeld in plaats van azitromycine
  • 01 november 2016 12:47: Bronnen monografie nagelopen op actualiteit en wijzigingen; dit heeft niet geleid tot wijzigingen in de doseeradviezen.
  • 22 september 2015 12:56: maximale dosering toegevoegd obv CBO richtlijn Lyme

Wijzigingen