Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Metronidazol

Stofnaam
Metronidazol
Merknaam
Flagyl
ATC code
P01AB01

Label dosisadvies Kinderformularium

Trichomoniasis, amoebiasis, preoperatieve profylaxe: On-label
Anaerobe infecties (oraal): On-label
Overige indicaties: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Trichomoniasis:
<10 jaar: 15-30 mg/kg/dag in 2-3, 7 dagen alternatief 40 mg/kg eenmalige dosis, max 2 g/dosis.
>10 jaar: 600 mg/dag in 3 gedurende 7 dagen; of 800 mg/dag in 2 gedurende 5-7 dagen, of 2000 mg eenmalige dosis
Gardnerella vaginalis: adolescenten: 800 mg/dag in 2 gedurende 5-7 dagen, of 2000 mg eenmalige dosis
Giardiasis: 15-40 mg/kg/dag PO in 2-3,
Amoebiasis: 35-50 mg/kg/dag PO in 2-3 doses; max 2400 mg/dag
Anaerobe infecties:
< 8 weken: 15 mg/kg/dag in 1-2
8 weken-11 jaar: 20-40 mg/kg/dag in 1-3
>12 jaar: 2000-2250 mg/dag in 3-4
Profylaxe bij OK (colonchirurgie):
Neonaten geboren bij zwangerschapsduur < 40 weken: 10 mg/kg eenmalig 2-3 uur voorafgaand aan ingreep.
0-11 jaar:20-30 mg/kg eenmalige dosis 2-3 uur voorafgaand aan de ingreep
> 12 jaar: 1000 mg eenmalige gift, gevolgd door 3 dd 500 mg gedurende 24 uur van preoperatief vasten.
Overige indicaties: geen registratie voor kinderen

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Crème 10 mg/g; 7.5 mg/g
Gel 7.5 mg/g 30 g
Infusievlst. 5 mg/ml
Tablet 250 mg, 500 mg
Susp. oraal (als benzoaat) 40 mg/ml. LET OP: de suspensie bevat ethanol 6,4 mg/ml. 
Ovule 500 mg

Eigenschappen

Nitro-imidazoolderivaat. Metronidazol heeft zelf geen antimicrobiële werking. Onder anaerobe omstandigheden worden vanuit metronidazol nitrosoradicalen gevormd door microbiële enzymen (pyruvaat–ferridoxine oxidoreductase). Deze radicalen binden aan het microbiële DNA wat leidt tot breuken in het DNA en celdood. Gewoonlijk gevoelig zijn: niet–obligaat aerobe gram–positieve micro–organismen, Bacteroides fragilis, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Fusobacterium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp., Porphyromonas spp., Prevotella spp., Veillonella spp., Entamoeba histolytica (zowel een weefsel– als een contactamoebicide werking), Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia en Trichomonas vaginalis. Een verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Helicobacter pylori en Actinobacillus actinomycetemcomitans. Ongevoelig zijn: alle obligaat aerobe bacteriën, Enterococcus spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp., Enterobacteriaceae en Haemophilus spp.

Kinetische gegevens

De volgende kinetische parameters zijn gevonden (Rubenson 1986, Lau 1992, Suyagh 2011):

  Cmax
(1x 20 mg/kg IV)
Tmax (min) t½ (uur) Cl (l/kg/uur) Vd
Prematuren - - 19,7 0,0237 0,756 l/kg
1 dag-8 wk (a terme) 17,7 µg/ml 59 18,4 - -
3,5-10 mnd 25,3 µg/ml 42,5 7 - -
>4 jr - - 7-8 0,057 -

Sterk ondervoede kinderen hebben een verlaagde klaring en een langere halfwaardetijd (gemiddeld 0,077 l/kg/uur vs 0,166 l/kg/uur; 10 uur vs 5 uur). Onderzoek bij 10 kinderen tussen de 4 en 43 maanden oud (Lares-Asseff 1992).

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Doseringen

Indicatie: Anaerobe infecties
  • Oraal
    • < 1 maand
      • 15 mg/kg/dag in 1 - 2 doses
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 20 - 30 mg/kg/dag in 1 - 3 doses , max: 2.000mg/dag
  • Intraveneus
    • Postmenstruele leeftijd < 26 weken
      [11]
      • Startdosering: 15 mg/kg/dosis éénmalig
      • Onderhoudsdosering: 24 uur na startdosering: 7,5 mg/kg/dag in 1 dosis
    • Postmenstruele leeftijd 26 weken tot 28 weken
      • Startdosering: 15 mg/kg/dosis éénmalig
      • Onderhoudsdosering: 24 uur na startdosering: 10 mg/kg/dag in 1 dosis
    • Postmenstruele leeftijd 28 weken tot 34 weken
      • Startdosering: 15 mg/kg/dosis éénmalig
      • Onderhoudsdosering: 12 uur na startdosering: 15 mg/kg/dag in 2 doses
    • Postmenstruele leeftijd 34 weken tot 38 weken
      • Startdosering: 15 mg/kg/dosis éénmalig
      • Onderhoudsdosering: 12 uur na startdosering: 20 mg/kg/dag in 2 doses
    • a terme neonaat
      • Startdosering: 15 mg/kg/dosis éénmalig
      • Onderhoudsdosering: 12 uur na startdosering: 20 mg/kg/dag in 2 doses
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 30 mg/kg/dag in 3 doses , max: 4.000mg/dag
Indicatie: Peri-operatieve profylaxe
  • Intraveneus
    • < 33 kg
      [23] [24]
      • 15 mg/kg/dosis binnen 1 uur voor de ingreep, zo nodig na 8 uur herhalen.
    • ≥ 33 kg
      [23] [24]
      • 500 mg/dosis binnen 1 uur voor de ingreep, zo nodg na 8 uur herhalen.
Indicatie: Eradicatie H.Pylori (triple therapie)
  • Oraal
    • 0 jaar tot 18 jaar
      [22]
      • 20 mg/kg/dag in 2 doses , max: 1.000mg/dag
      • Behandelduur:

        7 dagen

      • Triple therapie: metronidazol in combinatie met:
        - amoxicilline 50 mg/kg/dag PO in 2 doses
        - omeprazol 1 mg/kg/dag PO in 1-2 doses

Indicatie: Organisch zuursyndroom
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 10 - 20 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Behandeling door of na overleg met een kinderarts-specialist (metabole ziekten) die ervaring heeft met gebruik van metronidazol voor deze indicatie.

        Er zijn geen onderzoeken verricht naar gebruik van metronidazol bij organisch zuursyndroom

Indicatie: Dientamoebiasis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [20]
      • 30 mg/kg/dag in 3 doses , max: 1.500mg/dag
      • Behandelduur:

        10 dagen

Indicatie: Giardiasis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [13]
      • 50 mg/kg/dag in 1 dosis , max: 2.000mg/dag
      • Behandelduur:

        Behandelduur 3 dagen

        Alternatief behandelschema: 15-30 mg/kg/dag in 3 doses gedurende 7-10 dagen, max 1.500 mg/dag.

Indicatie: Trichomoniasis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1] [10]
      • 15 - 30 mg/kg/dag in 2 - 3 doses , max: 800mg/dag
      • Behandelduur:

        7 dagen

        Alternatief behandelschema: eenmalig 40 mg/kg/dag, max 2000 mg/dosis

      • Er zijn geen onderzoeken verricht naar gebruik van metronidazol bij trichomoniasis bij kinderen.

  • Vaginaal
    • Tablet voor vaginaal gebruik
      • 1 maand tot 18 jaar
        [1]
        • 500 mg/dag in 1 dosis Diep in vagina, voor de nacht
        • Behandelduur:

          10 dagen

        • Er zijn geen onderzoeken verricht naar gebruik van metronidazol bij trichomoniasis bij kinderen.

Indicatie: Microsporidiosis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1]
      • 15 mg/kg/dag in 3 doses , max: 750mg/dag
      • Behandelduur:

        Behandelduur 21 dagen.

        Bij terugkeer van de klachten: 5 mg/kg/dag tot klachtenvrij.

         

      • Er zijn geen onderzoeken verricht naar gebruik van metronidazol bij microsporidiosis bij kinderen.

Indicatie: Blastocystosis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1] [21]
      • 50 mg/kg/dag in 3 doses , max: 1.500mg/dag
      • Behandelduur:

        10 dagen

      • Er zijn geen onderzoeken verricht naar gebruik van metronidazol bij blastocystosis bij kinderen.

Indicatie: Amoebiasis
  • Oraal
    • 1 maand tot 18 jaar
      • 35 - 50 mg/kg/dag in 3 doses , max: 2.400mg/dag
      • Behandelduur:

        5-10 dagen

        • Nabehandelen met clioquinol
        • Behandeling na overleg met kinderarts-infectioloog
Indicatie: Gardnerella vaginalis
  • Oraal
    • ≥ 12 jaar
      • 800 mg/dag in 2 doses
      • Behandelduur:

        5-7 dagen
        Alternatief behandelschema: eenmalig 2000 mg

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

HYDROXYCHINOLINEDERIVATEN
P01AA02
OVERIGE AMOEBIASISMIDDELEN EN ANDERE ANTIPROTOZOICA

Atovaquon

Wellvone
P01AX06
HYDROXYCHINOLINEDERIVATEN
P01AA02
OVERIGE AMOEBIASISMIDDELEN EN ANDERE ANTIPROTOZOICA

Atovaquon

Wellvone
P01AX06

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Bijwerkingen bij kinderen

Buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid, metaalsmaak, anorexie. Bij kinderen is cerebellaire dysfunctie gerapporteerd, met visusstoornissen, vertigo, en ataxie. Tevens werd een sensorische of autonome neuropathie beschreven[Hobson-Webb 2006].

Bijwerkingen bij volwassenen

Vaak: (1-10%): superinfecties met bijvoorbeeld Candida.

Soms (0,1-1%): asthenie.

Zelden (0,01-0,1%): anafylaxie (incl. anafylactische shock), Jarisch-Herxheimer reactie. ECG-veranderingen zoals afvlakking van de T-top. Convulsies.

Zeer zelden (< 0,01%): allergische huidreacties zoals jeuk, urticaria, Stevens-Johnsonsyndroom (SJS), erythema multiforma. (Reversibele) symptomen van encefalopathie (bv. verwardheid) en subacuut cerebellair syndroom (bv. ataxie, dysartrie, tremor en nystagmus). Psychotische stoornissen, hallucinaties. Pseudomembraneuze colitis. Hepatitis (cholestatisch, hepatocellulair of gemengd), icterus. (Reversibele) pancreatitis. Myalgie, artralgie, spierspasmen. (Reversibele) stijging van leverenzymwaarden (ASAT, ALAT, alkalische fosfatase, bilirubine). Agranulocytose, neutropenie, voorbijgaande leukopenie, trombocytopenie, pancytopenie.

Verder zijn gemeld: angio-oedeem. Tachycardie, hartkloppingen. Dyspneu. Koorts. Beslagen tong en tongverkleuring (mogelijk als gevolg van een Candida-infectie), harige tong, glossitis, stomatitis, droge mond, smaakstoornis (onaangename metaalsmaak, bittere smaak), anorexie, misselijkheid, braken, epigastrische pijn, diarree, obstipatie. Dysfagie (veroorzaakt door effecten op het CZS). Leverfalen (wanneer gebruikt in combinatie met een ander antibioticum). Hoofdpijn, duizeligheid, slaperigheid, slapeloosheid, coördinatiestoornissen (ataxie), (bij intensieve of langdurige behandeling) perifere neuropathie of voorbijgaande epileptiforme aanvallen, myoclonus, hypo-esthesie, paresthesie, aseptische meningitis. Depressie, prikkelbaarheid. Voorbijgaande visusstoornissen (diplopie, myopie, wazig zien, veranderingen in kleurenzien), opticus neuropathie/neuritis, oculogyrische crisis. Beschadiging/verlies van gehoor (incl. sensineuraal gehoorverlies), tinnitus. Somberheid. Overmatig blozen, huiduitslag, acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulosus (AGEP), 'fixed drug eruption', toxische epidermale necrolyse (TEN). Tromboflebitis. Aangezichtszwelling, overmatig zweten. Aplastische anemie, eosinofilie. Donkerverkleuring van urine (door metabolieten), dysurie. Malaise, perifeer oedeem, pijn op de borst, koude rillingen. Reactie op de injectieplaats.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

De kans op het optreden van de bijwerking perifere neuropathie neemt toe bij langdurig gebruik[Hobson-Webb 2006].

Bij ernstige leverfunctiestoornissen dient de dagelijkse dosering verlaagd te worden tot 1/3 van de gebruikelijke dosering in 1 gift.

De Flagyl suspensie bevat ethanol (6,4 mg/ml).  Gebruik bij kinderen indien mogelijk de tabletten.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Geen alcoholische dranken gebruiken tijdens en gedurende ten minste 72 uur na beëindiging van de behandeling vanwege de mogelijkheid van een disulfiram-achtige reactie met braken, hoofdpijn, versnelde hartslag, hevige transpiratie en rood aanlopen.

Gardnerella is vooral gevoelig voor de hydroxymetaboliet, zodat alleen orale toediening in aanmerking komt.

Indien bij trichomoniasis slechts één van de partners wordt behandeld, moeten zij zich van seksueel contact onthouden. Na eliminatie van Trichomonas vaginalis kan een gonokokkeninfectie persisteren.

Wees voorzichtig bij ernstige leverfunctiestoornissen en hepatische encefalopathie, vanwege mogelijke stapeling van metronidazol; lager doseren is noodzakelijk (zie onderin rubriek Dosering). Ernstige hepatotoxicteit en acuut leverfalen (soms met fatale afloop) zijn gemeld bij patiënten met het syndroom van Cockayne; in deze populatie de leverfunctie controleren voor aanvang, tijdens en na afloop van de behandeling. Wees alert op eerste tekenen van potentiële leverbeschadiging en staak de behandeling bij het optreden hiervan.

Ernstige neurologische stoornissen (convulsies, perifere of optische neuropathieën) zijn gemeld; staak de behandeling bij het optreden van centrale bijwerkingen. Bestaande aandoeningen van het centrale zenuwstelsel kunnen verergeren.

Overgevoeligheid: Kruisovergevoeligheid met andere imidazolverbindingen kan optreden. Staak onmiddellijk de behandeling bij het optreden van symptomen van Stevens-Johnson syndroom (SJS), toxische epidermale necrolyse (TEN) of acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulosus (AGEP).

Bij een verminderde nierfunctie: controleer op tekenen van toxiciteit door stapeling van toxische metabolieten.

Metronidazol wordt verwijderd door hemodialyse; toedienen na beëindiging van de procedure.

De behandelduur is korter dan 10 dagen, vanwege mogelijke schade aan de menselijke kiemcellen.

Bij hoge doseringen, langdurige of herhaalde behandeling, bloeddyscrasie in de voorgeschiedenis, ernstige infectie en ernstige leverfunctiestoornis worden controles (incl. bloedtellingen) geadviseerd.

Gelijktijdig gebruik van de ovules en latex condooms of pessaria kan leiden tot scheuren van het latex.

De metabolieten kunnen de urine donkerbruin kleuren

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Contraindicaties bij volwassenen

(Anamnese van) bloeddyscrasieën. Organische neurologische aandoeningen. Overgevoeligheid voor nitro-imidazolderivaten.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Referenties

  1. Hartwig NC, et al, Vademecum pediatrische antimicrobiele therapie, 2005
  2. Lamp KC, et al, Pharmacokinetics and pharmacodynamics of the nitroimidazole antimicrobials, Clin Pharmacokinet, 1999 , May;36(5), 353-73
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 02 juli 2019
  4. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 02 juli 2019
  5. Lau AH, et al, Clinical pharmacokinetics of metronidazole and other nitroimidazole anti-infectives, Clin Pharmacokinet, 1992, Nov;23(5), 328-64
  6. Lares-Asseff I, et al, Pharmacokinetics of metronidazole in severely malnourished and nutritionally rehabilitated children, Clin Pharmacol Ther, 1992, Jan;51(1), 42-50
  7. Rubidge CJ, et al, Treatment of children with acute amoebic dysentery. Comparative trial of metronidazole against a combination of dehydroemetine, tetracycline, and diloxanide furoate, Arch Dis Child, 1970, Apr;45(240), 196-7
  8. Falagas ME, et al, Late incidence of cancer after metronidazole use: a matched metronidazole user/nonuser study, Clin Infect Dis, 1998, Feb;26(2), 384-8
  9. Oldenburg B, et al, Metronidazole. , Pediatr Clin North Am, 1983, Feb;30(1), 71-5
  10. Sanofi-Aventis Netherlands BV, SPC Flagyl suspensie (RVG 00238) 19-06-2013, www.cbg-meb.nl
  11. Suyagh M et al , Metronidazole population pharmacokinetics in preterm neonates using dried blood-spot sampling, Pediatrics, 2011, Feb;127(2), e367-74
  12. Bontems P et al, Sequential therapy versus tailored triple therapies for Helicobacter pylori infection in children, J Pediatr Gastroenterol Nutr, 2011, Dec;53(6), 646-50
  13. Granados CE et al, Drugs for treating giardiasis, Cochrane Database Syst Rev, 2012, Dec 12;12:, CD007787
  14. Hobson-Webb LD et al, Metronidazole: newly recognized cause of autonomic neuropathy, J Child Neurol, 2006, May;21(5), 429-31
  15. Kafadar I et al, A rare adverse effect of metronidazole: nervous system symptoms. , Pediatr Emerg Care, 2013, Jun;29(6), 751-2
  16. Koletzko S et al, Evidence-based guidelines from ESPGHAN and NASPGHAN for Helicobacter pylori infection in children, J Pediatr Gastroenterol Nutr, 2011, Aug;53(2):, 230-43
  17. Kuriyama A et al, Metronidazole-induced central nervous system toxicity: a systematic review., Clin Neuropharmacol, 2011, Nov-Dec;34(6), 241-7
  18. Pant C et al, Clostridium difficile infection in children: a comprehensive review, Curr Med Res Opin, 2013, Aug;29(8), 967-84
  19. Rademaker CMA et al, Geneesmiddelen-Formularium voor kinderen. , 2007
  20. Belo JN et al. , NHG-Standaard acute diarree (derde herziening)., Huisarts Wet, 2014, 57(9), 462-71
  21. SWAB. , SWAB richtlijn antimicrobiële therapie voor acute infectieuze diarree. , www.swabid.nl
  22. Numans ME et al. , NHG-Standaard Maagklachten (Derde herziening). , Huisarts Wet , 2013, 56, 26-35
  23. Lau WY et al. , Cefoxitin versus gentamicin and metronidazole in prevention of post-appendicectomy sepsis: a randomized, prospective trial., J Antimicrob Chemother. , 1986 , Nov;18(5), 613-9
  24. Söderquist-Elinder C et al. , Prophylactic antibiotics in uncomplicated appendicitis during childhood--a prospective randomised study., Eur J Pediatr Surg. , 1995 , Oct;5(5), 282-5
  25. Rubenson A et al. , Single dose prophylaxis with metronidazole in infants during abdominal surgery: a pharmacokinetic study., Eur J Clin Pharmacol. , 1986, 29(5), 625-8

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

Nog geen tweede medicijn geselecteerd.
Druk op ‘geneesmiddelen’ en vervolgens op om een geneesmiddel toe te voegen aan deze kolom.

Wijzigingen

  • 16 april 2018 07:46: frequentie omeprazole geharmoniseerd in alle helicobacter eradicatie adviezen
  • 25 januari 2018 11:00: De wetenschappelijke literatuur ten aanzien van de toepassing van metronidazol bij peri-operatieve profylaxe is in overleg met de SWAB opnieuw beoordeeld. Dit heeft geleid tot een aanpassing van het doseeradvies voor deze indicatie.
  • 08 januari 2018 10:42: waarschuwing opgenomen tav ethanol in suspensie
  • 22 juni 2017 10:02: maximale dosering toegevoegd
  • 22 juni 2017 09:54: max dosering toegevoegd obv NHG standaard
  • 28 januari 2015 19:48: De herbeoordeling van de literatuur heeft geleid tot een groot aantal wijzigingen: Het advies om de dosis bij nierfunctiestoornissen aan te passen is vervallen. Is er is waaarschuwing opgenomen om de dosering wel aan te passen bij leverfunctiestoornissen. De indicaties Preoperatieve profylaxe, Gardnerella vaginalis zijn toegevoegd. Voor anaerobe infecties is een doseeradvies voor kinderen < 1 maand toegevoegd. De doseeradviezen bij eradicatie H. Pylori en trichomoniasis zijn gewijzigd.

Wijzigingen