Colecalciferol (Vitamine D)

Stofnaam
Colecalciferol (Vitamine D)
Merknaam
D-Cura, Devaron, Divisun, Dynavit D3
ATC code
A11CC05
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Profylaxe van vitamine D deficiëntie: 
< 12 jaar: 667 IE/dag 
> 12 jaar: 800-2000 IE/dag 
Profylaxe van rachitis:
Prematuren: 200-400 IE/dag
< 1 jaar: 400 IE/dag
> 1 jaar: 400-600 IE/dag

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Tablet 400 IE, 800 IE, 4.000 IE, 30.000 IE.
Capsule 800 IE, 5.600 IE, 25.000 IE, 100.000 IE
Drank 25.000 IE/ml, 100.000 IE/ml
Drank (FNA) 50.000 IE/ml
Druppels 2.400 IE/ml.

400 IE komt overeen met 10 microgram

Eigenschappen

Colecalciferol (vitamine D3) speelt een rol bij de skeletopbouw en -instandhouding, onder andere door handhaving van de calcium/fosfaatspiegel. Het bevordert de fosfaat- en calciumabsorptie uit het maag-darmkanaal en de terugresorptie van calcium door de nieren. Verder heeft het belangrijke functies bij de mineralisatie van het bot, de botvorming en de botresorptie. De actieve vorm is calcitriol.

Kinetische gegevens

Geen informatie

Doseringen

Indicatie: Profylaxe vitamine D deficiëntie, behandeling vitamine D insufficiëntie (bij een 25(OH)D spiegel ≥30 nmol/l)
  • Oraal
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 37 weken en < 1250 gr
      [6]
      • 600 IE/dag in 1 dosis
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 37 weken en ≥ 1250 gr
      [6]
      • 400 IE/dag in 1 dosis
    • a terme neonaat
      [3] [5] [6] [10] [14]
      • 400 IE/dag in 1 dosis bij donkere huidskleur 800 IE/dag
    • 1 maand tot 4 jaar
      [3] [5] [6]
      • 400 IE/dag in 1 dosis bij donkere huidskleur 800 IE/dag
    • 4 jaar tot 18 jaar
      [15]
      • 400 - 600 IE/dag in 1 dosis bij kinderen met een verhoogd risico op vitamine D deficiëntie. Bij kinderen met een donkere huidskleur: 800 IE/dag
Indicatie: Behandeling vitamine D deficiëntie (25(OH)D spiegel <30 nmol/l)
  • Oraal
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 37 weken en < 1250 gr
      [6]
      • 600 IE/dag in 1 dosis
    • Prematuren Zwangerschapsduur < 37 weken en ≥ 1250 gr
      [6]
      • 400 IE/dag in 1 dosis
    • A terme neonaten 0 maanden tot 3 maanden
      [4] [7] [8] [13] [14]
      • Startdosering: 2.000 IE/dag in 1 dosis gedurende 3 maanden
      • Onderhoudsdosering: 400 IE/dag in 1 dosis Bij donkere huidskleur 800 IE/dag.
      • Zorg voor voldoende calcium inname (minimaal 500 mg/dag) in de voeding of geef calcium suppletie.

    • 3 maanden tot 1 jaar
      [8] [9] [12] [13] [14]
      • Startdosering: 2.000 IE/dag in 1 dosis Gedurende 3 maanden.
        Alternatief: 50.000 IE/dosis als éénmalige gift.
      • Onderhoudsdosering: 400 IE/dag in 1 dosis Bij donkere huidskleur: 800 IE/dag 
      • Zorg voor voldoende calcium inname (minimaal 500 mg/dag) in de voeding of geef calcium suppletie.

    • 1 jaar tot 12 jaar
      [9] [14]
      • Startdosering: 3.000 - 6.000 IE/dag in 1 dosis Gedurende 3 maanden.
        Alternatief: 150.000 IE/dosis als een éénmalige gift
      • Onderhoudsdosering: 600 IE/dag in 1 dosis Bij donkere huidskleur: 800 IE/dag
      • Zorg voor voldoende calcium inname (minimaal 500 mg/dag) in de voeding of geef calcium suppletie.

    • 12 jaar tot 18 jaar
      [14]
      • Startdosering: 6.000 IE/dag in 1 dosis Gedurende 3 maanden.
        Alternatief: 300.000 IE/dosis als éénmalige gift
      • Onderhoudsdosering: 600 IE/dag in 1 dosis Bij donkere huidskleur 800 IE/dag
      • Zorg voor voldoende calcium inname (minimaal 500 mg/dag) in de voeding of geef calcium suppletie.

Indicatie: Suppletie bij cystische fibrose
  • Oraal
    • 1 maand tot 2 jaar
      [11] [16]
      • 400 IE/dag in 1 dosis , max: 1.000IE/dag
      • Verdere dosisaanpassing op geleide van spiegels

    • 2 jaar tot 4 jaar
      [11] [16]
      • 400 IE/dag in 1 dosis , max: 2.000IE/dag
      • Verdere dosisaanpassing op geleide van spiegels

    • 4 jaar tot 10 jaar
      [11] [16]
      • 600 IE/dag in 1 dosis , max: 2.000IE/dag
      • Verdere dosisaanpassing op geleide van spiegels

    • 10 jaar tot 18 jaar
      [11] [16]
      • 600 IE/dag in 1 dosis , max: 4.000IE/dag
      • Verdere dosisaanpassing op geleide van spiegels

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

VITAMINEN A EN D, INCLUSIEF COMBINATIES VAN DEZE TWEE

VITAMINE A
A11CA01
VITAMINE D EN ANALOGE VERBINDINGEN

Alfacalcidol

Etalpha
A11CC03

Calcitriol

Rocaltrol
A11CC04
VITAMINE A
A11CA01
VITAMINE D EN ANALOGE VERBINDINGEN

Alfacalcidol

Etalpha
A11CC03

Calcitriol

Rocaltrol
A11CC04

Bijwerkingen bij kinderen

Maag- darmklachten (Holmlund-Suila 2012).

Bijwerkingen bij volwassenen

Soms (0,1-1%): hypercalciëmie, hypercalciurie. Zeer zelden (< 0,01%): jeuk, huiduitslag, urticaria. Gemeld zijn overgevoeligheidsreacties zoals angio-oedeem of larynxoedeem.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Hypercalciëmie, hypercalciurie, nefrolithiase (tenzij de calciumexcretie geen bijdrage aan de steenvorming levert), nefrocalcinose, ernstig nierfunctiestoornis. Sarcoïdose. Hyperparathyroïdie. Pseudohypoparathyroïdisme (omdat daarbij de behoefte aan vitamine D is afgenomen). Hypervitaminose D. Bij de capsule: overgevoeligheid voor pinda's of soja.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Risicofactoren voor een tekort aan vitamine D zijn onvoldoende zonlichtexpositie (in Nederland van oktober tot april, stads- en binnenleven, kleding, zonnebrandcrème), onvoldoende productie van vitamine D in de huid (donkere huid, hoge leeftijd, chronische ziekte), hoog verdelingsvolume bij overgewicht, zwangerschap, coeliakie, bariatrische operaties, gestoorde nierfunctie en sommige medicijnen (o.a. anti-epileptica, tuberculostatica) (Aguirre Castaneda 2012, Öhlund 2017, Rajakumar 2016).

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Bepaal bij doseringen hoger dan 10.000 IE/dag de plasmawaarden van calcium, fosfaat, magnesium, creatinine en alkalische fosfatase, en het calciumgehalte in de urine; dit dient niet hoger dan 7,5 mmol/24 uur (300 mg/24 uur) te zijn. Voorzichtigheid is geboden bij nierstenen in de anamnese. Bij lichte tot matig gestoorde nierfunctie de calcium-, fosfaat- en 25-OH-vitamine D3-serumspiegels controleren, calcificatie van weke weefsels kan optreden. Bij sarcoïdose kan het metabolisme van vitamine D in de actieve vorm verhoogd zijn, controleer het calciumgehalte in serum en urine. Bij langdurige behandeling de serumspiegels van calcium en creatinine volgen, dit is met name belangrijk bij ouderen die behandeld worden met hartglycosiden en diuretica en bij nierstenen in de anamnese. Bij chronische darm- of pancreasaandoeningen kan de opname van oraal toegediend colecalciferol tekortschieten. Voor een optimale werkzaamheid van vitamine D is een calciuminname van 800–1000 mg noodzakelijk. Plotselinge verhoging van de calciuminname kan leiden tot hypercalciëmie.

Interacties

Niet beoordeeld: enzyminducerende middelen, zoals fenytoïne of fenobarbital, kunnen de plasmaconcentratie verlagen.
Colestyramine kan de absorptie verminderen; colecalciferol moet ten minste 1 uur voor of 4-6 uur na colestyramine worden ingenomen.
Paraffine kan de absorptie verminderen.

Thiaziden kunnen het risico op hypercalciëmie verhogen.
Combinatie met digoxine kan leiden tot hartritmestoornissen.
Corticosteroïden kunnen de werking verminderen.

Referenties

  1. Informatorium Medicamentorum, (Interacties, verminderde nierfunctie), Geraadpleegd 15 juli 2019
  2. ZorgInstituut Nederand, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 15 juli 2019
  3. Gezondheidsraad, Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D, Den Haag, 2012, pu­bli­ca­tienr. 2012/15
  4. Noordam C et al, Werkboek Kinderendocrinologie, digitale publicatie op www.nvk.nl (alleen leden), 2010
  5. Het voedingscentrum, Rapportage consultatieronde vitamine D- suppletieadviezen, www.voedingscentrum.nl, Mei 2011, http://www.voedingscentrum.nl/Assets/Uploads/Documents/Voedingscentrum/Professionals/Rapport%20consultatieronde%20vitamine%20D%20DEF.pdf
  6. Lafeber H. et al, NVK Werkboek enterale en parenterale voeding van pasgeborenen, VU Uitgeverij, 2012
  7. Laboratories SMB S.A., SmPC D-Cura 2400 IE (RVG 112993) 11-03-2015, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  8. Cesur, Y. et al, Comparison of low and high dose of vitamin D treatment in nutritional vitamin D deficiency rickets., J Pediatr Endocrinol Metab, 2003, 16(8), 1105-9
  9. Emel, T. et al , Therapy strategies in vitamin D deficiency with or without rickets: efficiency of low-dose stoss therapy, J Pediatr Endocrinol Metab, 2012, 25 (1-2), 107-10
  10. Gallo, S.. et al 2013. , Effect of different dosages of oral vitamin D supplementation on vitamin D status in healthy, breastfed infants: a randomized trial., JAMA, 2013, 309(17), 1785-92
  11. Gijsbers, C.F.M. et al , Werkboek Kindermaag-darm-leverziekten. Derde druk, VU Uitgeverij www.nvk.nl, 2014
  12. Gordon, C. M. et al, Treatment of hypovitaminosis D in infants and toddlers, J Clin Endocrinol Metab, 2008, 93 (7), 2716-21
  13. Kruse, K. , Pathophysiology of calcium metabolism in children with vitamin D-deficiency rickets, J Pediatr, 1995, 126 (5 Pt 1), 736-41
  14. Munns, C. F. et al, Global Consensus Recommendations on Prevention and Management of Nutritional Rickets, J Clin Endocrinol Metab, 2016, 101 (2), 394-415
  15. Ross, A. C et al, The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin D from the Institute of Medicine: what clinicians need to know., J Clin Endocrinol Metab, 2011, 96 (1), 53-8
  16. Turck, D et al, ESPEN-ESPGHAN-ECFS guidelines on nutrition care for infants, children, and adults with cystic fibrosis, Clin Nutr, 2016, 35(3), 557-77
  17. Holmlund-Suila E., High-dose vitamin d intervention in infants--effects on vitamin d status, calcium homeostasis, and bone strength, J Clin Endocrinol Metab, 2012, 97(11), 4139-47
  18. Aguirre Castaneda R et al, Response to Vitamin D3 Supplementation in Obese and Nonobese Caucasian Adolescents, Horm Res Paediatr, 2012, 78(4), 226-31
  19. Öhlund I et al. , Increased vitamin D intake differentiated according to skin color is needed to meet requirements in young Swedish children during winter: a double-blind randomized clinical trial, Am J Clin Nutr, 2017, Jul;106(1), 105-112
  20. Rajakumar R et al. , Effect of Vitamin D3 Supplementation in Black and in White Children: A Randomized, Placebo-Controlled Trial., J Clin Endocrinol Metab. , 2015, Aug;100(8), 3183-92

Wijzigingen

  • 15 juli 2019 07:13: De beschikbare wetenschappelijke literatuur over de toepassing van vitamine D bij kinderen is beoordeeld. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de doseereenheid van mcg naar IE. De doseeraanbevelingen zijn gebaseerd op 25(OH)D spiegels.
  • 02 mei 2017 11:48: Indicatie vitamine D deficientie aangepast conform NVK werkboek endocrinologie