Nitroprusside

Stofnaam
Nitroprusside
Merknaam
ATC code
C02DD01
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Unlicensed

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Niet geregistreerd in NL.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Concentraat voor infusieoplossing (dinatrium-2-water) 25 mg/ml, (beschikbaar als doorgeleverde bereiding)

Eigenschappen

Nitroprusside veroorzaakt een perifere vasodilatatie door een directe werking op zowel de arteriële als de veneuze bloedvaten. Nitroprusside wordt op moleculair niveau binnen de gladde spiercellen van de vaatwand gemetaboliseerd tot stikstofoxide. Dit activeert guanylaatcyclase, waardoor de intracellulaire concentratie van cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) stijgt en vasodilatatie optreedt.
Zeer krachtige, kortwerkende arteriolaire perifere vasodilatator.

Kinetische gegevens

Geen informatie

Doseringen

Indicatie: Hypertensieve crisis
  • Intraveneus
    • 0 jaar tot 18 jaar
      [1]
      • 0,5 - 8 microg./kg/minuut continu infuus
      • Nitroprusside wordt omgezet in een dosis gerelateerde hoeveelheid cyanide. De maximale capaciteit om cyanide te bufferen wordt al na 1 uur bereikt bij de maximale infusiesnelheid. De maximale infusiesnelheid moet zo kort mogelijk worden toegepast (zie verder Waarschuwingen en Voorzorgen bij kinderen).

        Toedienen onder IC bewaking.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
Normaal doseren, maar niet langer dan 48 uur gebruiken of anders thiocyanaatspiegel bepalen
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
Normaal doseren, maar niet langer dan 48 uur gebruiken of anders thiocyanaatspiegel bepalen
Klinische gevolgen

Nitroprusside wordt snel omgezet in weefsels en erytrocyten tot cyanogeen (cyanideradicaal). Dit wordt in de lever omgezet in thiocyanaat; dit wordt met de urine uitgescheiden. Therapeutische plasmaconcentratie thiocyanaat: 6-30 mg/l; toxische plasmaconcentratie thiocyanaat > 50 mg/l (bij nierfunctiestoornissen).

MIDDELEN AANGRIJPEND OP DE GLADDE SPIEREN V.D. ARTERIOLEN

PYRIMIDINEDERIVATEN

Minoxidil

Lonnoten
C02DC01

Bijwerkingen bij volwassenen

Na te snelle toediening (en dus te snelle daling van de bloeddruk) kunnen misselijkheid, braken, zweten, hoofdpijn, hartkloppingen, angst, rusteloosheid, spiertrekkingen, buikpijn, retrosternale beklemming en duizeligheid optreden. Deze symptomen verdwijnen als de toediening tijdelijk wordt gestaakt of de infusiesnelheid wordt verlaagd. Tachycardie wordt bestreden met een β-blokker.

Bij te snelle en/of te langdurige infusie neemt het risico op metabole acidose (ten gevolge van de toxiciteit van cyanide) en op ernstige hypotensie toe.

Bij een verhoogde thiocyanaatconcentratie (vanaf 60 mg/l) kunnen hypothyreoïdie, oorsuizen, huiduitslag en centrale verschijnselen (desoriëntatie, delirium, toxische psychose en bewustzijnsverlies) voorkomen.

Tachyfylaxie komt frequent voor, met name bij jonge patiënten.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

Compensatoire hypertensie, lever- en nierfunctiestoornis, ziekte van Leber en vitamine-B12-deficiëntie.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Toediening onder IC bewaking. Cave cyanidestapeling. Cyanide wordt door de lever omgezet in thiocyanaat, welke door de nier wordt uitgescheiden.Therapeutische plasmaconcentratie thiocyanaat: 6-30 mg/l; Toxische plasmaconcentratie thiocyanaat > 50 mg/l (bij nierfunctiestoornissen). Niet langer dan 48 uur gebruiken. Niet geven bij nierfunctiestoornissen vanwege vorming toxische metabolieten. Instabiel onder invloed van licht.

Bij een infusiesnelheid van meer dan 2 microg./kg/min kan niet meer alle cyanide omgezet worden in thiocyanaat. Methemoglobine werkt dan nog als buffer tot een totale hoeveelheid van 500 microg./kg nitroprusside is toegediend. Daarna zal cyanide zich gaan opstapelen met een intoxicatie tot gevolg. Dit betekent dat bij een infusiesnelheid van 8 microg./kg/min al na 1 uur een intoxicatie ontstaat. De gevolgen van deze intoxicatie zijn zeer ernstig en kunnen fataal aflopen.

Bij het optreden van een cyanide intoxicatie kan natriumthiosulfaat toegediend worden; dit kan cyanide ook omzetten in thiocyanaat.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Voorzichtigheid is geboden bij hypothyreoïdie, cerebrale doorbloedingsstoornissen en hyponatriëmie.

Interacties

Relevant: combinatie met sildenafil, tadalafil of vardenafil is gecontraïndiceerd. Gecombineerd gebruik heeft een plotselinge en langdurige bloeddrukdaling tot gevolg.

Niet beoordeeld: anaesthetica kunnen het effect versterken.

Referenties

  1. Heijden, van der AJ et al, Werkboek Kindernefrologie, VU Uitgeverij, 2010, 2e druk
  2. Informatorium Medicamentorum., (Eigenschappen,Bijwerkingen, Contra-indicaties, Waarschuwingen en voorzorgen, Interacties), Geraadpleegd 26 nov 2015
  3. Exela Pharma Sciences, LLC, Prescribing information Nipride RTU, www.fda.gov, 2017, Maart

Wijzigingen

  • 01 maart 2018 13:30: Grens voor actie bij verminderde nierfunctie van 60 naar 30 ml/min i.o.m. kindernefrologen
  • 15 februari 2018 10:00: Aanpassing advies verminderde nierfunctie i.o.m. kindernefrologen
  • 02 februari 2018 09:48: Waarschuwing tav cyanide intoxicatie opgenomen in doseertekst
  • 26 november 2015 15:46: Update monografie ahv bronnen