Pipamperon (als dihydrochloride)

Stofnaam
Pipamperon (als dihydrochloride)
Merknaam
Dipiperon
ATC code
N05AD05

Pipamperon (als dihydrochloride)

Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Ernstige opwinding en onrust:Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Psychosen, symptomatische behandeling van ernstige vormen van opwinding en onrust:
Kinderen: start 20 mg/dag in 2 doses. Optimale therapeutische dosis varieert van 20-40 mg. Max 120 mg/dag Onderhoudsdosis individueel afhankelijk van respons.
 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Druppels, oraal (als dihydrochloride) 40 mg/ml  (1 druppel = 2 mg)
Tablet (als dihydrochloride) 10 mg, 20 mg, 40 mg

LET OP: De druppels 40 mg/ml worden afgeleverd in een knijpfles, waarbij het risico bestaat dat bij te hard knijpen geen druppels maar straaltjes worden toegediend. Controleer of de patient/verzorger in staat is om de druppels op de juist manier te doseren.

Eigenschappen

Butyrofenonderivaat met gering antipsychotische, antihistaminerge, anticholinerge en duidelijk antiserotoninerge en matig sederende werking. Blokkeert α1-adrenerge en D2-dopaminerge receptoren.

Kinetische gegevens

Er zijn geen farmacokinetische studies bij kinderen uitgevoerd.

Doseringen

Indicatie: Ernstige opwinding en onrust
  • Oraal
    • 2 jaar tot 18 jaar
      [1]
      • Startdosering: 2 - 6 mg/dag in 1 dosis 's avonds
      • Onderhoudsdosering: startdosering op geleide van het effect en de bijwerkingen wekelijks met stappen van 2-4 mg verhogen tot max 40 mg/dag in 2 doses
      • Pipamperon dient voorgeschreven te worden door een specialist in kinder- en jeugdpsychiatrie. De dosering dient individueel bepaald te worden en de laagst mogelijke dosis dient toegepast te worden.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

ANTIPSYCHOTICA

LITHIUMZOUTEN

Lithiumcarbonaat

Camcolit, Priadel
N05AN01
OVERIGE ANTIPSYCHOTICA

Aripiprazol

Abilify
N05AX12

Risperidon

Risperdal
N05AX08
BUTYROFENONDERIVATEN

Haloperidol

Haldol
N05AD01
DIAZEPINEN, OXAZEPINEN EN THIAZEPINEN

Clozapine

Leponex
N05AH02

Olanzapine

Zyprexa
N05AH03

Quetiapine

Seroquel
N05AH04
DIFENYLBUTYLPIPERIDINEDERIVATEN

Pimozide

Orap
N05AG02

Bijwerkingen bij kinderen

Hoofdpijn, agitatie, verwardheid, duizeligheid, sufheid.

Bijwerkingen bij volwassenen

Inherent aan de werking: initiatiefverlies en emotionele afvlakking.

Zeer vaak (> 10%): slaperigheid, tandradrigiditeit.

Vaak (1-10%): depressie. Hypertonie, acathisie, oculogyrische crisis, opisthotonus, dyskinesie. Tachycardie. Orthostatische hypotensie. Braken. Urticaria. Spierspasmen. Amenorroe. Gangafwijking, asthenie.

Verder zijn gemeld: leukopenie. Overgevoeligheid. Hyperprolactinemie. (Grand–mal) convulsie, neuroleptisch maligne syndroom, parkinsonisme, syncope, tardieve dyskinesie, tremor. QT-verlenging en ventriculaire aritmieën, waaronder 'torsade de pointes'. Hypotensie. Epistaxis. Huiduitslag, toxische epidermale necrolyse. Galactorroe, gynaecomastie, oligomenorroe, priapisme. Vermoeidheid, hypothermie, oedeem, pyrexie. Stijging van leverenzymwaarden. Gewichtstoename en toegenomen eetlust. Enkele gevallen van plotselinge dood.

Tardieve dyskinesie kan zowel tijdens als na staken van de behandeling ontstaan. Veroorzaakt hyperprolactinemie, wat kan leiden tot galactorroe en amenorroe bij vrouwen en tot impotentie bij mannen. Ouderen zijn meer gevoelig voor extrapiramidale verschijnselen.

Bij antipsychotica zijn gemeld: veneuze trombo-embolie, waaronder longembolie en diepveneuze trombose.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties bij volwassenen

  • overgevoeligheid voor butyrofenonen;
  • ziekte van Parkinson, neurologische aandoeningen met extrapiramidale symptomen;
  • depressie van het centrale zenuwstelsel;
  • coma;
  • cardiovasculaire insufficiëntie.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

LET OP: De druppels 40 mg/ml worden afgeleverd in een knijpfles, waarbij het risico bestaat dat bij te hard knijpen geen druppels maar straaltjes worden toegediend. Controleer of de patiënt/verzorger in staat is om de druppels op de juist manier te doseren.

Bij langdurig gebruik behandeling opvolgen vanwege mogelijke gevolgen op het leervermogen. Voorzichtigheid is geboden bij predispositie voor QT-intervalverlenging. Men dient tevens bedacht te zijn op het optreden van tardieve dyskinesie en maligne neurolepticumsyndroom. Bij acathisie dosering niet verhogen.

Voorzichtigheid is geboden bij predispositie voor QT-intervalverlenging (QT-syndroom, hypokaliëmie of hypomagnesiëmie, bradycardie en het gebruik van farmaca die het QT-interval verlengen).

Tijdens de behandeling met pipamperon moet regelmatig gecontroleerd worden op extrapiramidale symptomen en andere bewegingsstoornissen. Het optreden van extrapiramidale symptomen is een risicofactor voor tardieve dyskinesie. Indien tekenen en symptomen van tardieve dyskinesie optreden, dient men te overwegen om te stoppen met alle antipsychotica.

Het is verstandig om nieuwe of toegenomen "angst/onrust" gevoelens bij de patiënt ook als mogelijke acathisie te beschouwen alvorens de dosering op te hogen.

Evenals met andere antipsychotica dient men bij pipamperon bedacht te zijn op het optreden van het zogenaamde maligne neurolepticumsyndroom, waarin centraal staan: hyperthermie, extreme spierrigiditeit en een autonome instabiliteit.

 

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Wees voorzichtig bij cardiovasculaire ziekte, depressie, spastische verlammingen, leverfunctiestoornissen, ernstige organisch cerebrale stoornissen en bij epilepsie. Wees voorzichtig bij predispositie voor QT-intervalverlenging (QT-syndroom, hypokaliëmie).

Bij risicofactoren voor veneuze trombo-embolie preventieve maatregelen treffen.

Bij langdurig gebruik kan tardieve dyskinesie ontstaan; de symptomen kunnen tijdelijk verergeren of zelfs nog ontstaan na staken van het gebruik. Het risico van irreversibiliteit neemt toe bij ouderen en bij organische hersenbeschadiging.

Er is een licht vergroot risico van overlijden bij ouderen met dementie bij gebruik van antipsychotica.

Het gebruik kan leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Vele dagelijkse bezigheden (bv. deelname aan het verkeer) kunnen daarvan hinder ondervinden.

Interacties

Relevant: antipsychotica en centrale dopaminerge middelen (Dopaminerge parkinsonmiddelen en Prolactineremmers) kunnen elkaars werking tegengaan. Combinatie wordt daarom ontraden. Antipsychotica kunnen de werking van dopamine tegengaan.

Niet relevant: antipsychotica kunnen de werking van dopamine tegengaan. Andersom zal dopamine de werking van antipsychotica niet tegengaan. Dopamine passeert de bloed-hersenbarrière niet en remt daarom niet het centrale dopaminereceptor-blokkerend effect van antipsychotica.
In theorie kunnen antipsychotica en parasympathicolytische parkinsonmiddelen elkaars werking tegengaan.
Niet beoordeeld: de werking van adrenaline wordt verzwakt door antipsychotica met een α1-blokkerende werking
De sedatieve werking van alcohol en andere centraal-depressieve stoffen kan worden versterkt.

 

Referenties

  1. Ketelaars, C, Antipsychotica, Kenniscentrum-KJP, Geraadpleegd 31 jan 2018
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 04 mei 2018
  3. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 04 mei 2018

Wijzigingen

  • 04 mei 2018 13:32: De beschikbare wetenschappelijke literatuur over de toepassing van pipamperon bij kinderen is in samenwerking met de geneesmiddelcommissie van het Kenniscentrum kind,- en Jeugdpsychiatrie opnieuw beoordeeld. Er zijn geen studies verricht naar de toepassing van pipamperon bij kinderen. Het doseeradvies is derhalve gebaseerd op consensus van de redactie. De indicatie 'ernstige agressie'is gewijzigd in 'ernstige opwinding en onrust', waarbij de leeftijdscategorie en doseringsondergrens zijn aangepast.
  • 28 maart 2017 07:33: Waarschuwing tav knijpfles druppels toegevoegd