Raltegravir

Stofnaam
Raltegravir
Merknaam
Isentress
ATC code
J05AX08
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

On-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

HIV
> 6 jaar en > 25 kg: 800 mg/dag in 2 doses PO

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Tablet 400 mg

Voor kinderen vanaf 2 jaar en met een lichaamsgewicht < 25 kg is een kauwtablet 100 mg geregistreerd; deze is echter niet in Nederland op de markt.

Eigenschappen

Raltegravir is een anti-HIV-middel. Het remt het enzym integrase in de humane gastheer-T-cel, waardoor het virale DNA niet kan integreren in het DNA van de gastheercel. Dit verhindert de vermenigvuldiging van het virus.

Kinetische gegevens

tmax = ongeveer 3 uur
t1/2 = ongeveer 9 uur

Doseringen

Indicatie: HIV
  • Oraal
    • Filmomhulde tablet
      • ≥ 25 kg
        [1]
        • 800 mg/dag in 2 doses
        • LET OP: dosering filmomhulde tablet is niet uitwisselbaar met kauwtablet ivm verschillende biologische beschikbaarheid.

    • Kauwtablet
      • ≥ 11 kg
        [1]
        • 12 mg/kg/dag in 2 doses , max: 600mg/dag Overeenkomend met:
          11-14 kg: 150 mg/dag in 2 doses
          14-20 kg: 200 mg/dag in 2 doses
          20-28 kg: 300 mg/dag in 2 doses
          28-40 kg: 400 mg/dag in 2 doses
          > 40 kg:   600 mg/dag in 2 doses
        • LET OP: dosering filmomhulde tablet is niet uitwisselbaar met kauwtablet ivm verschillende biologische beschikbaarheid.

    • Granulaat voor orale suspensie
      • ≥ 4 weken en 3 tot 20 kg
        [1]
        • 12 mg/kg/dag in 2 doses , max: 200mg/dag

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

GFR ≥10 ml/min/1.73m2: aanpassing van de dosering is niet nodig.

GFR <10 ml/min/1.73m2: een algemeen advies kan niet worden gegeven.

Bijwerkingen bij kinderen

Frequentie, type en ernst van de bijwerkingen bij kinderen en adolescenten komt overeen met die waargenomen bij volwassenen.

Bijwerkingen bij volwassenen

Vaak (1-10%): abnormaal dromen, nachtmerrie, slapeloosheid, abnormaal gedrag, depressie. Duizeligheid, hoofdpijn, psychomotorische hyperactiviteit. Vertigo. Opgezwollen buik, buikpijn, diarree, winderigheid, misselijkheid, braken, dyspepsie, verminderde eetlust. Huiduitslag. Asthenie, vermoeidheid, koorts. Verhoogd ALAT, ASAT, lipase, pancreas-amylase en triglyceriden, atypische lymfocyten. Soms (0,1-1%): genitale herpes, folliculitis, gastro-enteritis, infectie met herpesvirus, influenza, lymfeklierabces, molluscum contagiosum, nasofaryngitis. Huidpapilloom. Anemie wegens ijzergebrek, pijn in lymfeklieren, lymfadenopathie, neutropenie, trombocytopenie. Immuunreconstitutie, overgevoeligheid. Diabetes mellitus, dyslipidemie, hyperlipidemie, hypercholesterolemie, hyperglykemie, polydipsie, cachexie. Angst, paniekaanval, verwarring, (door)slaapstoornis, wisselende stemming, ernstige depressie, suïcidale gedachten, zelfmoordpoging (vooral bij een voorgeschiedenis van psychische aandoeningen), . Amnesie, carpale-tunnelsyndroom, cognitieve stoornis, aandachtsstoornis, dysgeusie, hypo-esthesie, lethargie, geheugenstoornis, migraine, perifere neuropathie, paresthesie, tremoren. Visusstoornis. Tinnitus. Palpitaties, sinusbradycardie, ventriculaire extrasystolen. Opvliegers, hypertensie. Dysfonie, epistaxis, neusverstopping. Droge mond, gingivitis, glossitis, oprispingen, gastro-oesofageale reflux, gastritis, erosieve duodenitis, odynofagie, acute pancreatitis, maagzweer, pijn in de buik, anus of het rectum, obstipatie, rectale bloeding. Hepatitis, hepatische steatose, leverfalen. Acne, alopecia, dermatitis acneïforme, droge huid, erytheem, hyperhidrose, verkregen lipodystrofie, lipohypertrofie, lipoatrofie, nachtelijk zweten, prurigo, pruritus, maculaire uitslag, maculopapulaire uitslag, huidlaesie, urticaria, xeroderma, Stevens-Johnsonsyndroom, geneesmiddelgerelateerde uitslag met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS). Artralgie, artritis, rugpijn, musculoskeletale pijn, myalgie, nekpijn, pijn in de extremiteiten, tendinitis, rabdomyolyse. Nierfalen, nefritis, tubulo-interstitiële nefritis, nefrolithiase, nycturie, niercyste. Erectiestoornis, gynaecomastie, menopauzale verschijnselen. Pijn op de borst, rillingen, oedeem in het gezicht, meer vetweefsel, zich schrikachtig voelen, malaise, perifeer oedeem, gezwel in de onderkaak. Verhoogde laboratoriumwaarden: AF, amylase, bilirubine, cholesterol, creatinine, glucose, BUN, creatinekinase, nuchter glucose, HDL, lipase, LDL. Minder trombocyten, verhoogd INR, glucose aanwezig in urine, positief op rode bloedcellen in urine, grotere tailleomtrek, gewichtstoename, minder leukocyten. Verder zijn gemeld: auto-immuunziekten (zoals de ziekte van Graves; zie ook onder Waarschuwingen en Voorzorgen), osteonecrose.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Raltegravir heeft een relatief lage genetische barrière voor resistentie voor HIV. Daarom is raltegravir alleen geregistreerd voor toepassing in combinatietherapie (cART). Bij niet eerder behandelde patiënten zijn de klinische gegevens over raltegravir beperkt tot gebruik in combinatie met twee NRTI's (emtricitabine+tenofovir). Wees voorzichtig bij ernstige onderliggende leveraandoeningen. Bij een bestaande leverfunctiestoornis zoals chronische hepatitis is er meer kans op verergering van de leveraandoening; controleer nauwgezet op tekenen van verergering en overweeg zonodig onderbreking of staken van de behandeling. Door het toepassen van anti-retrovirale therapie bij chronische hepatitis B of C is er meer kans op (mogelijk fatale) leverafwijkingen. Bij optreden van eerste symptomen van ernstige huidreacties of overgevoeligheidsreacties (zoals ernstige huiduitslag, huiduitslag met koorts, algehele malaise, vermoeidheid, pijn in spieren en gewrichten, blaren, laesies in de mond, conjunctivitis, faciaal oedeem, angio-oedeem hepatitis, eosinofilie) de behandeling direct staken; te laat stoppen met de behandeling kan tot levensbedreigende situaties leiden. Wees voorzichtig bij myopathie of rabdomyolyse in de anamnese of een predispositie hiervoor (zoals het gebruik van sommige andere geneesmiddelen als statinen). Wees voorzichtig bij een voorgeschiedenis van depressie of andere psychische stoornissen; verwijs bij ontstaan van tekenen hiervan zonodig naar een psychiater. Wees voorzichtig bij ernstige immunodeficiëntie in verband met meer kans op ontstekingsreacties op asymptomatische of nog aanwezige opportunistische pathogenen die tot ernstige klinische manifestaties kunnen leiden (immuunreconstitutiesyndroom). In dit kader kunnen ook auto-immuunreacties (zoals de ziekte van Graves) optreden, vaak pas vele maanden na aanvang van de behandeling. Hoewel de oorzaak multifactorieel wordt geacht, zijn er gevallen van osteonecrose gemeld bij patiënten met gevorderde HIV-ziekte en/of langdurig gebruik van anti-retrovirale combinatietherapie; bij optreden van pijn en stijfheid in de gewrichten of van moeilijker bewegen, de patiënt hierop controleren.

Interacties

Raltegravir is substraat voor UGT1A1.

Relevant:
Absorptie: de absorptie wordt verminderd door gelijktijdige inname met antacida, calciumzouten, magnesiumzouten, sucralfaat en ijzerzouten. Raltegravir moet ten minste 2 uur vóór of na het andere middel worden ingenomen.

Afname raltegravir: de concentratie daalt door UGT-inductoren en Orkambi®. Bij combinatie van de tablet 400 mg met rifampicine moet de dosering worden aangepast (zie D.). Combinatie van de tablet 600 mg met rifampicine wordt ontraden.
Niet beoordeeld:

Afname raltegravir: de concentratie daalt door efavirenz, etravirine, maraviroc en geboost tipranavir; dosisaanpassing is niet nodig.

De fabrikant van fosamprenavir ontraadt combinatie met raltegravir, omdat de concentratie van beide stoffen daalt.

Toename raltegravir: de concentratie stijgt door geboost atazanavir en door tenofovir disoproxil; dosisaanpassing is niet nodig.

In theorie kan de concentratie stijgen door krachtige UGT1A1-remmers.

Omeprazol verhoogt de Cmax met ong. 50% en de AUC met ong. 37%, famotidine met ong. 60% resp. ong. 44%; dosisaanpassing is niet nodig.

Raltegravir verlaagt de concentratie van: midazolam.

Referenties

  1. Merck Sharp & Dohme Limited, SmPC Isentress (EU/1/07/436/001-004) 23-11-2016, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  2. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 11 dec 2018
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 13 jan 2015

Wijzigingen

  • 15 maart 2018 10:41: Leeftijdsondergrens van 6 jaar voor de filmomhulde tablet verwijderd, registratie geldt voor kinderen van 25 kg en zwaarder.
  • 07 februari 2017 15:09: Doseeradvies voor jongere kinderen toegevoegd op basis van de SmPC Isentress kauwtablet en granulaat voor suspensie. Deze toedieningsvormen zijn in Nederland niet in de handel.
  • 13 januari 2015 20:21: NIEUW TOEGEVOEGD