Amfotericine B liposomaal

Stofnaam
Amfotericine B liposomaal
Merknaam
Ambisome
ATC code
J02AA01
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

IV ≥1 mnd: On-label
Inhalatie, IV <1 mnd: Off-label

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

1 mnd-18 jaar:
Ernstige systemische mycosen: 3-5 mg/kg/dag
Viscerale leishmaniasis: 1-1,5 mg/kg/dag gedurende 21 dagen OF 3-4 mg/kg/dag gedurende 10 dagen.

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Poeder voor infusieopl. 50 mg

Eigenschappen

Fungistatisch en (vooral bij hoge concentraties en afhankelijk van de gevoeligheid van de schimmel) fungicide werkend polyeenantibioticum, verkregen uit een stam van Streptomyces nodosus. Bindt aan sterolen in de celwand van de schimmel, waardoor de permeabiliteit van de celmembraan wordt verhoogd en kalium en andere celbestanddelen verloren gaan. Het is vooral werkzaam tegen Aspergillus fumigatus, Blastomyces dermatitidis, Candida spp., Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans spp, Histoplasma capsulatum, Leishmania donovani, Leishmania infantum, verschillende soorten binnen de Mucorales order (waar onder, maar niet beperkt tot Rhizopus spp, Mucor spp, Lichtheimia spp), Paracoccidioides brasiliensis, Rhodotorula, Sporothrix schenckii, Trichosporon spp. Het is niet werkzaam tegen bacteriën, Rickettsiaceae en virussen. Doordat amfotericine, dankzij een lipofiel gedeelte, is geïncorporeerd in de lipiden-dubbellaag van liposomen kunnen met name in relatie tot de toxiciteit waarschijnlijk hogere doses worden gegeven dan van conventioneel amfotericine B. Verworven resistentie tegen amfotericine B komt zelden voor, sommige Aspergillus species kunnen minder gevoelig zijn.

Kinetische gegevens

Na toediening van 2,5-10 mg/kg Ambisome aan kinderen van 1-17 jaar zijn de volgende kinetische parameters gevonden:
Cmax: 15-68 µg/ml
Cl: 38-60 ml/kg/uur; Clsteady state: 13 ml/kg/uur
t½: 10 uur

Algemene opmerkingen

De ervaring bij kinderen is zeer beperkt, maar geeft aan dat de dosering per kg lichaamsgewicht gelijk kan zijn aan die bij volwassenen.
Alleen voorschrijven na overleg infectioloog/microbioloog en apotheker

Doseringen

Indicatie: Systemische mycosen
  • Intraveneus
    • 0 jaar tot 18 jaar
      [5]
      • 3 - 5 mg/kg/dag in 1 dosis
Indicatie: Pulmirespiratoire mycosen
  • Inhalatie
    • 1 maand tot 18 jaar
      [4]
      • 50 mg/dosis 1 x per week
Indicatie: Viscerale Leishmaniasis
  • Intraveneus
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1]
      • 3 - 4 mg/kg/dag in 1 dosis
      • Behandelduur:

        10 dagen

      • Bij blijvende immuungecompromitteerde status is secundaire profylaxe geïndiceerd ter voorkoming van recidief. Overleg met een expert ten aanzien van type, dosering en interval van de secundaire profylaxe

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing niet nodig.
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
Aanpassing niet nodig.
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
Aanpassing niet nodig.
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
Een algemeen doseeradvies wordt niet gegeven

ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

ANTIBIOTICA
J02AA01
J02AA01
OVERIGE ANTIMYCOTICA VOOR SYSTEMISCH GEBRUIK

Caspofungine

Cancidas
J02AX04

Flucytosine

Ancotil
J02AX01

Micafungine

Mycamine
J02AX05
TRIAZOOLDERIVATEN

Fluconazol

Diflucan
J02AC01

Itraconazol

Trisporal
J02AC02

Posaconazol

Noxafil
J02AC04

Voriconazol

Vfend
J02AC03

Bijwerkingen bij volwassenen

Deze lijken bij gebruik van liposomaal amfotericine B minder frequent voor te komen dan bij conventioneel amfotericine B. Tot de meest bekende bijwerkingen van amfotericine B behoren hemolyse, voorbijgaande vermindering van de nierfunctie (renale tubulaire acidose), bot- of spierpijn, anorexie, leukopenie, agranulocytose en eosinofilie. Hogere doseringen van AmBisome kunnen leiden tot meer renale bijwerkingen met een hogere incidentie van hypokaliëmie, hypomagnesiëmie, verhoogd serumcreatinine en nierfalen.

Zeer vaak (> 10%) koorts, rigor. Misselijkheid, braken. Hypokaliëmie.

Vaak (1-10%): hoofdpijn, buikpijn, diarree, rugpijn, pijn op de borst. Dyspneu, tachycardie, hypotensie, vasodilatatie, voorbijgaande roodheid van gelaat en hals. Verhoogd alkalisch fosfatase, hyperbilirubinemie, abnormale leverfunctiewaarden. Verhoogde creatinine en ureumspiegels, hypomagnesiëmie, hypocalciëmie, hyperglykemie, hyponatriëmie. Huiduitslag.

Soms (0,1-1%): anafylactoïde reactie. Convulsies. Bronchospasmen. Trombocytopenie. Flebitis.

Verder zijn gemeld: hartstilstand, ritmestoornis, cardiomyopathie. Anafylactische reactie, angio-oedeem, overgevoeligheid. Nierfalen, nierinsufficiëntie, hyperkaliëmie. Anemie. Rabdomyolyse. Artralgie, botpijn.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Ambisome moet verneveld worden met de I-neb, waarbij het lilacupje acht maal gevuld moet worden.

Waarschuwingen en voorzorgen bij volwassenen

Wees voorzichtig bij nierfunctiestoornissen, dan slechts onder zeer nauwkeurige controle behandelen. Tijdens behandeling dagelijks de nierfunctie controleren. Ook wordt aanbevolen de leverfunctie en het serumelektrolytengehalte (m.n. kalium en magnesium) te meten en de normale bloedtellingen uit te voeren. Bij progressieve lever- of nierfunctiestoornissen dosisverlaging, onderbreking of stopzetting van de behandeling overwegen. Acute longtoxiciteit is gemeld bij patiënten die amfotericine B (als natriumdeoxycholaatcomplex) tijdens of kort na leukocytentransfusies toegediend kregen; houd een zo lang mogelijke periode tussen toediening van beide en observeer de longfunctie. De kans op recidiveren van viscerale leishmaniasis bij immuungecompromitteerde patiënten (m.n. met HIV-infectie) is zeer hoog.

Valse verhogingen van serumfosfaat zijn gemeld wanneer monsters geanalyseerd worden met de PHOSm-test (bv. in Beckman-Coulter-analyseapparaten).

Interacties

Hoewel interacties van andere geneesmiddelen met liposomaal amfotericine B niet zijn waargenomen, moet wel met de mogelijkheid ervan, zoals bij gebruik van conventioneel amfotericine B, rekening worden gehouden:

Relevant: de nefrotoxiciteit van ciclosporine en cisplatine kan worden versterkt. Het risico op nefrotoxiciteit kan tot 6 maanden na staken van cisplatine aanwezig zijn.

Niet relevant: de AUC kan toenemen door micafungine.

De nefrotoxiciteit kan toenemen bij combinatie met aminoglycosiden.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met methotrexaat.

Niet beoordeeld: de werking van spierrelaxantia kan toenemen door kaliumdepletie en het risico op digoxine toxiciteit kan toenemen
Combinatie met flucytosine kan het klinische effect verhogen, maar ook de toxiciteit van flucytosine, mogelijk doordat de door amfotericine B veroorzaakte nierfunctiestoornis de klaring van flucytosine door de nier kan verminderen.
Corticosteroïden en diuretica kunnen de kaliumdepletie door amfotericine B verhogen.
Er treedt antagonisme op tussen amfotericine en imidazoolderivaten.
Bij toediening van amfotericine B tijdens of kort na leukocytentransfusie zijn in sommige gevallen pulmonale reacties (acute longtoxiciteit) gemeld.

Oncolytica kunnen het risico op nefrotoxiciteit, bronchospasme en hypotensie verhogen.

Referenties

  1. Gilead Sciences International Limited, SmPC Ambisome (RVG 15610) 30-6-2014, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  2. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutische Kompas (Eigenschappen, contra-indicaties, bijwerkingen, waarschuwingen en voorzorgen), Geraadpleegd 12 okt 2015
  3. Informatorium Medicamentorum, (interacties, nierfunctiestoornissen), Geraadpleegd 12 okt 2015
  4. Hartwig NC et al., Vademecum pediatrische antimicrobiele therapie, 2005
  5. Pana ZD et al, Therapeutic strategies for invasive fungal infections in neonatal and pediatric patients: an update., Expert Opin Pharmacother, 2015, Apr;16(5), 693-710

Wijzigingen

  • 23 november 2015 09:03: Indicatie Viscerale Leishmaniasis na herbeoordeling wetenschappelijke literatuur toegevoegd
  • 12 oktober 2015 12:10: Na beoordeling van de beschikbare wetenschappelijke literatuur is besloten om voor de verschillende intraveneuze vormen van amfotericine B aparte monografien op te nemen.